Tranh luận nóng

Mỹ - Trung Quốc tiếp tục căng thẳng vì tình hình Biển Đông

Thứ Tư, 15/07/2020 09:06

(Quan hệ quốc tế) - Quan chức Ngoại giao Mỹ để ngỏ khả năng cấm vận quan chức và doanh nghiệp Trung Quốc vì những yêu sách phi pháp của nước này ở Biển Đông.

Phó trợ lý Ngoại trưởng Mỹ chuyên trách Đông Á, ông David Stilwell ngày 14/7 tuyên bố Mỹ có thể ứng phó bằng các biện pháp cấm vận đối với những quan chức và doanh nghiệp Trung Quốc dính líu đến hành động phi pháp ở Biển Đông.

My - Trung Quoc tiep tuc cang thang vi tinh hinh Bien Dong
Ông David Stilwell, Phó trợ lý Ngoại trưởng Mỹ chuyên trách Đông Á. Ảnh: Reuters

Cụ thể, khi nhận được câu hỏi về khả năng cấm vận đối với một số thực thể Trung Quốc xung quanh hành động của Trung Quốc ở Biển Đông hay không, ông Stilwell đã nói rằng: “Không có gì là không thể xem xét… Vẫn có khả năng đó”.

Trước đó, trong tuyên bố “Lập trường của Mỹ về các yêu sách biển tại Biển Đông”, được công bố vào rạng sáng 14/7 (theo giờ Việt Nam), Ngoại trưởng Mike Pompeo nhấn mạnh các yêu sách của Trung Quốc đối với các nguồn tài nguyên ngoài khơi tại hầu hết Biển Đông cũng như chiến dịch bắt nạt của nước này để kiểm soát các nguồn tài nguyên đó là hoàn toàn phi pháp.

Ông Pompeo còn cảnh báo những lợi ích chung ở Biển Đông đang “gặp phải sự sự đe dọa chưa từng thấy” từ Trung Quốc.

“Thế giới sẽ không cho phép Bắc Kinh ứng xử Biển Đông như đế chế hàng hải của riêng mình… Chúng tôi ủng hộ cộng đồng quốc tế trong việc bảo vệ tự do trên biển và tôn trọng chủ quyền, và bác bỏ bất cứ đòi hỏi nào nhằm áp đặt “chân lý thuộc về kẻ mạnh” ở Biển Đông hoặc ở khu vực rộng lớn hơn” - tuyên bố nhấn mạnh.

Ít giờ sau đó, Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ đã đưa ra tuyên bố đáp trả những công nhận của Ngoại trưởng Pompeo, cho rằng cáo buộc từ phía Washington đối với nước này là "hoàn toàn phi lý".

Tuyên bố có đoạn: "Mỹ không phải là một quốc gia liên quan trực tiếp đến các tranh chấp trên biển Đông. Tuy nhiên, Washington tiếp tục can thiệp vào chuyện này với lý do giữ gìn sự ổn định. Đó là phô trương sức mạnh, khuấy động căng thẳng và kích động đối đầu trong khu vực.

Chúng tôi khuyên phía Washington hãy tôn trọng một cách nghiêm túc cam kết không đứng về bên nào trong vấn đề biển Đông, tôn trọng các nỗ lực của các nước trong khu vực vì một biển Đông hòa bình và ổn định, đồng thời ngăn chặn các nỗ lực phá vỡ hòa bình và ổn định khu vực."

Chưa hết, Đại sứ quán Trung Quốc còn cho rằng tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ "coi thường những nỗ lực của Trung Quốc và các nước ASEAN vì hòa bình và ổn định ở biển Đông, cố tình làm sai lệch sự thật và luật pháp quốc tế bao gồm Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển (UNCLOS), phóng đại tình hình trong khu vực và cố gắng gieo rắc bất hòa giữa Trung Quốc và các quốc gia khác".

Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 14/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên nói: "Phía Trung Quốc xưa nay không mưu cầu xây dựng 'đế quốc biển' ở Biển Đông và luôn đối xử bình đẳng với các quốc gia ven Biển Đông". Tuyên bố này gợi ý đến lời cáo buộc của Ngoại trưởng Pompeo rằng: "Thế giới sẽ không cho phép Bắc Kinh coi Biển Đông là đế chế/đế quốc hàng hải (maritime empire) của mình".

Ông Triệu nói rằng Trung Quốc kiên quyết phản đối và thúc giục phía Mỹ dừng gây rối ở Biển Đông, đồng thời không được "đi càng lúc càng xa trên con đường sai lầm". Ông Triệu cũng có một số phát ngôn giống nội dung được bà Hoa Xuân Oánh đăng lên Twitter, chẳng hạn thời gian công bố yêu sách đường lưỡi bò "không phải năm 2009, mà là năm 1948".

Nhà ngoại giao Trung Quốc tuyên bố phi lý về Biển Đông

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đã tiếp tục đăng tải trên Twitter chính thức các chỉ trích nhằm vào Mỹ. 

"Tuyên bố của Pompeo về Biển Đông tiếp tục là một bằng chứng nữa cho thấy Mỹ đang cố gắng gieo rắc sự bất hòa giữa Trung Quốc và các nước ven Biển Đông", bà Oánh đặt vấn đề.

Theo lập luật ngang nhiên của bà này, Trung Quốc chưa bao giờ chính thức tuyên bố yêu sách 9 đoạn trên Biển Đông vào năm 2009 như Mỹ nói. "Bản đồ Biển Đông đầu tiên có những đường đứt đoạn được công bố vào năm 1948 bởi chính phủ ở Trung Quốc và được truyền lại cho chính phủ kế tiếp mà không có sự tranh chấp của nước nào".

"Chính phủ Trung Quốc" mà bà Oánh nhắc tới là Trung Hoa Dân Quốc của Tưởng Giới Thạch, vốn đã chạy sang đảo Đài Loan sau khi thất bại trong cuộc nội chiến kết thúc năm 1949.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc còn công bố các nội dung không có chứng thực, cho rằng các hoạt động của người Trung Quốc trên Biển Đông đã có từ... 2.000 năm trước.

"Chủ quyền của Trung Quốc cùng các quyền và lợi ích liên quan ở Biển Đông đã được thiết lập trong tiến trình lâu dài của lịch sử, có cơ sở vững chắc về lịch sử và pháp lý" - bà này viết.

My - Trung Quoc tiep tuc cang thang vi tinh hinh Bien Dong
Các công trình phi pháp Trung Quốc xây dựng ngày nay trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa sau khi sử dụng vũ lực đánh chiếm năm 1974. Ảnh chụp màn hình

Giới phân tích nhận định thông tin trên đều nhắm trực tiếp vào Washington. Con số 2.000 năm là để đáp trả lại việc Mỹ đã nhiều lần tuyên bố Mỹ là một quốc gia châu Á - Thái Bình Dương có sự hiện diện từ lâu ở Biển Đông. Nếu tính từ lúc lập quốc, nước Mỹ chỉ mới trải qua hơn 240 năm.

Bên cạnh đó, chi tiết Trung Quốc "thu hồi Nam Sa và Tây Sa" - cách Bắc Kinh gọi quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam - hoàn toàn thiếu thuyết phục và không có sơ hở pháp lý.

Trong một tweet kế tiếp, bà Oánh cho rằng chỉ có Mỹ hành xử theo kiểu “chân lý thuộc về kẻ mạnh". Bà chứng minh bằng "những cuộc chiến phi pháp và những cuộc cách mạng màu Mỹ đã khơi mào ở Iraq, Libya hay Afghanistan".

Trong những dòng tweet còn lại, bà Oánh chỉ trích Mỹ "đạo đức giả" khi không phải là một bên phê chuẩn Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển năm 1982, nhưng lại luôn sử dụng công ước này để công kích Trung Quốc.

Hải Lâm