Tranh luận nóng

Nguy cơ Mỹ-phương Tây việt vị trước Nga trong thế cuộc Belarus

Thứ Sáu, 28/08/2020 11:23

(Quan hệ quốc tế) - Bàn cờ Putin được tạo hình bằng việc Lukashenko mở cửa đón gió Tây và khi phe đối lập gửi 'thông điệp hoài nghi' tới Mỹ-phương Tây thì chính thức thành hình..

Phe đối Belarus bắt đầu thể hiện sự dè chừng với Mỹ-phương Tây?

Ngày 25/8, trong một cuộc trả lời phỏng vấn trực tuyến với hãng tin Mỹ Fox News, cựu nữ ứng viên tổng thống Belarus Svetlana Tikhanovskaya cho biết Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Stephen Biegun đã cam kết Mỹ sẽ giúp đỡ phe đối lập của Belarus.

"Ngài Stephen Biegun đã đảm bảo với tôi rằng, ông ấy, với tư cách cá nhân và người Mỹ, sẽ cố gắng hết sức để giúp đỡ chúng tôi và luôn đứng bên cạnh chúng tôi trong bối cảnh hiện nay", bà Tikhanovskaya bình luận về cuộc gặp với "sứ thần" Biegun.

Nữ chính trị gia đối lập Belarus đánh giá cuộc gặp của bà với Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Biegun tại thủ đô Vilnius của Litva là rất "tuyệt vời" và nhà ngoại giao Mỹ đúng là một người rất "tốt bụng".

Đáng chú ý là bà Svetlana Tikhanovskaya, trong cuộc phỏng vấn lại cảnh báo rằng người dân Belarus muốn được hưởng thụ một nền dân chủ thực sự, vì vậy yêu cầu không có bất cứ sự nên can thiệp nào từ bên ngoài vào quốc gia cựu Xô Viết này.

Nguy co My-phuong Tay viet vi truoc Nga trong the cuoc Belarus
Svetlana Tikhanovskaya mượn Moscow làm bình phong để gửi thông điệp hoài nghi tới Washington và các đồng minh

"Người dân đất nước chúng tôi muốn được sống trong một quốc gia dân chủ. Vì vậy không một thế lực hay quốc gia nào được ảnh hưởng đến quyết định của người dân chúng tôi", nữ chính trị gia khuyến cáo.

Thoạt nghe thì ai cũng nghĩ là cựu nữ ứng viên tổng thống Belarus Tikhanovskaya gửi thông điệp tới Moscow, vì trong cuộc điện đàm đầu tiên với Tổng thống Lukashenko thời hậu bầu cử, Tổng thống Putin vẫn để ngỏ phương án hỗ trợ Belarus.

Tuy nhiên, trả lời báo giới, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Stephen Biegun đã khẳng định là chưa hề có dầu hiệu nào cho thấy Liên bang Nga đã có sự can thiệp quân sự vào Cộng hòa Belarus.

Thực ra cho đến nay, Nga mới thành lập một lực lượng cảnh sát dự phòng để hỗ trợ Tổng thống Lukashenko, như xác nhận của Tổng thống Putin với báo giới ngày 27/8. Song ông Putin khẳng định hiện tại Nga không cần triển khai lực lượng tại Belarus.

Ngược lại, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov trong cuộc gặp Thứ trưởng ngoại giao Mỹ Biegun đã chỉ ra rằng các lực lượng từ nước ngoài đang cố gắng kích động bạo lực ở Belarus nhằm gây ra phản ứng thích hợp của các cơ quan thực thi pháp luật nước này.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Nga cũng đã cảnh báo Mỹ và Liên minh Châu Âu rằng Mosow chống lại mọi hình thức can thiệp vào công việc nội bộ của Belarus, mà bao gồm cả việc kêu gọi người dân nước này biểu tình chống chính quyền Minsk.

Ngày 26/8, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova thì khẳng định rằng “Nga có đủ bằng chứng cho thấy Mỹ và một số nước EU đã can thiệp vào công việc nội bộ của một quốc gia Belarus có chủ quyền".

Rõ ràng, Mỹ-phương Tây đã can thiệp vào Belarus chứ chưa phải là Nga. Vậy cựu ứng viên tổng thống Tikhanovskaya yêu cầu nước ngoài không can thiệp vào Belarus khác nào mượn Nga làm "bình phong" để gửi "thông điệp hoài nghi" tới Mỹ-phương Tây.

Nghe có vẻ rất phi lý vì phe đối lập có quan điểm chính trị thân phương Tây và đang tìm kiếm sự ủng hộ từ phương Tây, tuy nhiên, nhìn vào những gì đã và đang xảy ra với Belarus từ khi Tổng thống Lukashenko "mở cửa đón gió Tây" sẽ thấy nó...rất hợp lý.

Mỹ-phương Tây đối mặt nguy cơ việt vị trước Putin trong ván cờ Belarus

Có thể thấy, cho dù phe đối lập tại Belarus có quan điểm chính trị thân phương Tây và đang tìm kiếm sự ủng hộ từ phương Tây, nhưng những lực lượng chống lại chính quyền Tổng thống Lukashenko cũng đang tìm kiếm sự ủng hộ từ Nga.

Có một chi tiết rất đáng chú ý, nếu như nhà chính trị đối lập Svetlana Tikhanovskaya rời Belarus đi "lánh nạn" tại Litva, thì Cố vấn chính trị của cựu nữ ứng viên tổng thống này là Veronika Tsepkalo, lại được thông báo là rời Minsk đến Moscow, theo Belta.

Nguy co My-phuong Tay viet vi truoc Nga trong the cuoc Belarus
Khi Svetlana Tikhanovskaya tuyên bố Belarus không còn đối lập là cách chủ động mở cửa đón gió đông

Điều đó cho thấy dường như người đứng đầu phe đối lập Belarus muốn xây cả "mố cầu Nga" lẫn "mố cầu Mỹ-phương Tây" cho "cây cầu quyền lực" của mình, nếu như họ chiến chiến thắng trong cuộc chiến quyền lực.

Rồi ngay sau khi được thành lập, Hội đồng Điều phối - tổ chức được ví là định chế quyền lực đầu tiên của phe đối lập Belarus -  đã tuyên bố sẵn sàng tiếp xúc với Nga và cam kết không gây tổn hại với quốc gia láng giềng này.

"Chúng tôi sẵn sàng công khai lập trường của mình. Chúng tôi thường bị cáo buộc có một chương trình nhằm mục tiêu phá hủy mối quan hệ với Nga, điều này là hoàn toàn vô nghĩa, không có chương trình nào như thế cả”.

Bộ trưởng Văn hóa Belarus từ năm 2009 đến năm 2012, hiện là thành viên của Hội đồng Điều phối của phe đối lập Belarus, ông Pavel Latushko, đã tuyên bố như vậy và cho biết đó cũng là lập trường của các thành viên trong tổ chức này, theo TASS.

Ông Latushko còn khẳng định: “Chúng tôi không xem xét bất kỳ triển vọng thay đổi nào với chính sách đối ngoại của đất nước mình. Chúng tôi đang làm việc với những gì mà chúng tôi có ngày hôm nay - quan hệ hữu nghị và sâu sắc với Liên bang Nga”.

Rồi khi Nga ủng hộ chủ trương cải cách Hiến pháp của Tổng thống Lukashenko thì cựu ứng viên Tikhanovskaya nói rằng hiện Belarus không còn đối lập, mà những gì diễn ra là thể hiện quyền lực nhân dân, cho thấy "gió Đông đang thổi bạt gió Tây".

Rõ ràng, cho đến lúc này có thể nhận định rằng, Mỹ-phương Tây đã quá vội vã thực hiện trò "qua cầu rút ván" với Tổng thống Lukashenko.

Bởi khi Tổng thống Lukushenko nhận thấy nguy cơ từ "những người bạn mới" đe dọa nghiêm trọng đến sinh mệnh chính trị của mình nên kêu gọi Nga giúp đỡ, đã chứng tỏ cú ra đòn của Mỹ-phương Tây là một "cú đánh hở sườn".

Bất luận thế nào thì cũng không thể phủ nhận phe đối lập Belarus sẽ phải chú tâm về việc Washington và đồng minh tính toán "ăn non", đơn giản là họ có thể phải chịu số phận như Lukashenko nếu "người bạn mới ra tay", thậm chí họ còn bi thảm hơn.

Để tránh phải nhận những "đòn đau số phận", lực lượng chống Lukashenko đã mượn cớ chặn Nga can thiệp Belarus để gửi "thông điệp hoài nghi" tới Mỹ-phương Tây. Và đây là cảnh báo với Washington và đồng minh, nếu Tổng thống Putin cho các "quân cờ di động".

Nguy co My-phuong Tay viet vi truoc Nga trong the cuoc Belarus
Tạo điều kiễn cho Lukashenko chạy về phía Tây là nước cờ cao của Tổng thống Putin

Giới phân tích cho rằng, khi Tổng thống Putin tạo điều kiện cho quan hệ giữa Belarus với Mỹ-phương Tây tan băng nhanh chóng là đã từng bước sắp đặt một bàn cờ chính trị mới tại Belarus.

Bàn cờ đó được tạo hình bằng việc Tổng thống Lukashenko mở rộng cửa để đón gió Tây và khi phe đối lập Belarus mượn Moscow làm bình phong để gửi "thông điệp hoài nghi" tới Washington và các đổng minh, thì chính thức thành hình.

Đơn giản là khi ông Lukashenko có các chuyển động "xa Nga, gần Mỹ", thì đương nhiên lực lượng chống lại Lukashenko sẽ không bỏ lỡ cơ hội quý giá này tranh thủ tạo ảnh hưởng với Moscow để xây "mố cầu quyền lực" ở phía đông.

Có thể thấy ở tình huống này, Mỹ-phương Tây đã việt vị khá xa trước Tổng thống Putin.

Rõ ràng, tạo điều kiện cho Tổng thống Lukashenko có thể chạy nhanh nhất về "phía Tây" là một nước cờ quá cao của Tổng thống Putin trong cuộc đối đầu với Mỹ-phương Tây xoay quanh ván cờ Belarus.

Ngọc Việt