Tranh luận nóng

Nga tự tin phân hạng các cường quốc toàn cầu

Thứ Tư, 28/10/2020 07:36

(Quan hệ quốc tế) - Theo Tổng thống Nga, trật tự thế giới thời hậu chiến tranh đã được thiết lập bởi 3 quốc gia chiến thắng: Liên Xô, Mỹ và Vương quốc Anh.

Nga tự định vị bản thân

Ngày 22/10, Tổng thống Nga Vladimir Putin có bài phát biểu tại phiên họp toàn thể cuối cùng của Hội nghị Thường niên lần thứ 17 của Câu lạc bộ Thảo luận Quốc tế Valdai. Câu lạc bộ này được thành lập năm 2004, với mục đích thúc đẩy đối thoại giữa tầng lớp trí thức Nga và quốc tế, đồng thời đưa ra phân tích khoa học độc lập, không thiên vị về các sự kiện kinh tế, chính trị và xã hội ở Nga và phần còn lại của thế giới.

Trong bài phát biểu, ông Putin đề cập đến một loạt vấn đề khác nhau, trong đó đánh giá về sự thay đổi chính trị và nền kinh tế cũng như xếp hạng các siêu cường toàn cầu. Ông Putin nói: “Thế giới đã thay đổi vài lần. Trong khi đó, thời gian ngày càng khắc nghiệt khiến chúng ta đặt câu hỏi: Điều gì đang chờ nhân loại ở phía trước”.

Theo nhà lãnh đạo Nga, trên thực tế, trật tự thế giới thời hậu chiến tranh đã được thiết lập bởi 3 quốc gia chiến thắng: Liên Xô, Mỹ và Vương quốc Anh. Vai trò của Anh đã thay đổi kể từ đó, Liên Xô không còn tồn tại, trong khi một số nước cố gắng loại bỏ hoàn toàn Nga.

Nga tu tin phan hang cac cuong quoc toan cau
Tổng thống Nga V. Putin phát biểu trong cuộc thảo luận của câu lạc bộ Valdai ngày 22/10

Xét về sức mạnh kinh tế và ảnh hưởng chính trị, Trung Quốc đang nhanh chóng tiến tới vị thế siêu cường. Đức đang đi theo hướng tương tự và Cộng hòa Liên bang Đức đã trở thành một bên quan trọng trong hợp tác quốc tế.

Tổng thống Nga giải thích thêm rằng vai trò của Vương quốc Anh và Pháp trong các vấn đề quốc tế đã có những thay đổi đáng kể. Mỹ, tại một thời điểm nào đó đã thống trị tuyệt đối trên trường quốc tế, khó có thể khẳng định ngoại lệ này nữa. Ông nhấn mạnh thêm các cường quốc như Brazil, Nam Phi và một số nước khác đã trở nên có ảnh hưởng hơn nhiều trên thế giới.

So sánh với một Trung Quốc phát triển nhanh chóng, ông Putin cho rằng Nga phải bắt đầu lại từ đầu. Ông nói: “Không thể nói rằng chúng ta đã sống trong 30 năm qua trong một nền kinh tế thị trường hoàn chỉnh. Trên thực tế, chúng ta chỉ đang từng bước xây dựng nó và các thể chế của nó. Nga phải làm điều này ngay từ ban đầu. Tất nhiên, chúng ta đang làm điều này, có tính đến những phát triển trên khắp thế giới”.

Những phát biểu của Tổng thống Nga Putin là có cơ sở nếu dựa trên những con số thống kê phổ biến hiện nay, đặc biệt là về Trung Quốc. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), Trung Quốc có nền kinh tế lớn nhất và là một trong những người khổng lồ về cơ sở hạ tầng hàng đầu thế giới. Trung Quốc là nhà xuất khẩu hàng hóa lớn nhất và là nhà nhập khẩu hàng hóa lớn thứ hai thế giới.

Trung Quốc nắm giữ 17,7% tổng tài sản của thế giới, có lĩnh vực ngân hàng lớn nhất thế giới với tài sản 40 nghìn tỷ USD và 4 ngân hàng lớn nhất thế giới đều nằm ở Trung Quốc. Theo báo cáo tài sản toàn cầu của Credit Suisse, năm 2019, Trung Quốc đã vượt Mỹ trở thành quốc gia có nhiều người giàu nhất trên thế giới, 658 người là tỷ phú và 3,5 triệu người là triệu phú.

Nga tu tin phan hang cac cuong quoc toan cau
Nga "phân hạng" các cường quốc trong bối cảnh đối đầu Mỹ-Trung gay gắt

Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc đã mở rộng đáng kể trong 6 năm qua và tính đến tháng 4/2020, 138 nước và 30 tổ chức quốc tế đã tham gia sáng kiến này.

Về phần mình, Tổng thống Nga mới đây tuyên bố rằng dân số Nga có thể đạt 146 triệu người vào năm 2025, chủ yếu là do nhập cư. Trải dài từ Biển Baltic đến Ấn Độ Dương, Nga chiếm hơn 1/5 diện tích rừng của thế giới, khiến nước này trở thành quốc gia rừng lớn nhất thế giới. Với nguồn tài nguyên khoáng sản và năng lượng phong phú, Nga là một cường quốc lớn và có tiềm năng trở thành một siêu cường, có thể giành lại một phần sức mạnh kinh tế và ảnh hưởng chính trị thời Liên Xô trên toàn thế giới.

Dùng Trung Quốc làm đòn bẩy

Trong khi đó, giới phân tích quốc tế lưu ý việc Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình 2 lần nhắc đến việc Bắc Kinh chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc chiến tranh tiềm tàng, còn nhà lãnh đạo Nga tuyên bố úp mở về khả năng liên minh quân sự với Trung Quốc.

Trung Quốc đã tổ chức loạt sự kiện kỷ niệm 70 năm ngày nước này tham gia Chiến tranh Triều Tiên. Nhiều cuộc triển lãm chuyên đề đã được tổ chức. Đích thân Chủ tịch Tập Cận Bình và các nhà lãnh đạo đảng khác đã đến thăm một trong các sự kiện triển lãm.

Ngoài ra, chính quyền Trung Quốc cũng tổ chức các cuộc gặp gỡ với các cựu chiến binh, Đài truyền hình trung ương CCTV phát sóng các bộ phim tài liệu về cuộc chiến tranh Triều Tiên, đồng thời ra mắt các bộ phim truyện về đề tài chiến tranh.

Nga tu tin phan hang cac cuong quoc toan cau
Ông Tập Cận Bình kêu gọi quân đội Trung Quốc sẵn sàng chiến đấu

Trong một phát biểu ngày 23/10, ông Tập Cận Bình nói rằng nhân dân Trung Quốc "sẽ không cho phép bất cứ ai xâm phạm hoặc chia cắt quê hương của họ" và "chắc chắn sẽ lao vào trận chiến trong tình huống như vậy," và "cần phải nói chuyện với những kẻ xâm lược bằng một ngôn ngữ mà họ cần phải hiểu". Đây là lần thứ hai trong tháng, nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh sự sẵn sàng hành động quân sự của Trung Quốc.

Giới phân tích cũng lưu ý rằng cách đây 10 năm, khi quan hệ với Mỹ bớt căng thẳng, các lễ kỷ niệm cũng khiêm tốn hơn. Ông Tập Cận Bình, khi đó là Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đã phát đi thông điệp "không tiếp tục đối đầu".

Trước đó một ngày, 22/10, Tổng thống Nga Putin đã dành sự quan tâm đáng kể đến Trung Quốc. Ông Putin khẳng định quan hệ Nga-Trung đạt mức cao chưa từng có, trong một số trường hợp có thể gọi là “đặc biệt”.

Trả lời câu hỏi về khả năng thành lập một liên minh quân sự giữa Liên bang Nga và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, nhà lãnh đạo Nga nói: "Chúng tôi luôn tiến hành từ thực tế là quan hệ của chúng tôi đã đạt đến mức độ cao của tương tác phối hợp và tin cậy đến mức chúng tôi không cần điều này, nhưng về mặt lý thuyết thì hoàn toàn có thể hình dung ra điều đó”.

Nga tu tin phan hang cac cuong quoc toan cau
Một liên minh quân sự Nga-Trung chỉ là "đòn bẩy" của Nga trong quan hệ với phương Tây?

Theo Tổng thống Putin, Nga và Trung Quốc “tiến hành các sự kiện quân sự thường xuyên cùng nhau, tập trận và trên biển và trên bộ, cả ở Trung Quốc và ở Liên bang Nga”. Ông nói: “Chúng tôi đã đạt được mức độ tương tác cao trong lĩnh vực hợp tác kỹ thuật quân sự và đây có lẽ là điều quan trọng nhất, không chỉ là trao đổi sản phẩm hay việc mua bán các sản phẩm quân sự và trao đổi công nghệ. Và có những điều rất nhạy cảm. Bây giờ tôi sẽ không nói công khai về vấn đề này, nhưng những người bạn Trung Quốc của chúng tôi đều biết về việc hợp tác của chúng tôi với họ, đó là làm tăng khả năng phòng thủ của Quân đội Nhân dân Trung Quốc, Nga và Trung Quốc quan tâm đến vấn đề này. Và, về nguyên tắc, chúng tôi sẽ không loại trừ điều đó (liên minh quân sự)".

Trên thực tế, đây là lần đầu tiên ông chủ Điện Kremlin trực tiếp tuyên bố rằng ông không loại trừ việc thành lập một liên minh quân sự giữa Nga và Trung Quốc. Cho đến nay, cả Nga và Trung Quốc đều nói về mong muốn làm sâu sắc hơn quan hệ song phương, kể cả trong lĩnh vực quân sự, nhưng không chính thức hóa về việc hình thành một liên minh, mà chỉ ngụ ý vụ hỗ trợ lẫn nhau trong trong trường hợp bị bên thứ ba tấn công.

Theo giới phân tích, tuyên bố nêu trên của tổng Tổng thống Putin nên được coi là một tín hiệu đối với phương Tây, có nghĩa là: nếu họ tiếp tục gây áp lực lên Nga, không loại trừ Moscow sẽ nghiêng về quyết định gần gũi hơn nữa với Trung Quốc - đối thủ chiến lược chính của Mỹ.

Thành Minh