Tranh luận nóng

Mỹ-Thổ tung hứng, chia chác lãnh thổ phía Bắc Syria

Chủ Nhật, 27/05/2018 07:54

(Quan hệ quốc tế) - Thổ Nhĩ Kỳ và Hoa Kỳ đã đồng ý về nguyên tắc cho một lộ trình hợp tác (bất hợp pháp) trong khu vực Manbij thuộc tỉnh Aleppo của Syria.

Ông Ahmed Osman - chỉ huy của Sultan Murad Brigade, một nhóm đối lập thuộc lực lượng Quân đội Syria Tự do (FSA) tham gia vào hoạt động quân sự do Thổ Nhĩ Kỳ lãnh đạo ở miền bắc Syria, đã xác nhận rằng, các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ và Hoa Kỳ đang “đàm phán gay gắt” về số phận của Manbij.

Theo vị chỉ huy FSA, lực lượng của ông cũng đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công có thể xảy ra ở đây.

“Chúng tôi muốn lấy Manbij mà không cần phải hành động quân sự, nhưng nếu không đạt được thỏa thuận, Thổ Nhĩ Kỳ và FSA sẽ tiến hành một hoạt động quân sự" - ông Ahmed Osman nói.

Trong trường hợp của một hoạt động quân sự, Manbij sẽ dễ bị công phá hơn so với Afrin, vì nó có dân số nhỏ hơn và lực lượng của YPG hiện diện ở đây cũng ít hơn, đồng thời điều kiện triển khai quân của Thổ Nhĩ Kỳ cũng thuận lợi hơn. Nút thắt chỉ là sự hiện diện của quân đội Mỹ và Pháp ở khu vực này. Nếu không có sự che chở của Mỹ, có lẽ Manbij đã thất thủ từ lâu dưới tay Ankara.

Mỹ sẽ buộc người Kurd nhường Aleppo cho Thổ Nhĩ Kỳ

Tham vọng của chính quyền Ankara là quá rõ, nó thể hiện cụ thể ở việc Thổ Nhĩ Kỳ đã chiếm một vùng rất rộng thuộc tỉnh Aleppo từ Afrin đến Azaz tới tận al-Bab nhưng họ không trao trả cho chính quyền Damascus, mà hỗ trợ FSA lập chính quyền quản lý độc lập với chính phủ Damascus.

Trước đây cũng đã có thông tin về việc Aleppo sẽ nằm trong cái gọi là “Kế hoạch thành lập tỉnh thứ 82 của Thổ Nhĩ Kỳ”. Sự việc ở Manbij cho thấy rõ ràng là Ankara sẽ không dừng tay và Mỹ sẽ buộc phải xuống thang khi Erdogan đang nắm quá nhiều lợi thế.

Chính quyền Ankara trong thời gian qua đã khôn khéo sử dụng Nga - đối thủ lớn nhất của Mỹ - như một công cụ để đàm phán, mặc cả với Washington.

Những dự án kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao với Nga đã khiến Mỹ lo lắng. Việc chung sức giải quyết vấn đề Syria giữa Moscow, Tehran, Ankara; dự án “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ”, nhà máy điện hạt nhân Akkuyu; hợp đồng mua sắm hệ thống phòng không S-400 đã khiến Washington sợ Thổ Nhĩ Kỳ đi “chệch quỹ đạo”.

  

Kể cả đã nhường Manbij (ô vuông viền vàng-đen) cho Thổ Nhĩ Kỳ, khu vực kiểm soát của người Kurd vẫn còn rất rộng

Trong bối cảnh đó, Mỹ sẽ có những nhượng bộ nhất định trước Thổ Nhĩ Kỳ để giữ đồng minh. Điều này đã thể hiện rõ trong việc để mặc Ankara đánh chiếm Afrin; trước đó, Mỹ cũng đã hy sinh quyền lợi của người Kurd Iraq trước chính quyền Baghdad.

Về phần người Kurd, việc buộc phải rút về bên bờ đông sông Euprates cũng không phải là quá thiệt thòi đối với họ. Mất Afrin, Manbij nhưng lãnh thổ hiện họ dang kiểm soát cũng đã rộng hơn rất nhiều lần so với trước khi cuộc chiến chống IS bắt đầu (chiếm khoảng gần 1/4 lãnh thổ Syria).

Về phần Thổ Nhĩ Kỳ, việc hoàn toàn kiểm soát Aleppo, buộc người Kurd phải rút về bên bờ Đông sông Euphrates đã thỏa mãn mục đích và tham vọng của họ, khiến Ankara ngừng truy đuổi người Kurd, chặn đứng xu hướng ngả về Nga, trở lại với quỹ đạo của Mỹ.

Để tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của Mỹ trong thỏa thuận 10 năm cho tham vọng thành lập quốc gia riêng, người Kurd sẽ phải im lặng khi Mỹ buộc họ phải nhường Manbij cho Thổ Nhĩ Kỳ, trở về Raqqa, al-Hasakah và phần phía Đông Deir Ezzor - những vùng đất hoàn toàn thuộc về phía Đông sông Euphrates mà Thổ Nhĩ Kỳ chấp nhận được.

Còn Mỹ, họ chẳng có nhu cầu chiếm đất Syria mà chỉ cần xé nát Syria nên chẳng cần quan tâm đến số phận của Manbij sẽ về tay ai. Miễn là không phải chính quyền Damascus, còn thị trấn này lọt vào tay người Kurd hay FSA cũng đều chấp nhận được.

Washington sẽ chẳng mất gì mà lại được lợi khi một chính quyền đối lập thân Mỹ được thành lập ở Đông Bắc Syria, một chính quyền đối lập thân Thổ được thành lập ở Tây Bắc Syria, đều phục vụ cho mục đích chung là phân rã Syria, đối đầu với chính quyền Assad.

Mỹ, Thổ và người Kurd đều có lợi trong thỏa thuận này và Washington đủ khả năng và độ tàn nhẫn để điều hòa quan hệ lợi ích giữa các đồng minh, vì thế những căng thẳng hiện nay có thể chỉ là màn kịch giả tạo, việc người Kurd bỏ Manbij là điều sớm muộn sẽ xảy ra, chỉ có đất nước và người dân Syria là bên sẽ phải chịu nhiều thiệt thòi nhất.

Thiên Nam