Tranh luận nóng

Nga ủng hộ điều tra, Trung Quốc nói chờ hết dịch

Thứ Ba, 19/05/2020 07:10

(Quan hệ quốc tế) - Nga đã tham gia nhóm 100 quốc gia muốn điều tra cách xử lý dịch bệnh COVID-19.

Sự kiện gây chú ý nhất cuộc họp Đại hội đồng y tế thế giới (WHA) là nghị quyết kêu gọi điều tra độc lập về đại dịch COVID-19, hiện đã được hơn 110 quốc gia ủng hộ.

Nga ung ho dieu tra, Trung Quoc noi cho het dich
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại cuộc họp WHA được phát sóng trực tiếp trên đường phố Bắc Kinh. Ảnh: Getty Images

Theo kế hoạch, dự thảo sẽ được trình tại cuộc họp thường niên của các thành viên Tổ chức y tế thế giới (WHO) diễn ra vào hôm nay (18/5) tại Geneva, Thuỵ Sĩ. Dự thảo không đề cập cụ thể tới Trung Quốc hay bất cứ quốc gia nào khác. Văn bản này kêu gọi đánh giá công bằng, độc lập và toàn diện về phản ứng y tế phối hợp toàn cầu đối với dịch Covid-19.

CNN bình luận, dự thảo nghị quyết do Liên minh châu Âu (EU) soạn thảo được đưa ra sau khi Australia thúc giục điều tra về cách Trung Quốc xử lý khủng hoảng y tế do virus corona gây ra.

Để được thông qua, dự thảo phải có được sự ủng hộ của đa số các quốc gia thành viên WHO, đặc biệt là một số quốc gia, ví dụ như Nga.

Dịch bệnh đã khiến Nga trở thành quốc gia chịu thiệt hại lớn thứ 2 thế giới chỉ sau Mỹ và Moscow có quyền để được biết sự thật.

Phía Trung Quốc trước đây cho biết họ sẽ chỉ hỗ trợ một cuộc điều tra do WHO tổ chức.

Hôm 18/5 rằng, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có bài phát biểu tại lễ khai mạc WHA, khẳng định ông ủng hộ cuộc điều tra về việc xử lý đại dịch COVID-19 nhưng ông nhấn mạnh rằng, mọi cuộc điều tra nên chờ đến khi hết dịch. Thực tế là nhiều quốc gia vẫn đối mặt với tình hình phức tạp của dịch bệnh và ngay cả Trung Quốc cũng đang đứng trước nguy cơ tái lây nhiễm lần 2, lần 3.

Tuyên bố cho thấy Trung Quốc đang hết sức minh bạch và thông cảm với các lo ngại từ châu Âu song họ hoàn toàn có lý do để trì hoãn tình hình nóng này. Tuyên bố của ông Tập cũng là một động thái cho thấy, Bắc Kinh đang "nói thật, làm thật" và chứng minh họ cũng là nạn nhân của đại dịch này giống nhiều quốc gia khác chứ không phải là tác nhân gây nên đại dịch này.

"Chúng tôi đã hành động với sự cởi mở, minh bạch và trách nhiệm. Chúng tôi đã cung cấp thông tin cho WHO và các nước liên quan một cách kịp thời nhất. Chúng tôi đã phát hành trình tự bộ gene trong thời gian sớm nhất. Chúng tôi đã chia sẻ kinh nghiệm kiểm soát và điều trị với Thế giới không cần đặt trước. Chúng tôi đã làm mọi thứ trong khả năng của mình để hỗ trợ và hỗ trợ các quốc gia có nhu cầu" - Ông Tập nói trong hội nghị MHA trực tuyến.

Chủ tịch Trung Quốc cũng gửi lời chia buồn đến những người bị nhiễm và thân nhân những người thiệt mạng trong đại dịch lần này.

Những tuyên bố của ông Tập có thể tạm thời "hạ nhiệt" những cái đầu nóng của phương Tây nhưng có thể không lọt qua những ánh  mắt "diều hâu" sẵn sàng mổ xẻ phòng thí nghiệm Vũ Hán, chính trị hóa về dịch bệnh này.

Nga - Trung giúp nhau sau COVID-19?

Tờ SCMP bình luận, quan hệ Nga và Trung Quốc vốn rất tốt đẹp. Hai nhà lãnh đạo cũng đã có nhiều cuộc điện đàm, cam kết hỗ trợ nhau chống lại dịch bệnh và thường xuyên gửi đến cho nhau các lô hàng thiết bị y tế nhằm phần nào giảm căng thẳng về nguồn cung thiết bị y tế phục vụ chống dịch.

Nga ung ho dieu tra, Trung Quoc noi cho het dich
Nga có giúp Trung Quốc vượt qua làn sóng đổ lỗi từ phương Tây?

Nhưng theo nhận định của ông Shi Yinhong, Giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Renmin Trung Quốc, đại dịch đã phủ một bóng đen lên quan hệ của hai nước sau khi Nga đã đóng cửa biên giới với Trung Quốc từ rất sớm, khi đại dịch mới bắt đầu bùng phát ở Vũ Hán. Khi đóng cửa biên giới với Trung Quốc từ tháng 1, phía Nga đã nhận lại phản ứng phản đối của Bắc Kinh.

Song chuyên gia này cho rằng, phía Nga đã kiểm soát dịch bệnh quá lỏng lẻo và cuối cùng tình trạng đã xảy ra như hiện nay. Ở đây, nếu muốn nói thẳng về chuyện đổ lỗi, Nga không thể đổ lỗi cho Trung Quốc.

Dmitri Trenin, giám đốc Trung tâm Carnegie Moscow, một nhóm chuyên gia về chính sách đối ngoại lại cho rằng, dẫu đúng là có một vài chi tiết khiến quan hệ hai nước trở nên căng thẳng nhưng hai quốc gia này láng giềng đã cùng nhau vượt qua thử thách đại dịch để tiếp tục duy trì mối quan hệ tốt đẹp.

Trong một cuộc gọi điện thoại với ông Tập vào ngày 16/4, ông Putin nói rằng Nga đã phản đối bất kỳ sự bôi nhọ nào đối với Trung Quốc về việc xử lý đại dịch. Dẫu không nói thẳng tên quốc gia nào nhưng trong bối cảnh đó, phương Tây đã liên tục chỉ trích, đổ lỗi và chĩa mũi dùi về Bắc Kinh. Động thái của ông Putin như một lời ủng hộ với phía Bắc Kinh.

Cùng quan điểm này, ông Alexander Gabuev, thành viên cao cấp tại Trung tâm Carnegie Moscow cho rằng, cả hai nền kinh tế Nga và Trung Quốc đều gánh chịu thiệt hại từ đại dịch COVID-19. Điều quan trọng là họ có thể cùng giúp đỡ nhau thay vì đối đầu giống các nước phương Tây đang làm.

Kinh tế Nga phụ thuộc một phần vào giá dầu đã bị ảnh hưởng không nhỏ trong cuộc khủng hoảng hồi đầu tháng 3. Cuộc khủng hoảng kép có thể cho phép Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng và nỗ lực phục hồi nền kinh tế Nga bằng cách củng cố các hoạt động năng lượng song phương.

Hải Lâm