Tranh luận nóng

Nga giảm nhẹ trừng phạt, Thổ Nhĩ Kỳ rút tay khỏi Idlib?

Thứ Sáu, 24/08/2018 13:00

(Quan hệ quốc tế) - Theo một chuyên gia, việc Nga dỡ bỏ lệnh trừng phạt chống lại Thổ Nhĩ Kỳ như con bài mặc cả trước thềm trận đánh quyết định của Syria ở Idlib.

Nga giảm bớt lệnh trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ

Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu vừa cho biết, Nga sẵn sàng nâng chế độ visa cho các công dân nước này có hộ chiếu chính thức. Ông Cavusoglu cũng nói rằng, một nhóm công tác hỗn hợp giữa hai nước sẽ thảo luận về vấn đề của Nga giảm bớt chế độ visa cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ vào cuối tháng 8.

Tiến sĩ Kerim Has, một giáo sư tại Đại học Tổng hợp Moscow chuyên về chính trị Thổ Nhĩ Kỳ và Nga nhận định, việc nâng chế độ visa cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc bình thường hóa hơn nữa quan hệ giữa Moscow và Ankara.

Theo ông Kerim Has, đây là một bước tiến tốt, sau khi Nga đã đình chỉ các hợp đồng du lịch và chế độ miễn thị thực với Thổ Nhĩ Kỳ sau vụ máy bay Su-24 của Nga bị F16 Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi vào ngày 24 tháng 11 năm 2015.

Vào thời điểm đó, phía Nga đã áp dụng các biện pháp trừng phạt đơn phương chống lại Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm cả hạn chế nhập khẩu nông sản Thổ Nhĩ Kỳ và các hoạt động kinh doanh của Thổ Nhĩ Kỳ ở Nga và cùng với cấm vận về ngành du lịch.

Mặc dù phía Thổ Nhĩ Kỳ tại thời điểm đó không có lập trường tương tự như Moscow và không nâng chế độ đi lại miễn visa cho khách du lịch Nga, nhưng thực sự các lệnh trừng phạt ảnh hưởng hầu như tất cả các lĩnh vực hợp tác song phương; cả hai bên bị thiệt hại kinh tế đáng kể.

Trong gần hai năm, việc Nga nâng chế độ visa cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã được thảo luận trong các cuộc đàm phán song phương và quá trình bình thường hoá quan hệ, trước hết, dỡ bỏ một loạt các lệnh trừng phạt và trở về mức độ hợp tác trước khủng hoảng và thậm chí làm cho nó sâu sắc hơn.

Tuy nhiên, quá trình này vẫn chưa xảy ra như Ankara đã dự đoán, bởi việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Nga không phải là xảy ra vô điều kiện, mà nó nằm trong sự tính toán của chính quyền Putin.

Tất cả các lệnh trừng phạt của Nga đã được dỡ bỏ trong hai năm nay đã thực sự được Điện Kremlin sử dụng làm con bài thương lượng trong quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ; nhưng Moscow chỉ từng bước loại bỏ chúng, theo đà mối quan hệ hợp tác với Ankara ở Syria.

Nga giam nhe trung phat, Tho Nhi Ky rut tay khoi Idlib?
Moscow vẫn chưa dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt đối với Ankara sau vụ F-16 Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi Su-24 Nga

Nga tạo điều kiện cho visa Thổ Nhĩ Kỳ, đổi lấy sự nhượng bộ ở Idlib?

Hiện nay, trong bóng tối của quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ căng thẳng và các hoạt động quân sự toàn diện có thể của quân đội Syria với sự hỗ trợ không quân của Nga ở cái túi đựng khủng bố và phiến quân đối lập ở Idlib, có vẻ như Moscow cũng đang lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt làm con bài mặc cả.

Với việc giảm bớt các chế độ visa, Nga đang báo hiệu cho Thổ Nhĩ Kỳ rằng họ không hoàn toàn miễn thị thực, nhưng có thể giảm bớt quá trình xin visa cho một số công dân Thổ Nhĩ Kỳ; đặc biệt là đối với các doanh nhân, công chức và tài xế xe tải Thổ Nhĩ Kỳ. Phạm vi của nó có thể được mở rộng trong một quá trình thương lượng.

Ngay cả khi chế độ miễn thị thực có khả năng được thi hành sớm, nhưng nó cũng sẽ không bao gồm tất cả các công dân Thổ Nhĩ Kỳ, mà sẽ được phân cấp cho ba loại hộ chiếu Thổ Nhĩ Kỳ.

Mặt khác, tất cả công dân Nga có thể tới Thổ Nhĩ Kỳ mà không có thị thực trong thời hạn 3 tháng, nhưng Moscow vẫn chưa thiết lập một thỏa thuận đối ứng với Ankara về chế độ miễn thị thực và chắc chắn rằng, sự hợp tác trong lĩnh vực này sẽ không trở lại mức trước khủng hoảng quan hệ.

Những biện pháp trừng phạt của Nga đã có nhiều tác động đến cả hai nước; do đó, tiến trình xóa bỏ lệnh trừng phạt và những biện pháp có thể được áp dụng để hoàn toàn phục hồi niềm tin giữa hai quốc gia đang là vấn đề được giới phân tích quan tâm và làm rõ.

Chuyên gia Kerim Has cho rằng, những động thái gần đây của Moscow là một bước tiến tốt. Trong gần hai năm, việc Nga nâng chế độ visa cho người Thổ Nhĩ Kỳ đã được thảo luận trong quan hệ song phương và nhưng những bước cụ thể đã không được thực hiện cho đến thời điểm này.

Trong bối cảnh mối quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ căng thẳng và Ankara cần đẩy mạnh quan hệ với Moscow, cùng với việc một hoạt động quân sự sắp diễn ra ở Idlib, Điện Kremlin cho rằng, đây là thời điểm tốt để mặc cả trong vấn đề visa đối với Thổ Nhĩ Kỳ, làm giảm phản ứng có thể xảy ra của chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ chống lại hoạt động của Quân đội Syria ở Idlib.

Huy Bình