Tranh luận nóng

Mỹ phải kết thúc trò 'chính trị hóa tội phạm' ở Kosovo

Thứ Ba, 14/07/2020 18:39

(Quan hệ quốc tế) - Washington bị làm khó trong việc tạo cơ hội rửa vết nhơ ở Kosovo không chỉ khiến Mỹ thất vọng, mà còn phải kết thúc trò "chính trị hóa tội phạm"....

Washington chưa thể sửa sai bằng kiến tạo thỏa thuận hòa bình giữa Serbia và Kosovo

"Mọi thỏa thuận hòa bình giữa Kosovo và Serbia đều không được làm suy yếu các nỗ lực buộc những kẻ phạm tội phải chịu trách nhiệm về tội ác mà chúng gây ra trong cuộc xung đột tại Nam Tư cũ những năm 1998-1999".

Cựu Công tố viên Clint Williamson, cựu Đặc sứ Mỹ về tội ác chiến tranh - tuyên bố như vậy tại hội thảo: "Nỗ lực quốc tế về công lý và trách nhiệm ở Balkans từ thập niên 1990 đến nay" tổ chức tại Arizona, hồi đầu tháng này, theo Balkan Insight.

Tuyên bố của ông Williamson đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Serbia Alexanderar Vucic và Thủ tướng Kosovo Avdullah Hoti đang chuẩn bị nối lại cuộc đối thoại giữa Serbia và Kosovo vốn bị đình lại bởi vấn đề tội ác chiến tranh ở Kosovo.

Trước đó, cuộc họp cuối cùng giữa Kosovo với Serbia được tổ chức tại Washington DC, đã đột ngột bị hủy bỏ bởi tuyên bố từ Phòng Chuyên gia Kosovo ở The Hague - định chế pháp lý xét xử tội ác chiến tranh ở Kosovo, đưa ra ngày 24/6.

My phai ket thuc tro 'chinh tri hoa toi pham' o Kosovo
Cựu công tố viên Mỹ Clint Williamson

Theo Phòng Chuyên gia, bản cáo trạng buộc tội Tổng thống Kosovo Hashim Thaci, chính trị gia cấp cao của Kosovo Kadri Veseli và các cựu binh khác của Quân đội Giải phóng Kosovo (KLA) về phạm tội ác chiến tranh, chuẩn bị được công bố.

Bản cáo trạng chống lại Thaci và đồng phạm là sự phát triển mới nhất trong một cuộc điều tra được khởi xướng vào năm 2011 với việc bổ nhiệm ông Clint Williamson làm Công tố viên trưởng Lực lượng đặc nhiệm điều tra của Liên minh châu Âu.

Công tố viên Clint Williamson đã được ủy nhiệm điều tra về một báo cáo của ủy viên Hội đồng Châu Âu Dick Marty, theo đó các chiến binh của KLA bị cáo buộc có liên quan đến tội phạm có tổ chức cả trong và sau cuộc chiến 1998-1999 ở Kosovo.

Báo cáo của Lực lượng đặc nhiệm điều tra của EU đã dẫn đến việc thành lập Phòng Chuyên gia Kosovo, một phần trong hệ thống tư pháp Kosovo, nhưng được đặt ở The Hague, Hà Lan, nhằm đảm bảo an toàn cho các nhân chứng.

Theo chuyên gia về công tố Jack Smith thì cần phải công khai cáo trạng, vì Thaci và Veseli cùng các đồng phạm đang thúc đẩy một chiến dịch bí mật để vô hiệu đạo luật, mà từ đó kết thúc sứ mệnh của Phòng Chuyên gia, giúp họ tránh được vòng lao lý.

Cựu Công tố viên Clint Williamson cho rằng hòa bình bền vững ở Nam Tư cũ, chứ không chỉ ở Serbia và Kosovo - sẽ khó đạt được nếu vấn đề tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người không được xử lý triệt để.

Chưa biết vấn đề có được xử lý triệt để hay không, song khi Phòng Chuyên gia cho biết chuẩn bị công bố cáo trạng buộc tội Tổng thống Thaci và các đồng phạm, thì nhà lãnh đạo Kosovo đang trên đường tới Washington đã phải quay lại vì hoảng sợ.

Cho NATO ném bom Nam Tư là một vết nhơ của Mỹ - "tác giả chính của kịch bản phá nát Liên bang Nam Tư", vì vậy kiến tạo một thỏa thuận hòa bình cho Serbia và Kosovo được xem hành động gột rửa vết nhơ của Washington. 

Vì không được người dân Serbia cho cơ hội gột rửa vết nhơ, nên Washington phải chủ động tạo cơ hội cho mình thể hiện qua hành động thân thiện này, vậy mà Phòng Chuyên gia Kosovo đã phá hỏng tất cả.

My phai ket thuc tro 'chinh tri hoa toi pham' o Kosovo
Sau hơn 2 thập kỷ NATO ném bom Nam Tư, vị thế của người thân Mỹ và người thân Nga thật khác biệt - kẻ tội phạm và người anh hùng

Đã đến lúc Washington và đồng minh phải kết thúc chiêu trò 'chính trị hóa tội phạm' ở Kosovo

Giới phân tích cho rằng, Phòng Chuyên Kosovo gia làm khó Washington trong việc tạo cơ hội rửa vết nhơ ở Kosovo không chỉ khiến người Mỹ thất vọng, mà nó còn có thể buộc Washington phải kết thúc chiêu trò "chính trị hóa tội phạm" tại Kosovo.

Một trong những chuyển động trong cuộc chiến Nam Tư là sự ra đời của một thực thể chính trị tại vùng lãnh thổ Kosovo - Cộng hoà Kosovo - kết quả của bom đạn NATO ném xuống Nam Tư, ngăn chặn việc thanh lọc sắc tộc kéo dài và ác liệt.

Sự ra đời của Cộng hoà Kosovo là một "tiền lệ pháp" nguy hiểm của Mỹ và đồng minh, nó là nguyên nhân khiến nguyên tắc tự do - dân chủ truyền thống, vốn là niểm tự hào của phương Tây, ngày càng bị phủ định giá trị.

Tuy nhiên, trong quá trình thai nghén và cho ra đời một thực thể ỏ Kosovo, Mỹ vẫn không tránh được việc tạo ra "quái thai" tại vùng lãnh thổ này. Đó là Quân đội Giải phóng Kosovo.

Sau báo cáo của EU năm 201,1 báo cáo của LHQ năm 2017 cũng cáo buộc KLA gây nhiều tội ác như thanh lọc sắc tộc, ám sát chính trị, kỳ thị người khuyết tật. Thực hiện hành vi tội ác chủ yếu là Cơ quan Tình báo Quốc gia Kosovo (K-SHIK).

Theo Global Post, dù là tổ chức non trẻ và hoạt động trong một phạm vi nhỏ hẹp là lãnh thổ Cộng hoà Kosovo, nhưng mức độ tàn ác của K-SHIK thì khó có tổ chức tội ác nào bì kịp.

Một báo cáo của Tình báo Đức (BND) cho biết cụ thể là K-SHIK ra đời khoảng nửa cuối năm 1999 ở Pristina, do các thủ lĩnh KLA là Hashim Thaci - đương kim Tổng thống Kosovo - và Ramush Haradinaj đồng sáng lập.

Lực lượng của K-SHIK hầu hết là thành phần phiến quân KLA và một số phần tử tội phạm có tổ chức ở vùng Balkans và Đông Âu. Bọn ô hợp này được huấn luyện bài bản để trở thành những điệp viên tình báo và những sát thủ chuyên nghiệp.

My phai ket thuc tro 'chinh tri hoa toi pham' o Kosovo
Tội ác của KLA là không thể che giấu được

Khi mới thành lập, K-SHIK được quản lý trực tiếp bởi KLA, nhưng khi KLA bị buộc phải giải tán theo thỏa thuận đình chiến năm 1999, K-SHIK nằm dưới sự điều hành của đảng Dân chủ Kosovo do ông Hashim Thaci lãnh đạo.

K-SHIK từng tiến hành các chiến dịch "ám sát chính trị" nhằm vào các chính khách người Serbia hoặc thành phần Albania thân Serbia ở Kosovo, những người bị nghi ngờ hợp tác với cựu Tổng thống Slobodan Milosevic hoặc chống lại KLA.

Dư luận đặt câu hỏi là thế lực nào đã đứng sau lưng hỗ trợ cho K-SHIK và tổ chức "tình báo tội phạm" này lấy nguồn kinh phí từ đâu để hoạt động, bởi tài chính cho hoạt động của nhà nước Kosovo luôn trong tình trạng khó khăn, cạn kiệt.

Kadri Veseli, một đồng minh thân cận của đương kim Tổng thống Thaci, đồng thời là một cựu chỉ huy K-SHIK, tiết lộ trên Global Post rằng: "K-SHIK có rất nhiều đối tác là các cơ quan tình báo nước ngoài, trong đó CIA giúp K-SHIK giúp rất nhiều".

"CIA được nêu đích danh là cơ quan chủ lực cung cấp các hỗ trợ về mọi mặt cho K-SHIK, từ huấn luyện kỹ thuật tình báo ban đầu cho đến tài trợ kinh phí và trang bị kỹ thuật chuyên nghiệp, vũ khí chiến đấu và chia sẻ thông tin tình báo", theo Global Post

Tuy nhiên, từ năm 2008, K-SHIK không còn được tồn tại như một cơ quan tình báo chuyên nghiệp, vì buộc phải giải thể theo một điều khoản trong Quy chế đặc biệt của LHQ dành cho Kosovo.

Mặc dù vậy, nhiều cựu quan chức Mỹ tại Kosovo, những người từng là nạn nhân của K-SHIK và cả một số cựu thành viên tổ chức tội ác này đều khẳng định rằng K-SHIK vẫn tồn tại, nhưng hoạt động hoàn toàn bí mật.

Điều đáng lo ngại là khi chuyển vào hoạt động ngầm, K-SHIK đã biến thành một tổ chức tội phạm, chuyên thực hiện các vụ ám sát chính trị, khủng bố các đối thủ của Tổng thống Thaci và những thành phần bất trung với nhà lãnh đạo.

My phai ket thuc tro 'chinh tri hoa toi pham' o Kosovo
ICC và các định chế pháp lý quốc tế đang ngày càng tỏ ra quyết tâm đưa các tội ác của Mỹ và các tội phạm được Mỹ bao che ra ánh sáng

Như vậy, NATO thực hiện không kích Nam Tư là để ngăn chặn Belgrade sử dụng bạo lực nhà nước với dân thường, song việc cho ra đời Cộng hoà Kosovo thì không những không ngăn được điều đó và bạo lực còn được Mỹ dung túng, bao che.

Bởi trong số các tội phạm có đương kim Tổng thống Kosovo Hashim Thaci. Nếu để ông Thaci phải ra toà xét xử toà tội ác chiến tranh thì không chỉ mưu đồ ở Kosovo phá sản hoàn toàn, mà Mỹ còn bị lật mặt tài trợ cho tội phạm có tổ chức.

Song có lẽ Hashim Thaci và các đồng phạm sẽ khó tránh khỏi vòng lao lý, khi Phòng Chuyên gia Kosovo noi gương ICC, quyết tâm phá rào cản của "yếu tố Mỹ" đối với quá trình đi tìm công lý của các định chế pháp lý quốc tế này.

Trước thực tế nguy hại như vậy, nếu không chấm dứt chiêu trò chính trị hóa tội phạm - trao quyền lực cho những kẻ phạm tội ác - thì Washington sẽ khó có thể tránh khỏi những hệ lụy, mà việc mất dần tầm ảnh hưởng ở Tây Balkan là hậu quả nhãn tiền.

Ngọc Việt