Tranh luận nóng

Mỹ buộc ông Putin đấu trí 'một mất một còn' Nord Stream-2?

Thứ Ba, 16/06/2020 19:26

(Quan hệ quốc tế) - Giới chính trị Mỹ chống Nga cực đoan đã buộc Tổng thống Putin phải có một cuộc đấu trí mang tính "một mất một còn" với dự án Nord Stream-2....

Dự luật mở rộng trừng phạt Nord Stream-2 đang được thúc đẩy tại Mỹ

Ngày 4/6, một nhóm nghị sĩ Mỹ do Thượng nghị sĩ Ted Cruz của đảng Cộng hòa và Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen của đảng Dân chủ dẫn đầu đã trình Dự luật mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với dự án Dòng chảy phương Bắc-2 (Nord Stream-2).

Các biện pháp trừng phạt mở rộng đối với Nord Stream-2, bao gồm cả các bên liên quan trong việc đặt đường ống dẫn, cung cấp dịch vụ bảo hiểm cho hoạt động vận tải biển, bảo lãnh và tái bảo hiểm cho tàu thuyền.

Thượng nghị sĩ Ted Cruz của đảng Cộng hòa - đồng bảo trợ dự luật - cho biết Dự luật trừng phạt mở rộng Nord Stream-2 làm rõ là những bên liên quan đến việc lắp đặt đường ống sẽ bị làm cho tê liệt và bị trừng phạt ngay lập tức.

Để ngăn chặn Dự luật trừng phạt mở rộng Nord Stream-2 được thông qua bởi lưỡng viện Quốc hội Mỹ và được Tổng thống Mỹ ký ban hành thành luận, cả Nga và Đức đều có phản ứng mạnh mẽ.

My buoc ong Putin dau tri 'mot mat mot con' Nord Stream-2?
Luật hóa trừng phạt Nord Stream-2 là đòn hiểm của Washington

Ngày 9/6, người đứng đầu Ủy ban Kinh tế-Năng lượng của Bundestag Klaus Ernst cho hay : "Nếu Mỹ luật hóa các biện pháp trừng phạt đối với Dự án đường ống dẫn khí Nord Stream-2, Đức sẽ sẵn sàng trả đũa bằng các biện pháp cụ thể".

“Đây là sự vi phạm chủ quyền của Đức và Liên minh châu Âu. Nếu điều này không dừng lại, để bảo vệ chính mình, chúng ta cần nghiên các cứu biện pháp đáp trả mạnh. Cần thiết thì trừng phạt đối với khí đốt tự nhiên của Mỹ”, ông Klaus Ernst cho biết.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức Maria Adebahr thì cho rằng : “Bây giờ không phải là thời điểm tốt để Mỹ thắt chặt các biện pháp trừng phạt đối với đường ống Nord Stream 2, trong khi có những vấn đề khác quan trọng hơn cần giải quyết”.

Trong khi đó, ngày 12/6, phát ngôn viên của Tổng thống Nga Dmitry Peskov thì cho biết Moscow lấy làm tiếc về các biện pháp trừng phạt mà giới chức tại Washington đang đề xuất đối với Nord Stream-2.

“Chúng tôi đang theo dõi sát thông tin liên quan đến những tuyên bố và đề xuất về các chế tài mới. Nhưng nhìn chung, chúng tôi coi đây là hành động bất hợp pháp theo quan điểm của luật pháp quốc tế".

Thư ký báo chí của Tổng thống Putin cho rằng, quyết định của Washington luật hóa mở rộng trừng phạt Nord Stream-2 "chắc chắn" góp phần ngăn cản việc bình thường hóa quan hệ song phương giữa Mỹ và Nga, mà đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Trước đó, ngày 7/6, trao đổi với báo giới, Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoli Antonov, đã khẳng định : “Bất chấp những nỗ lực mới của giới chính trị Mỹ nhằm ngăn chặn việc xây dựng đường ống Nord Stream-2, dự án này sẽ được hoàn thành”.

Xin nhắc lại, tháng 12/2019, Washington đã áp dụng các biện pháp trừng phạt chống lại Nord Stream-2, trong đó yêu cầu các đơn vị đặt ống ở biển Baltic phải dừng hoạt động. Công ty Allseas của Thụy ngay lập tức thu hồi tàu rải ống của mình.

Tháng 1/2020, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moscow có kế hoạch vận hành Nord Stream-2 trong quý đầu tiên của năm 2021 bất chấp sự "ngáng chân" của Mỹ hay của ai khác. Và Nga sẽ tự hoàn thành việc đặt ống cho Nord Stream-2.

My buoc ong Putin dau tri 'mot mat mot con' Nord Stream-2?
Thượng nghị sĩ Ted Cruz

Tại sao giới chức Mỹ quyết luật hóa trừng phạt Nord Stream-2?

Giới phân tích cho rằng việc luật hóa trừng phạt với dự án đường ống dẫn khí Nord Stream-2 là tính toán rất thâm sâu của giới chính trị Mỹ có quan điểm chống Nga cực đoan.

Thứ nhất, đảm bảo đủ thời gian cho các doanh nghiệp Mỹ khí đốt ở Mỹ khắc phục nhược điểm để có thể chiếm lĩnh thị phần của Nga trên thị trường khí đốt Châu Âu, nhất là thị trường EU. 

Giới chính trị Đức và doanh nghiệp năng lượng Đức ủng hộ Nord Stream-2 bởi hiện nền kinh tế lớn nhất châu Âu đang tìm cách ngừng sử dụng than cũng như năng lượng hạt nhân, và khí đốt được xem nguồn nhiên liệu thay thế thích hợp nhất.

Việc triển khai dự án Nord Stream-2 đáp ứng sự đổi thay đó. Tuy nhiên Washington cho rằng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ sẽ là một lựa chọn thay thế tốt, thay vì dùng nguồn khì đốt thiên nhiên của Nga.

Đáng nói là công suất hoạt động của các nhà máy sản xuất LNG xuất khẩu ở Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong 13 tháng qua do nhu cầu LNG trên toàn thế giới giảm mạnh. Vì vậy, Mỹ không thể để Nga gần như độc chiếm thị trường Châu Âu.

Nhưng giá LNG của Mỹ cung cấp cho thị trường Châu Âu cao hơn nhiều so với giá khi đốt thiên nhiên của Nga - và cả LNG của Nga. Vì LNG của Mỹ phải vận chuyển bằng tàu biển, trong khi khí đốt của Nga vận chuyển bằng đường ống dẫn.

Ngoài giá thì vấn đề ô nhiễm môi trường cũng là yếu điểm lớn của khí đốt Mỹ trong cuộc cạnh tranh với khi đốt Nga. Bởi Mỹ phải dùng phương pháp gãy nứt thủy lực để khai thác khí đá phiến, trong khi đây là phương pháp rất hại cho môi trường.

Chính Nghị sĩ Quốc hội Đức Anton Friesen, đã nhận định : “Nord Stream-2 là một bước tiến tới an ninh năng lượng ở châu Âu. Nga là nhà cung cấp khí đốt giá rẻ và uy tín, trong khi LNG của Mỹ đã đắt đỏ, mà việc khai thác lại có hại cho môi trường".

Để thuyết phục khách hàng Châu Âu, các doanh nghiệp LNG ở Mỹ cần khắc phục nhược điểm, mà điều này không thể nhanh được. Nếu chậm có thể bị Nga chiếm lĩnh thị phần. Luật hóa trừng phạt Nord Stream-2 sẽ đảm bảo thời gian đủ để khắc phục.

My buoc ong Putin dau tri 'mot mat mot con' Nord Stream-2?
Washington quyết ngăn Nord Stream-2 khơi thông

Thứ hai, đây là chiêu trò kinh tế hóa chính trị của Washington, ngăn các đồng minh bên bờ đông Đại Tây Dương cải thiện quan hệ với Nga, nhất là các thành viên trong Liên minh Châu Âu có lợi ích to lớn trong quan hệ với Nga. 

Gần đây, dư luận rất ngạc nhiên khi Nghị sĩ Anh Daniel Kawczynski bất ngờ lên tiếng chỉ trích Đức về việc tham gia dự án Nord Stream-2. Nhà chính trị Anh đã cho rằng Đức"phản bội" lợi ích của NATO khi tham gia Nord Stream-2, theo Daily Express.

Ông Kawczynski tuyên bố : "Thật khó có thể nói hết về mức độ phản bội của đường ống này. Đức là thành viên NATO phải tham gia vào bảo vệ lục địa trước mọi sự can thiệp và ảnh hưởng tiềm năng của Nga". Nhưng Berlin đã bắt tay Moscow.

Bên cạnh đó còn có một số quốc gia Đông Âu cũng đứng về phía Mỹ lên tiếng phản đối Nord Stream-2. Đó là những quốc gia bị thiệt hại, vì Nord Stream-2 khơi thông, lượng khí đốt Nga cung cấp cho Châu Âu sẽ giảm nhiều qua đường trung chuyển.

Đáp lại những chỉ trích này, Nghị sĩ Anton Friesen, thành viên Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Đức, cho rằng : "Nhiều người phản đối Nord Stream-2 thực sự đang vận động hành lang cho Mỹ chứ không phải cho Châu Âu".

Thế là đã có hai phe "ủng hộ Mỹ" và "phản đối Mỹ" về Dự luật trừng phạt mở rộng đối với Dự án Nord Stream-2. Đây là cơ sở tốt nhất cho việc Washington áp dụng các biện pháp rắn với những đồng minh nào bắt tay với Moscow.

Thứ ba,  tối thiểu hóa lợi ích của dự án Nord Stream-2, khiến Nga "nản lòng", từ đó sẽ có biện pháp đáp trả tương xứng và như thế Nord Stream-2 có nguy cơ chết yểu như South Stream, dù Nga có hoàn tất việc lắp đặt.

Còn nhớ, ngày 2/8/2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành Luật trừng phạt Nga, thì ngày 16/6/2018, Tổng thống Nga Vladimir Putin ký ban hành Luật về chống lại các hành động phi hữu nghị của Mỹ và các quốc gia nước ngoài khác.

Việc "ăn miếng trả miếng" giữa Moscow và Washington khiến cho việc Mỹ dỡ bỏ trừng phạt Nga trở nên khó khăn hơn. Bởi việc luật hóa trừng phạt và trả đũa khiến cho cơ chế dỡ bỏ sẽ phức tạp hơn.

My buoc ong Putin dau tri 'mot mat mot con' Nord Stream-2?
Giới chính trị Mỹ buộc Tổng thống Putin phải có một cuộc đấu trí mang tính một mất một còn

Tuy nhiên, vì Tổng thống Putin và chính phủ Nga đã đưa nước Nga vượt cấm vận khi không thể thoát cấm vận, nên luật hóa việc trả đũa không ảnh hưởng quá nhiều tới lợi ích của nước Nga.

Song với Nord Stream-2, lợi ích của Nga là trực tiếp, lợi ích của Mỹ là gián tiếp, nên nếu Moscow trả đũa Washington sẽ không có tác hiệu tương ứng. Trong trường hợp này Nga luôn là bên hiệt hại nhiều hơn và Nord Stream-2 có nguy cơ chết yểu.

Rõ ràng, giới chính trị Mỹ có quan điểm chống Nga cực đoan đã buộc Tổng thống Putin phải có một cuộc đấu trí mang tính "một mất một còn" với dự án Nord Stream-2. Chưa biết nhà lãnh đạo Nga sẽ đáp trả như thế nào, chúng ta cùng chờ xem.

Ngọc Việt