Tranh luận nóng

Nga, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ lại thảo luận hiến pháp 'giúp' Syria

Thứ Tư, 04/04/2018 05:30

(Quan hệ quốc tế) - Sau thất bại trong bản dự thảo sửa đổi hiến pháp Syria năm 2017, Nga tiếp tục bàn bạc với Iran và Thổ Nhĩ Kỳ để sửa đổi một lần nữa.

Tổng thống có nhiệm kỳ 7 năm. Không ai được quyền giữ chức tổng thống quá hai nhiệm kỳ. Tổng thống có quyền bổ nhiệm thủ tướng chính phủ, các phó thủ tướng, các bộ trưởng, và chấp nhận đơn từ chức của họ.

Hệ thống chính trị được xây dựng dựa trên nguyên tắc đa nguyên chính trị, các cơ quan chính quyền được thành lập một cách dân chủ thông qua cuộc bỏ phiếu kín.

Dự thảo Hiến pháp cấm thành lập và hoạt động các đảng chính trị và tổ chức xã hội theo đuổi mục tiêu hoặc hành động hướng tới lật đổ chế độ chính trị được lập nên theo đúng quy định của hiến pháp, vi phạm sự toàn vẹn và phá hoại an ninh của nhà nước, thực hiện hành động khủng bố, thành lập các đơn vị vũ trang, kích động hận thù tôn giáo, xã hội, chủng tộc, dân tộc và bộ lạc. Các tổ chức này không thể vào thành phần hệ thống chính trị-xã hội ở Syria.

Hội đồng Nhà nước là cơ quan tư pháp hành chính tối cao. Đây là cơ quan tư pháp và tư vấn độc lập. Thẩm phán độc lập chỉ tuân theo Hiến pháp và pháp luật.

Hội đồng nhân dân được thành lập để đảm bảo thực hiện các quyền lập pháp thay mặt nhân dân; Hội đồng các khu vực Syria được thành lập để đảm bảo sự tham gia của đại diện các khu vực hành chính trong hoạt động lập pháp và quản lý nhà nước. Chỉ có các đại biểu do dân bầu ra mới có quyền đại diện cho nhân dân, phát biểu thay mặt nhân dân.

Hội đồng nhân dân có quyền phê chuẩn các đạo luật, ấn định bầu cử tổng thống, xem xét vấn đề bỏ phiếu tín nhiệm đối với chính phủ. Hội đồng nhân dân và Hội đồng các khu vực tại cuộc họp chung có thể đưa ra nghị quyết về bất tín nhiệm chính phủ bằng đa số phiếu.

Như vậy xét về nội dung, dự thảo hiến pháp của Syria khá chặt chẽ và hợp lý; có nhiều điểm rất ưu việt và tiến bộ; đảm bảo được quyền lợi cho tất cả các bên; hàm chứa tất cả cách tiếp cận của chính phủ và phe đối lập; tuy nhiên, nó đã không được thông qua do bị phe đối lập phản đối.

Phe đối lập nhấn mạnh rằng, theo luật, Hiến pháp được thông qua bởi các cấu trúc do nhân dân bầu ra, hoặc chính phủ hợp pháp lập ra cơ chế phê duyệt dự thảo hiến pháp, được thông qua trong cuộc trưng cầu dân ý, chứ không thể được soạn thảo và công bố từ nước ngoài.

  

2 nhóm đối lập lớn nhất ở Syria là người Kurd và FSA đều đã từng liên kết với nhau và được 2 cường quốc nước ngoài là Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn

Những khó khăn chính của dự thảo hiến pháp mới

Có thể nhận định rằng, những khó khăn trong lần dự kiến sửa đổi này còn lớn hơn cả lần trước, mặc dù tình hình Syria hiện nay đã đỡ rối ren hơn so với cách đây 1 năm. Nguyên nhân là do sự can thiệp của nước ngoài ở Syria hiện nay đã rõ nét hơn, công khai hơn lần trước.

Tất nhiên, các cường quốc đã can thiệp quân sự vào Syria đều có mục đích chính trị và lợi ích an ninh quốc gia, nên bản dự thảo lần này cũng không thể không tính đến vị thế, vai trò và quyền lợi của họ, mà người đại diện trực tiếp là chính quyền Syria, người Kurd và FSA.

Vấn đề đầu tiên là: “Hiến pháp của Syria phải do người dân Syria quyết định!” - đây là điểm mấu chốt khiến bản dự thảo lần trước không được thông qua và nó sẽ là một bài học mà Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ nhớ kỹ trước khi thảo luận.

Ngoài ra, vấn đề thứ hai là bản dự thảo Hiến pháp lần này chắc chắn sẽ phải nhấn mạnh đến yêu cầu “độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Syria” để làm rõ sự hiện diện quân sự hợp pháp và bất hợp pháp cả hiện tại và trong tương lai; của các thế lực nước ngoài ở Syria như Nga, Mỹ, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ.

Vấn đề thứ ba là mặc dù trong thời điểm hiện nay, phe đối lập Syria không còn tiềm lực mạnh như cách đây một năm nhưng vẫn còn đó 2 nhóm vũ trang chống chính quyền lớn nhất là Lực lượng vũ trang người Kurd (YPG, do Mỹ hậu thuẫn) và Quân đội Syria Tự do (FSA, do Thổ Nhĩ Kỳ đỡ đầu).

Vai trò của phe đối lập trong tiến trình hòa bình Syria trong tương lai sẽ phần lớn do 2 nhóm này quyết định nhưng hiện nay, người Kurd không tham dự hội đàm Astana và Geneva, nên nếu có được thông qua, bản hiến pháp này cũng không có giá trị trong một khu vực dân cư lớn của Syria.

  • Thiên Nam