Tranh luận nóng

Nga-Thổ đạt thỏa thuận Manbij: Không còn gì cho Mỹ

Thứ Ba, 05/02/2019 16:39

(Quan hệ quốc tế) - Lý lẽ cuối cùng cho sự hiện diện của Mỹ ở Syria đã bị Nga chính thức đặt dấu chấm hết khi có thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ về Manbij.

Ngày 4/2, người phát ngôn của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, ông Ibrahim Kalin cho biết Ankara và Moscow đã đạt được một thỏa thuận liên quan đến việc thực hiện lộ trình về thành phố Manbij của Syria.

Ông Kalin cho biết: "Lộ trình tại Manbij đáng ra phải được thực hiện từ rất lâu. Chúng tôi và Mỹ đã có lộ trình đó từ tháng 6 năm ngoái mà theo đó, SDF do Mỹ hậu thuẫn sẽ nhượng lại thành phố này cho các lực lượng ở Syria được Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ kiểm soát.

Việc hai nước đồng minh NATO nhanh chóng thực hiện lộ trình sẽ có lợi cho quan hệ song phương cũng như quá trình ổn định tình hình tại Syria. Còn bây giờ, chúng tôi đã nhất trí với Nga về việc thực hiện lộ trình tại Manbij giống như nội dung của các thảo luận với Mỹ".

Tuy nhiên, phía Nga chưa có bất kỳ phản hồi chính thức nào cho thông tin mà người phát ngôn của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra. Để biết được cụ thể những thỏa thuận giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ được quy định thế nào, cần có những văn bản thông cáo chung từ cả hai bên.

Nga-Tho dat thoa thuan Manbij: Khong con gi cho My
Lính Nga trong một vọng gác tại thành phố chiến lược Manbij

Nhưng qua đó, có thể nắm được những tình huống chắc chắn xảy ra như sau. Thứ nhất, việc Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ có thỏa thuận về Manbij là có thật. Nhưng hiện tại, Thổ phải tìm đến Nga để thống nhất và đảm bảo cho thỏa thuận này.

Như vậy, Mỹ không còn vai trò gì ở Manbij, không còn ảnh hưởng gì nữa. Vì thế, vài căn cứ quân sự của Mỹ ở Manbij chỉ được xem như hòn đá ngáng đường mà cả Thổ Nhĩ Kỳ, phe thân Thổ, quân Nga, quân Syria, quân Kurd ở đây chỉ cần tránh ra không động đến là được.

Và tình hình của quân Mỹ ở Manbij sẽ là tình hình chung của họ ở toàn miền Đông Syria. Chỉ cần SDF có thỏa thuận với chính quyền Syria về quyền lợi và vai trò chính trị, họ sẽ kích Mỹ ra và mời quân đội Syria tiếp quản như kinh nghiệm Manbij.

Vì vậy, qua thỏa thuận Nga - Thổ đạt được ở thành phố chiến lược Manbij này, có thể thấy Mỹ đã thực sự không còn giá trị ở Syria và việc họ rút quân hay tìm mọi cách bám trụ lại vùng đất này không còn mang nhiều giá trị chiến lược.

Nga-Tho dat thoa thuan Manbij: Khong con gi cho My
Xe bọc thép của lực lượng người Kurd ở Manbij tham gia tuần tra với xe của cảnh sát quân sự Nga

Thứ hai, Nga có thể trao Manbij cho phe thân Thổ kiểm soát, cũng như việc Nga đồng thuận với Thổ Nhĩ Kỳ về vùng phi quân sự Idlib. Điều này không ảnh hưởng nhiều đến toàn cục. Vì dù sao, theo thỏa thuận về tiến trình giải pháp chính trị ở Syria, phe thân Thổ vẫn có tiếng nói và có đại diện trong Quốc hội sắp tới của quốc gia Trung Đông này.

Nhưng đó là phe vũ trang có đường lối thân Thổ Nhĩ Kỳ, không phải quân đội nước ngoài. Thổ Nhĩ Kỳ không có cơ sở được đưa quân vào bên trong lãnh thổ Syria bởi họ chỉ được Damascus mời chống khủng bố IS, chứ không được mời để giúp ổn định tình hình an ninh quốc gia, tái thiết đất nước (như danh nghĩa của quân Nga). Bản thân Nga hiện diện tại Manbij là cảnh sát quân sự, không phải binh lính.

Thổ Nhĩ Kỳ không thực hiện được tham vọng thay chân Mỹ đồn trú tại các căn cứ mà nước này đóng tại miền Đông. Họ cũng chấp nhận thỏa thuận Manbij với Nga và từ chối vai trò của Mỹ.

Thứ ba, nếu nội dung mà phía Ankara tuyên bố về thỏa thuận Manbij giữa Nga và Thổ là thật, thì đổi lại món quà Manbij này, Thổ sẽ không còn cơ hội thành lập vùng an toàn. Bởi chắc chắn Nga không thể dung dưỡng cho sự tham lam quá đáng như vậy của Thổ.

Nga-Tho dat thoa thuan Manbij: Khong con gi cho My
Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa tìm được cách để tràn qua biên giới vào trực tiếp chiếm đóng lãnh thổ Syria

Kiểm soát Manbij, vùng đệm của Thổ Nhĩ Kỳ ở phía Bắc Syria ráp biên giới Thổ sẽ thêm vững chắc, mục đích chiến lược của Thổ phần nào được đáp ứng. Như vậy, Nga tiếp tục dùng biện pháp khoanh vùng và giải quyết từng vùng.

Miền Đông, Damascus và SDF với nòng cốt là người Kurd đang gấp rút đàm phán để có thỏa thuận chung về chuyển giao quyền lực và đảm bảo quyền tự trị. Miền Bắc, Nga khoanh vùng khu vực cho phe thân Thổ và đóng khung họ trong đó, không có cơ hội đánh chiếm và mở rộng.

Còn việc phe thân Thổ không đủ sức chống lại các nhóm khủng bố khác như Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) thì đó không phải là trách nhiệm của Nga. Việc bị HTS nuốt dần chỉ làm giảm đi ý chí của Thổ Nhĩ Kỳ. Còn Moscow, dù sớm hay muộn, trận đại chiến giữa liên quân Nga-Syria với khủng bố ở Idlib sẽ phải diễn ra.

Như vậy, mọi sự vùng vẫy của Thổ Nhĩ Kỳ đã bị đóng hộp và khoanh vùng. Còn với Mỹ, Nga đã gạch họ ra khỏi những thế lực có thể làm ảnh hưởng đến cục diện Syria vào lúc này.

Đỗ Tú