Tranh luận nóng

Nga cấp S-400, khơi Turkstream, giúp điện hạt nhân Thổ Nhĩ Kỳ

Thứ Sáu, 06/04/2018 13:15

(Quan hệ quốc tế) - Ngoài việc cung cấp hệ thống phòng không S-400, dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ (Turkstream), Nga còn giúp Thổ Nhĩ Kỳ mở đường tiếp cận với năng lượng hạt nhân.

Nga - Thổ đẩy nhanh thương vụ S-400 và hợp tác sản xuất máy bay

Trong thời gian chuyến thăm Ankara, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chủ trì phiên hợp thứ 7 Hội đồng Hợp tác cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ - Nga, cùng với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan.

Theo kết quả các cuộc đàm phán song phương, hai bên đã ký kết một loạt thỏa thuận trong lĩnh vực truyền thông, thể thao và chính sách xã hội; đồng thời cũng đã đạt được thêm những thỏa thuận mới, ví dụ, về việc Nga đẩy nhanh tốc độ cung cấp cho Thổ Nhĩ Kỳ các tổ hợp tên lửa phòng không S-400 Triump, cũng như về việc hai nước tiếp tục hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng.

Giáo sư Mesut Hakki Casin, Khoa Quan hệ Quốc tế của Học viện Không quân và trường Đại học Özyeğin ở Istanbul, cựu sĩ quan Không quân Thổ Nhĩ Kỳ cho biết thêm rằng, chuyến thăm của ông Putin đã đạt được "một bước tiến mới trong quan hệ hợp tác toàn diện giữa hai nước".

Ông Casin chỉ ra tầm quan trọng của việc ngay sau khi tái đắc cử, chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Putin là Thổ Nhĩ Kỳ, nơi ông đã được đón tiếp rất long trọng với sự tham gia của đội danh dự.

Đây là một thông điệp Thổ Nhĩ Kỳ muốn thể hiện với phương Tây, nhấn mạnh tầm quan trọng của Nga như một cường quốc thế giới và đối tác quốc tế đầy uy tín.

Việc hai nhà lãnh đạo tuyên bố quyết định đẩy nhanh thời gian chuyển giao cho Thổ Nhĩ Kỳ các tổ hợp tên lửa phòng không của Nga S-400 Triump, cũng như đưa vào chương trình nghị sự các thỏa thuận song phương mới trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng là những nội dung rất quan trọng

"Lời tuyên bố của Tổng thống Putinn về nội dung này là rất quan trọng. Việc Nga đáp ứng yêu cầu của phía Thổ Nhĩ Kỳ đẩy nhanh việc cung cấp các tổ hợp S-400 cho thấy rằng, Moscow chú trọng đáp ứng nhu cầu của Ankara. Điều rất quan trọng là Tổng thống Erdogan cũng thể hiện sự quyết tâm và tuyên bố rằng, "thỏa thuận về S-400 đã được ký kết, vấn đề được giải quyết".

Thổ Nhĩ Kỳ là một quốc gia có chủ quyền, tự mình có thể thông qua quyết định độc lập về vấn đề đảm bảo an ninh. Ngay từ đầu Thổ Nhĩ Kỳ đã tuyên bố rằng, các tổ hợp S-400 sẽ vào thành phần hệ thống phòng thủ tên lửa của riêng mình, không liên quan đến hệ thống tên lửa tấn công và phòng thủ của NATO.

Hiện nay, Thổ Nhĩ Kỳ rất cần đến hệ thống phòng không của riêng mình. Các tên lửa mà Thổ Nhĩ Kỳ mua sắm đều dành riêng cho mục đích quốc phòng và không tạo nguy cơ đe dọa những nước khác trong khu vực.

Nga cap S-400, khoi Turkstream, giup dien hat nhan Tho Nhi Ky

Ngoài việc bán S-400 Triump và triển khai dự án “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ” (Turkstream), Nga còn giúp Thổ Nhĩ Kỳ xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Akkuyu

Nga giúp Thổ Nhĩ Kỳ tiếp cận năng lượng hạt nhân

Giáo sư Mesut Hakki Casin nhấn mạnh, có những thế lực muốn mô tả Thổ Nhĩ Kỳ và Nga như hai đối thủ của nhau, nhưng hôm nay, hai nước đã trở thành các đối tác chiến lược quan trọng.

Sau những sự kiện ngày 15 tháng 7 năm 2016 (vụ đảo chính bất thành, nhằm lật đổ chính quyền của ông Erdogan) khi phương Tây quay lưng lại với Thổ Nhĩ Kỳ, ông Putin đã bày tỏ sự ủng hộ với các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ và hiện nay Ankara cũng hoạt động theo cách này trong quan hệ với Nga.

Ông Casin nêu ví dụ về tình huống căng thẳng xung quanh "vụ đầu độc Skripal", Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã đưa ra thông điệp tương tự như Nga đã từng làm, thể hiện sự đoàn kết với Nga khi từ chối tham gia lệnh trừng phạt của phương Tây chống lại các nhà ngoại giao Nga.

Chuyên gia Casin nhấn mạnh rằng, tổ hợp S-400 sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các cơ quan đầu não, cơ sở công nghiệp, năng lượng quan trọng, ví dụ như nhà máy điện hạt nhân Akkuyu, tỉnh Mersin, mà Nga và Thổ Nhĩ Kỳ vừa khởi công xây dựng.

Hôm 05/04, Tổng thống Nga Vladimir Putin và và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tham gia lễ khởi công xây dựng nhà máy điện hạt nhân Akkuyu thuộc vùng Büyükeceli của Thổ Nhĩ Kỳ. Việc khai trương tổ máy điện đầu tiên được lên kế hoạch vào năm 2023.

Bình luận về vấn đề này, Giáo sư Mesut Hakki Casin nhận định rằng, với việc bắt tay xây dựng nhà máy điện hạt nhân Akkuyu, sự hợp tác năng lượng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đã vượt qua phạm vi hợp tác trong lĩnh vực dầu khí (dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ - Turkstream) và bước lên mức độ cao hơn là năng lượng hạt nhân (nhà máy điện hạt nhân Akkuyu). Nhờ đó, quan hệ hợp tác giữa hai bên trở nên bền vững hơn và ổn định hơn.

Hakki Casin tiết lộ, mặc dù Ankara trong suốt 60 năm yêu cầu phương Tây giúp Thổ Nhĩ Kỳ tiếp cận với việc sử dụng nguồn năng lượng hạt nhân, nhưng Mỹ và các đồng minh vẫn không giúp ích được gì cho đất nước này. Do đó, dự án của Nga có ý nghĩa rất quan trọng, lễ khởi công xây dựng nhà máy điện hạt nhân Akkuyu được đánh dấu mốc lịch sử ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngoài ra, nền tảng hợp tác hàng không vũ trụ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đang đạt đến những bước tiến mới. Tập đoàn nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ Aerospace Industries (TUSAS/TAI) và Tập đoàn chế tạo máy bay Irkut của Nga đã đạt thỏa thuận về việc cùng sản xuất cánh và thân máy bay cho máy bay vận tải mới của Nga.

Nhờ thỏa thuận mới trong lĩnh vực hợp tác hàng không dân dụng và quân dụng, trong tương lai, hai nước có thể cùng sản xuất máy bay chở khách và máy bay vận tải quân sự. Ngoài ra, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể hợp tác trong lĩnh vực phát triển và chế tạo các hệ thống vũ khí tác chiến mới.

Huy Bình