Tranh luận nóng

Mỹ mua dầu Nga kỷ lục: Không thể đặng đừng

Thứ Bảy, 15/08/2020 14:02

(Quan hệ quốc tế) - Dầu đá phiến suy sụp khiến Mỹ phải mua một lượng dầu kỷ lục từ Nga kể từ năm 2004 đến nay, với khối lượng lên tới hơn 9 triệu tấn dầu.

Xuất khẩu dầu mỏ Nga sang Mỹ đạt kỷ lục

Trong nửa năm qua, Hoa Kỳ đã nhận từ Nga hơn chín triệu tấn sản phẩm dầu - một kỷ lục của kỷ lục kể từ năm 2004.

Tuy nhiên, Washington vẫn cố ngăn chặn Nga hoàn thành đường ống dẫn dầu, khí “Dòng chảy Phương Bắc 2” (Nord Stream 2) để Liên minh châu Âu không lệ thuộc năng lượng vào Nga; trong khi Mỹ lại phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ Moscow.

Theo số liệu của Cơ quan Hải quan Liên bang Nga, từ tháng 1 đến tháng 7, Nga kiếm được 2,2 tỷ USD từ việc bán các sản phẩm dầu mỏ cho Hoa Kỳ. Hơn 7,46 triệu tấn chiếm 12% tổng kim ngạch xuất khẩu dầu mỏ của Nga đã được vận chuyển đến phía bên kia của đại dương.

Chỉ có Hà Lan mua dầu của Nga nhiều hơn Mỹ, ước khoảng 12,19 triệu tấn, Mỹ đứng thứ hai và Malta đứng thứ ba với 4,4 triệu tấn.

Tuy nhiên, Hà Lan và Malta là hai trung tâm trung chuyển, từ đó các sản phẩm dầu mỏ được gửi đến các nước khác. Tức là, trên thực tế, lượng dầu xuất khẩu sang Hoa Kỳ có thể còn lớn hơn, vì Cơ quan Hải quan Nga không tính đến những đợt cung cấp đó.

Những dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cũng chứng minh điều đó.

Theo EIA, trong 5 tháng đầu năm nay, Mỹ đã nhập khẩu 68 triệu thùng dầu từ Nga, tương đương 9,3 triệu tấn. Con số này là cao hơn số liệu của Cơ quan Hải quan Nga trong sáu tháng đầu năm nay, bởi vì EIA ghi lại nhà sản xuất chứ không phải quốc gia gửi hàng.

My mua dau Nga ky luc: Khong the dang dung
Sản lượng dầu đá phiến giảm khiến Mỹ phải mua thêm dầu của Nga

Ngoài ra, trong tháng 7, lượng dầu mazut mà Mỹ mua từ Nga đã tăng thêm 16% so với tháng 6.

Vậy nguyên nhân nào khiến Mỹ phải mua dầu của Nga với mức tăng kỷ lục như vậy, trong khi lại đang cố bắt Liên minh châu Âu không được mua dầu và khí đốt của Nga? Theo giới phân tích, điều này xuất phát từ hai nguyên nhân chính sau:

Một là: Dầu đá phiến Mỹ đang suy sụp

Do giá dầu sụt giảm, số giàn khoan ở Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất trong vài chục năm qua. Một đòn đánh mạnh hơn nữa là tuyến đường ống Dakota Access đã bị đóng cửa do vi phạm luật môi trường.

Giá dầu lao dốc đã khiến sản lượng dầu đá phiến Mỹ đã giảm từ mức đỉnh 13,1 triệu thùng/ngày xuống còn 11,1 triệu thùng/ngày. Hơn nữa, điều này ảnh hưởng đến các lưu vực đá phiến có năng suất cao nhất ở Mỹ, gồm Permi, Eagle-Ford, Bakken, Niobrom, Anadarko, Appalachia và Haynesville.

Theo dự báo của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) được công bố vào ngày 11/8, sản lượng dầu thô của Mỹ dự kiến sẽ xuống còn 11.26 triệu thùng/ngày trong năm nay và vào năm 2021 chỉ còn 11,14 thùng/ngày. EIA dự đoán, vào tháng 12 năm nay, chính Hoa Kỳ sẽ đóng góp lớn nhất vào việc giảm nguồn cung dầu thế giới.

My mua dau Nga ky luc: Khong the dang dung
Sản lượng dầu khai thác của Haynesville trong tháng 7 và tháng 8 giảm đáng kể so với những tháng trước

Theo số liệu của công ty luật Haynes & Boone, kể từ tháng 1 năm nay, 36 công ty dầu khí với tổng số nợ khoảng 25,2 tỷ USD đã nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Trong số đó có Whiting Petroleum, một trong những nhà sản xuất đá phiến lớn nhất của Mỹ, cũng như California Resources và công ty tiên phong khai thác dầu khí đá phiến Chesapeake Energy. Vào tháng 6, một nhà sản xuất lớn khác là Extraction Oil & Gas đã không thể trả nợ đúng hạn và phải nộp đơn xin phá sản.

Rystad Energy ước tính rằng, vào cuối năm nay, gần một trăm rưỡi công ty dầu khí của Mỹ sẽ phải tuyên bố phá sản do vỡ nợ. Sản lượng dầu đá phiến có thể sẽ giảm xuống còn khoảng 5 triệu thùng/ngày. Và theo ước tính của ShaleProfile Analytics, ngành này có thế mất tới một phần ba năng lực sản xuất.

Mỹ không thể không mua dầu mỏ Nga

Vấn đề của Mỹ là ở chỗ Washington đã tự mình chặt đứt thị trường dầu nặng khi cấm nhập khẩu dầu từ Venezuela, mà nhiều nhà máy lọc dầu tại Mỹ được thiết kế để lọc các loại dầu nặng chứ không phải dầu nhẹ như dầu từ lưu vực Permi và Tây Texas. Những loại dầu nhẹ này cũng phải được pha loãng với dầu nặng từ Nam Mỹ.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với công ty dầu khí nhà nước PDVSA của Venezuela và các nhà máy lọc dầu Mỹ đang phải đối mặt với các vấn đề nghiêm trọng về nguyên liệu. Các nhà máy lọc dầu ở Vịnh Mexico và Bờ Đông, bao gồm Citgo Petroleum, Valero Energy, Chevron đã lâm vào tình thế khó khăn nhất. Cổ phiếu của Valero Energy Corporation (VLO) ngày 07/8 giảm -5,86% ở mức 53,162.

My mua dau Nga ky luc: Khong the dang dung
Giá dầu Urals và đồng rúp Nga tiếp tục tăng mạnh

Một lựa chọn thay thế khả dĩ có thể là dầu thô từ Saudi Arabia, loại dầu mỏ có thành phần hóa học giống như dầu mỏ Venezuela, nhưng Riyadh từ chối tăng sản lượng. Kinh tế quyết định đến chính trị, nền kinh tế Mỹ đã gạt các chính trị gia ở Washington sang một bên và các cơ sở dầu mỏ của Mỹ đã gia tăng mua dầu nặng từ Nga.

Ông Alexander Razuvaev, người đứng đầu Trung tâm phân tích thông tin Alpari, nhận xét rằng, Washington vẫn cố ngăn chặn Gazprom hoàn thành việc xây dựng đường ống dẫn khí Nord Stream 2. Tuy nhiên, điều này không cản trở sự hợp tác nếu các lợi ích kinh tế trùng khớp với nhau.

Còn ông Alexander Duzhnikov, người đồng sáng lập Tập đoàn “A3F GROUP”, xác nhận, các sự kiện địa-chính trị gần đây trên thế giới đã phân chia lại thị trường dầu mỏ có lợi cho Nga, bởi vì Hoa Kỳ đã từ chối nhập khẩu dầu mỏ từ hai quốc gia và áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với họ. Kết quả là dầu Urals trở thành loại dầu nặng duy nhất mà Mỹ có thể mua.

Ngoài các đặc tính phù hợp, nguyên liệu thô của Nga còn có mức giá hấp dẫn. Theo Bộ Tài chính, trong 7 tháng đầu năm nay, dầu Urals được báo giá trung bình 40,34 USD/thùng, còn trong 7 tháng đầu năm ngoái là 65,27 USD/thùng. Ngoài ra, chi phí vận chuyển dầu cũng đã giảm đáng kể.

Một lí do nữa là sau khi nới lỏng các biện pháp phong tỏa, mức tiêu thụ nhiên liệu đã tăng lên mọi người bắt đầu đi du lịch và đi máy bay nhiều hơn, buộc các công ty Mỹ phải mua dầu mỏ Nga nhiều hơn, trong khi sản lượng dầu đá phiến Mỹ vẫn tiếp tục giảm.

Huy Bình