Tranh luận nóng

Kinh tế Mỹ thành thị trường mới nổi: Vì đâu nên nỗi?

Thứ Bảy, 17/10/2020 13:56

(Quan hệ quốc tế) - Các nhà đầu tư cho rằng, không xứng vị thế của cường quốc số 1 kinh tế, chính sách của Mỹ giờ đây giống như là một thị trường mới nổi.

Kinh tế Mỹ khởi sắc: Chỉ là biểu hiện ngắn hạn?

Với quy mô rộng lớn và đa dạng, một thị trường tài chính sâu rộng và thanh khoản, một nền kinh tế lớn với khối lượng tiêu thụ khổng lồ và đồng tiền dự trữ toàn cầu (dollars), xét về mặt kinh tế, Hoa Kỳ vẫn là nước phát triển nhất trong số các thị trường phát triển trên thế giới.

Tổng thống Donald Trump hồi tháng 9 cũng đã nêu một trong những con át chủ bài của mình trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 3 tháng 11 sắp tới - thành tích kinh tế quý ba kỷ lục cùng với GDP và các chỉ số tốt đẹp khác sẽ được công bố sát ngày bầu cử.

Ông Trump chắc chắn kinh tế Mỹ năm nay sẽ tốt hơn năm ngoái cho rằng, chính quyền của mình đã đặt nền móng cho điều này và đang làm rất tốt, ông rất tự hào về những gì đang diễn ra trong kinh tế.

Sự lạc quan của Trump một phần liên quan đến dữ liệu thất nghiệp được công bố đầu tháng 9. Tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ giảm xuống 8,4%, trong khi hổi tháng 4 đã lên tới 15%. Vào thời điểm bắt đầu đại dịch coronavirus (COVID-19) ở Mỹ, tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp kỷ lục trong những năm gần đây là 3,5%.

Bình luận về số liệu thất nghiệp và tăng trưởng kinh tế ở Mỹ, cố vấn kinh tế của Tổng thống Mỹ là Larry Kudlow nhận định rằng, kinh tế Mỹ có "hình chữ V", tức là đang phục hồi nhanh hơn dự kiến.

Thế nhưng, tạp chí “Chính sách đối ngoại” (Foreign Policy) của Mỹ không đánh giá quá cao điều này. Một bài viết trên tạp chí chính luận hàng đầu của Mỹ đã bình luận rằng, chính sách tổng quan của Mỹ ngày càng trở nên giống chính sách của thị trường mới nổi.

Theo các chuyên gia của tạp chí, các chỉ số hiện tại về kinh tế không thể phản ánh sự đúng đắn của các chính sách vĩ mô kinh tế, cùng với đó là các chính sách tổng thể của Mỹ, có tác động sâu sắc nhưng lâu dài đến nền kinh tế - điều sẽ không thể hiện ở các chỉ số ngắn hạn.

Kinh te My thanh thi truong moi noi: Vi dau nen noi?
Kinh tế Mỹ đang gặp nhiều khó khăn vì đại dịch Coronavirus (COVID-19)

Vì sao Foreign Policy đưa ra nhận định tiêu cực?

Kết quả bầu cử gây tranh cãi, bạo lực chính trị và quá trình chuyển giao chính quyền tiềm ẩn rủi ro cao từ lâu đã trở thành đặc điểm của các nền kinh tế thị trường mới nổi.

Thổ Nhĩ Kỳ, Nigeria và Argentina là những ví dụ gần đây nhất, khi tình trạng hỗn loạn bầu cử trở thành cú hích gây ra khó khăn kinh tế, bất ổn cộng đồng và sụp đổ thị trường. Ở các nước phát triển, các thể chế quyền lực thường đủ mạnh để đảm bảo tính chất hòa bình của sự cạnh tranh chính trị.

Những biến động lớn như trên trong thời gian vừa qua đã làm dấy lên câu hỏi rằng: “Phải chăng, sự ổn định ở Mỹ là di tích của quá khứ?”. Câu hỏi này đang cần lời giải của chính quyền Donald Trump hiện nay và người thắng cuộc trong cuộc bầu cử Tổng thống ngày 3/11 tới.

Vào tháng 9, Chỉ số Biến động của Sàn giao dịch Quyền chọn Chicago (SBOE - Chicago Board Options Exchange), đã xếp hạng cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ là một trong những sự kiện rủi ro nhất kể từ khi bắt đầu vào năm 2004.

Tác giả bài báo tin rằng, điều này phần lớn là do Tổng thống đương nhiệm Donald Trump khá công khai xây dựng chiến lược tái tranh cử của mình nhằm kích động mâu thuẫn trong xã hội, gia tăng nghi ngờ về tính hợp pháp của cuộc bỏ phiếu và gây áp lực chính trị trắng trợn.

Tuy nhiên, có một lời đáp ít rõ nét hơn, song lại quan trọng hơn cho câu hỏi này: Ở Hoa Kỳ rõ ràng đang hiện diện gia tăng tính bất ổn định của các thể chế quyền lực và sự phân cực của xã hội, đây là điều thường gặp ở các nước dân chủ non trẻ, chứ không phải trong các xã hội phát triển và bền vững.

Theo GeoQuant, rủi ro thể chế ở Hoa Kỳ đã tăng 29% trong tám năm qua. Vào đầu năm 2013, khi Tổng thống Barack Obama bước vào nhiệm kỳ thứ hai, rủi ro thể chế ở Hoa Kỳ nằm trong khoảng chỉ số giữa Đức và Canada.

Thế nhưng chỉ bảy năm sau, chỉ số này nằm đã tụt xuống giữa Uruguay và Đài Loan, cả quốc gia này đều là thị trường mới nổi.

Toàn Thắng