Tranh luận nóng

Hiện tượng Moldova có nguy cơ cắt đứt Ukraine khỏi Biển Đen?

Thứ Ba, 01/12/2020 09:56

(Quan hệ quốc tế) - Giới chống Nga của Ukraine chưa kịp mừng khi bà Maia Sandu đắc cử Tổng thống Moldova thì nỗi lo ập đến…

Hien tuong Moldova co nguy co cat dut Ukraine khoi Bien Den?
Trong tình thế bị phong tỏa xảy ra, Nga không còn đường lùi...

Tổng thống Moldova Maia Sandu, ngay sau khi trúng cử, bà tuyên bố: Không trả tiền khí đốt của Transnistria cho Nga và yêu cầu quân Nga tại đây rời khỏi ngay và luôn...đã gây ra một “tiếng vang lớn” trong cộng đồng các chuyên gia quân sự...

Tại sao tuyên bố của bà Tổng thống Moldova lại gây ra một tiếng vang lớn chỉ trong cộng đồng các chuyên gia quân sự? Chắc chắn tuyên bố của bà kéo theo một hệ lụy quân sự, nói cách khác là có thể tạo ra một chiến dịch quân sự sau đó.

Tình thế ngặt nghèo của Nga tại Transnistria

Xung đột ở Transnistria mở màn vào năm 1989 bởi giới tinh hoa Moldova tìm cách hòa nhập Moldova vào Romania, dẫn đến việc tuyên bố thành lập Cộng hòa Moldavia Pridnestrovian (PMR) vào năm 1990 và đối đầu quân sự từ tháng 3 đến tháng 8 năm 1992. Tập đoàn quân 14 của Nga , đóng quân tại đây từ thời Liên minh, dưới sự chỉ huy của Tướng Lebed, hỗ trợ PMR kháng cự.

Sau khi ký kết thỏa thuận, xung đột đóng băng, các bên phân chia lực lượng gìn giữ hòa bình từ Nga, Moldova, PMR. 

Để giữ cho khu vực này nằm trong phạm vi ảnh hưởng của mình, Moscow vào năm 2003 đã đưa ra một bản ghi nhớ Kozak, theo đó Moldova và PMR được hợp nhất thành một liên bang với tư cách trung lập, nhưng EU không chấp nhận một thỏa thuận như vậy…

Chiến thắng của bà Maia Sandu trong cuộc bầu cử tổng thống ở Moldova tạo ra nguy cơ tiềm ẩn về việc tình hình xung quanh PMR, nơi có lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga, làm trầm trọng thêm tình hình. Với thực tế là giới lãnh đạo Ukraine, phương Tây đang thực hiện các hành động khiêu khích chống lại PMR. Ukraine và Moldova có khả năng sẽ cùng nhau phong tỏa PMR, nguy cơ đẩy Nga trước một lựa chọn khó khăn...

Nếu Tổng thống Maia Sandu cố gắng thực hiện kế hoạch thống nhất Moldova với Romania, một phần của NATO, thì viễn cảnh xung đột lãnh thổ giữa Moldova và PMR có nguy cơ lên ​​một tầm cao mới…

Nga chỉ có 2 sự lựa chọn, (1) chấp nhận và rời khỏi PMR, để cho 70% người Nga ở đó bị đọa đày và (2) mở chiến dịch quân sự.

“Đầu hàng” là không có trong từ điển quân sự Nga, đặc biệt dưới thời Putin, vì thế Nga chỉ còn cách duy nhất là sử dụng biện pháp quân sự. Mở chiến dịch quân sự có 2 phương án tác chiến:

Phương án tác chiến thứ nhất là mở đường đến PMR qua Romania– một thành viên NATO. Phương án tác chiến này không khả thi nhưng vẫn tồn tại trên lý thuyết.

Phương án tác chiến thứ hai là “mở đường" qua Ukraine, có nghĩa đánh qua Odessa của Ukraine. Từ Odessa đến Nam PMR rất gần và rất thuận lợi để quân Nga triển khai lực lượng.

Như vậy, nếu như PMR bị phong tỏa và bị tấn công thì Lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga tại đây sẽ không ngồi trong chiến hào nhìn như năm 1992 mà sẽ hành động như Quân đoàn 14 của Tướng Alexander Lebed đã đạt được trước đó...

Tại sao là Odessa ?

Đơn giản là đường bộ và đường không cho Nga đến PMR đều phải qua Ukraine, nhưng Ukraine và Nga là kẻ thù, vậy nên để đến PMR thì phải mở đường qua Ukraine và điểm mở đó chính là Odessa. Và đây chính là điểm lo âu của các tinh hoa chính trị, quân sự Ukraine khi nhận thấy bà Maia Sandu hành động giống Saakashvili của Gruzia bao nhiêu thì nguy cơ họ mất Odessa bấy nhiêu…

Bạn đừng tưởng sẽ đọc về kịch bản một chiến dịch quân sự với xe tăng, “Thiên Nga đen” hay tàu khu trục của Hải quân Nga theo lối tác chiến binh chủng hợp đồng hiện đại…Ở đây, chỉ bàn về một kịch bản mà Mỹ-Phương Tây thường áp dụng mà Nga có thể “học theo” thôi: Đó là, nổi dậy lật đổ với sự hỗ trợ của lực lượng bên ngoài (Nga).

Bắt đầu sẽ là Nam Budzhak ở khu vực Odessa, nơi dân số nói tiếng Nga chiếm ưu thế, cũng như quận Bolgradsky, nơi tỷ lệ người Nga lớn. Các khu vực quan trọng khác đối với người Nga sẽ là cảng Izmail và thành phố ven biển Vilkovo.

Nga có thể kích động tình trạng bất ổn phổ biến ở Izmail, nơi có nhiều người dân tộc Nga và lực lượng vũ trang từ PMR qua Gagauzia sẽ đến trợ giúp họ. Các lực lượng của bộ đội biên phòng và an ninh hàng hải của Ukraine tập trung ở khu vực này, các tòa nhà hành chính sẽ bị người biểu tình bắt giữ.

Tiếp theo, Nga có thể sẽ sử dụng Hải quân phong tỏa đảo Serpent (nằm cách Izmail và Vilkovo không xa) và cử những “người lịch sự” đánh chiếm đảo.

Việc chiếm giữ Serpent sẽ kết nối với Crimea, và việc chiếm được thành phố Vilkov sẽ cho phép người Nga kiểm soát đồng bằng sông Danube. Người Nga sẽ chiếm được tất cả các khu định cư cao hơn ở phía bắc, đến thị trấn Sarat.

Khi đó, lực lượng quân sự của PMR sẽ trở nên tinh nhuệ, được trang bị vũ khí tiên tiến, hiện đại đủ sức đối đầu với Quân đội Ukraine.

Lúc này điều gì sẽ xảy ra? Thí dụ Cộng hòa Odessa được thành lập…

Ai làm gì được Nga? Vì đây là bài của Mỹ-PT từng thực hành trên thế giới mà Maidan Ukraine là một minh chứng.

Như vậy, để bỏ chặn PMR thì ngoài ra Nga còn kế hoạch tác chiến nào không? Có. Chắc chắn có nhiều phương án…nhưng chúng ta không thể biết thay vì đã biết cách mà chúng ta từng nhìn thấy.

Lưu ý: Giới nghiên cứu địa chính trị thế giới đã rút ra một kết luận mang tính định nghĩa: "Đối với Putin, bạn có thể mặc cả, thậm chí đối lập...nhưng đừng dồn Putin vào một góc". Những tuyên bố đại loại như "Thế giới không có Nga thì Nga cũng chẳng cần thế giới...", "Nếu như một cuộc chiến không thể tránh khỏi thì Nga sẽ ra tay trước..." từ Putin - ông chủ Điện Kremlin - với một học thuyết hạt nhân kiểu mới của Nga thì đừng nên bỏ ngoài tai. 

  • Lê Ngọc Thống