Tranh luận nóng

Nga hỏi khó: Ai mời Mỹ đến Syria?

Thứ Ba, 21/07/2020 07:11

(Quan hệ quốc tế) - Quân nhân Nga khẳng định họ hiện diện ở Syria theo lời mời của chính quyền sở tại và đặt một câu hỏi khiến người Mỹ câm lặng.

Người Mỹ cứng họng

Truyền thông Nga vừa cho đăng tải lại một đoạn video clip, trong đó cho thấy đoàn xe bọc thép của Nga đã khóa chặt đoàn xe bọc thép của Mỹ ở tỉnh Al-Hasakah của Syria. Sau khi biết không thể di chuyển, binh sĩ Mỹ đã nói chuyện với một quân nhân Nga.

Thông qua phiên dịch, người dường như giữ vị trí chỉ huy đơn vị tuần tra của Nga nói: “Đây là lãnh thổ của nước Cộng hòa Arab Syria và Lực lượng vũ trang Nga hiện diện ở đây theo lời mời của Chính quyền Syria. Còn các anh đến đây trên cơ sở nào?”. Binh lính Mỹ đã hoàn toàn câm lặng trước câu hỏi khó này.

Nga hoi kho: Ai moi My den Syria?
Quân nhân Nga (phải) đang "nói chuyện" với lính Mỹ trong đoạn video clip được đăng tải

Tờ Reporter của Nga cho biết đoàn xe tuần tra của Nga gồm xe bọc thép Oshkosh M-ATV, Typhoon, Tigr và xe bọc thép chở quân (BTR) đã bao vây chặn đầu, khóa đuôi đoàn xe bọc thép của Mỹ. Theo tờ báo này, câu hỏi của quân nhân Nga cũng có nghĩa là không ai mời người Mỹ đến Syria.

Trước đó, ngày 16/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết có thông tin cho rằng quân đội Mỹ - lực lượng đang chiếm đóng "vùng an ninh" xung quanh khu định cư At-Tanf của Syria, đang huấn luyện các phiến quân.

Bà Zakharova nói: "Có thông tin nói rằng lực lượng đang chiếm đóng 'vùng an ninh' quanh khu định cư At-Tanf - chúng tôi đang nói về người Mỹ - đang huấn luyện và cung cấp vũ khí cho phiến quân thuộc nhóm vũ trang bất hợp pháp Magavir al-Saura, những kẻ đã thực hiện các hành động phá hoại tại nhiều nơi ở Syria".

Theo bà Zakharova, tại các khu vực có sự hiện diện bất hợp pháp của Mỹ ở Syria, các phần tử khủng bố "không những không bị loại bỏ mà ngược lại, chúng còn được khuyến khích tiếp tục hành động".

Nga đưa ra cáo buộc trên sau khi ngày 14/7, Mỹ đã cử quân tiếp viện và hậu cần tới tỉnh Al-Hasakah ở miền Đông Bắc Syria. Mỹ đưa thiết bị quân sự vào vùng lân cận Gweiran, nơi Các lực lượng dân chủ Syria (SDF) do Mỹ hậu thuẫn đã chiếm giữ một số cơ quan chính phủ vào cuối tháng trước. Radar và các hệ thống gây nhiễu nằm trong số những thiết bị quân sự mà Mỹ đưa tới Gweiran.

Nga hoi kho: Ai moi My den Syria?
Mỹ đã "nuốt" tuyên bố rút khỏi Syria

Vào ngày 27/6, SDF đã đột kích một số cơ quan chính phủ ở Gweiran và ngăn các công chức nhà nước đi vào. Tỉnh Al-Hasakah và thành phố Qamishli trong tỉnh này hiện do cả các lực lượng Chính phủ Syria và lực lượng người Kurd kiểm soát.

Việc Mỹ “cố thủ” tại Syria dường như giúp cho các nhóm IS bạo dạn hơn và liên tục mở các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng chính phủ Syria. Chính phủ Syria đã nhiều lần kêu gọi các lực lượng Mỹ rút quân khỏi các khu vực ở miền Bắc và Đông Bắc Syria, coi họ là "lực lượng chiếm đóng" vì đi vào Syria mà không có sự đồng ý của Chính phủ nước sở tại.

Mùi dầu mỏ đánh bay lòng tự trọng

Nói về lý do khiến Mỹ tìm mọi cách bám trụ tại Iraq cũng như Syria, Sputnik từng dẫn lời giáo sư Sergei Sudakov tại Học viện Khoa học quân sự Nga, chuyên gia nghiên cứu về Mỹ, nhận xét: “Mặc dù Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố Mỹ chấm dứt chiến dịch quân sự ở Syria, nhưng chúng ta đang chứng kiến điều hoàn toàn ngược lại: Mỹ đang điều lực lượng tăng cường đến Syria. Tôi cho rằng, Mỹ đang chuẩn bị một khái niệm mới về sự hiện diện quân sự”.

Theo giáo sư Nga, Mỹ “không thể chấp nhận sự thật rằng Damascus được Moscow bảo trợ. Việc quân đội Nga đã thành công ở chiến trường Syria được coi là một sự sỉ nhục đối với toàn bộ chính sách của Trump ở Trung Đông. Syria vẫn có ý nghĩa rất quan trọng đối với Mỹ, là nơi Mỹ cạnh tranh với Nga và có thể gây ra những rắc rối nhất định cho Moscow”.

Chuyên gia Sudakov nhấn mạnh ngoài chính trị, Mỹ cũng rất quan tâm đến dầu mỏ ở Syria. Tất cả các nguồn tài nguyên có thể được bơm ra khỏi Iraq từ lâu đã nằm dưới sự bảo hộ của Mỹ. Nhưng Mỹ vẫn chưa thể làm chủ hoàn toàn các mỏ dầu của Syria.

Nga hoi kho: Ai moi My den Syria?
Mỹ lộ rõ cơn khát đối với dầu mỏ của Syria

Theo ông Sudakov, phe Dân chủ ở Mỹ thường xuyên trách móc ông Trump vì những khoản chi phí khổng lồ cho các cuộc chiến vô nghĩa ở Trung Đông, đồng thời cho rằng “vàng đen” từ Syria có thể giúp Tổng thống Mỹ lấy lại ít nhất một phần tiền.

Theo Sputnik, thực tế này được ghi nhận trong báo cáo dài 134 trang về Chiến dịch “Quyết tâm không thể lay chuyển” (OIR) mà Tổng Thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ Sean O'Donnell trình lên Quốc hội Mỹ hồi tháng 5. Tài liệu nêu rõ mục tiêu chính của các hoạt động chống IS ở phía Đông sông Euphrates là đảm bảo sự an toàn cho các mỏ dầu khí do lực lượng SDF và liên quân kiểm soát.

Sputnik cho biết, trên thực tế, các quan chức Mỹ đã xác nhận rằng tại Syria, họ đang kinh doanh chứ không phải đấu tranh chống khủng bố. Tuy nhiên, người Mỹ vẫn phải kiếm một cái cớ để ở lại Syria và IS chính là con bài dễ chơi nhất.

Nga hoi kho: Ai moi My den Syria?
Các vụ đối đầu giữa đoàn xe tuần tra của Nga và Mỹ tại Syria xảy ra ngày càng thường xuyên

Báo cáo của Sean O'Donnell tuyên bố rằng tổ chức khủng bố này vẫn còn hoạt động ở cấp độ thấp ở cả Iraq và Syria, đồng thời chuyển sang chiến thuật phục kích và đột kích.

Còn Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) thì tuyên bố IS đang phục hồi, và lại có thể tuyển mộ cư dân địa phương. Các nhà phân tích Mỹ ước tính tổng số tay súng IS ở Syria và Iraq là 14.000-18.000 người.

Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ còn tỏ ra “lo lắng” với đánh giá về khả năng khoảng 10.000 tù binh IS có thể trốn thoát khỏi các trại giam hiện do SDF quản lý. Có lẽ, đây là lý do chính đáng để Mỹ điều quân và vũ khí tới Syria để hỗ trợ SDF “quản lý” số tay súng IS này. Nhưng hoài nghi lại dấy lên khi IS hồi sinh và hoạt động táo tợn hơn cùng với sự hiện diện tăng cường của người Mỹ ở miền Đông Syria.

Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ cũng đánh giá các vụ va chạm giữa quân đội Nga và quân đội Mỹ ở Syria trở nên thường xuyên hơn kể từ đầu năm 2020. O'Donnell nhấn mạnh: “Sự can thiệp trên không và trên mặt đất của Nga ở phía Đông Bắc Syria vẫn tiếp tục. Nhưng điều đó không cản trở hoạt động thu thập thông tin và các chiến dịch của liên quân chống IS”.

Nga hoi kho: Ai moi My den Syria?
Quân đội Nga tự tin hiện diện ở Syria không chỉ nhờ vào sức mạnh mà còn bằng sự hợp pháp

Có một thực tế mà Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ phải thừa nhận là sự thù địch của những người Syria đối với quân đội Mỹ đang gia tăng. Các đoàn xe của quân đội Mỹ thường xuyên bị ném đá, người dân địa phương xây dựng các rào chắn giao thông trên đường đi của họ.

Chuyên gia Konstantin Sivkov, Chủ tịch Viện Hàn lâm các vấn đề địa chính trị Nga, giải thích: “Kẻ xâm lược muốn duy trì sự hiện diện lâu dài trong một quốc gia khác phải có cơ sở xã hội. Nếu không có sự hỗ trợ của người dân, kẻ xâm lược có thể duy trì quyền kiểm soát lãnh thổ bằng cách triển khai các đội quân trong tất cả các khu định cư, như người Đức đã làm trong các khu vực chiếm đóng của Liên Xô. Người Mỹ không có khả năng làm như vậy”.

Theo Sputnik, đa số các chuyên gia Nga đều có chung nhận định rằng sớm hay muộn, người Mỹ vẫn phải rút khỏi Syria bởi ở quốc gia Trung Đông này không còn ai hài lòng với sự hiện diện của Mỹ. Ngay cả đồng minh người Kurd cũng thất vọng vì bị Mỹ phản bội nhiều lần và đánh tín hiệu muốn hợp tác chặt chẽ hơn với người Nga khi trước mặt họ là “đại địch” Thổ Nhĩ Kỳ.

Đông Triều