Tranh luận nóng

Nước Mỹ lại rúng động: George Floyd và chuyện không bình thường

Chủ Nhật, 31/05/2020 07:27

(Quan hệ quốc tế) - Chính biểu tượng sống về sự bình đẳng giữa các màu da, Barak Obama, đã phải cảnh báo rằng nạn phân biệt chủng tộc không thể là bình thường ở Mỹ.. 

Nước Mỹ lại rúng động vì bạo loạn liên quan đến sắc tộc

Tình hình bạo loạn gia tăng ở thành phố Minneapolis, rồi lan sang thành phố St Paul  đã buộc Thống đốc bang Minnesota Tim Walz phải ban bố tình trạng khẩn cấp và triển khai lực lượng Vệ binh quốc gia để lập lại trật tự, theo Reuters.

Cuộc bạo loạn bùng phát bắt đầu từ việc một người da đen tên là George Floyd, 46 tuổi, bị một cảnh sát Mỹ đè cổ đến chết trong lúc bắt giữ ông ta vì nghi ngờ Floyd đã phạm tội giả mạo.

Đáng nói là theo clip lan truyền trên mạng xã hội cho thấy một cảnh sát da trắng đang quỳ và đè gối lên cổ Floyd trong lúc ông này bị còng tay. Trước sức nặng tỳ đè của viên cảnh sát, ông Floyd đã kêu lên : "Tôi không thở được", nhưng không được nới lỏng.

Kết quả là đối tượng bị ngất xỉu rồi được đưa đi cấp cứu sau đó nhưng đã tử vong. Cục Điều tra Liên bang Mỹ và Bộ Tư pháp Mỹ cho biết họ đang tiến hành điều tra vụ việc.

Nuoc My lai rung dong: George Floyd va chuyen khong binh thuong
Ông George Floyd bị tì đè và tử vong

Phản ứng trước vụ việc, ngay sau khi clip được đưa lên, hàng trăm người - hầu hết là người da màu - đã biểu tình đòi bắt giam nhóm cảnh sát liên quan vụ việc, nhưng rồi con số nhanh chóng lên đến hàng nghìn người và biến thành bạo loạn.

Những người tham gia cuộc bạo loạn liên tục đập phá các cửa hàng, hôi của và ném đá vào cảnh sát, khiến lực lượng thực thi pháp luật Mỹ phải dùng hơi cay và lựu đạn gây choáng để trấn áp.

Từ các clip lan truyền trên mạng xã hội sau đó, cho thấy những người biểu tình không chỉ cướp phá các cửa hàng Target, AutoZone, Dollar Tree… mà họ còn xịt sơn, đốt phụ tùng xe và phóng hỏa trên đường phố.

Bạo loạn ở Minneapolis đã nhanh chóng lan rộng ra nhiều nơi như Chicago ở bang Illinois, Los Angeles ở bang California, Memphis ở bang Tennessee và hiện đã lan tới Thủ đô Washington. Vậy nhưng chiều hướng vẫn lan rộng.

Điều đó cho thấy, sự việc xảy ra tại Minneapolis không chỉ là phản ứng tức thì của người da với nạn phân biệt sắc tộc, mà là kết quả từ mâu thuẫn âm ỉ trong lòng nước Mỹ, nay có điều kiện bùng phát thành bạo lực. Nghĩa là Mỹ luôn không bình yên.

Hẳn dư luận còn nhớ, ngày 12/8/2017, hàng ngàn người theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan da trắng cùng các nhóm ủng hộ cánh hữu ở Mỹ đã tổ chức cuộc tuần hành mang tên "Đoàn kết Cánh hữu" ở thành phố Charlottesville, bang Virginia.

Cuộc tuần hành đã nhanh chóng trở thành bạo lực do vấp phải sự phản đối từ những nhóm ủng hộ quyền lợi cho người da đen và chống phân biệt chủng tộc. Sự hỗn loạn đến mức Thống đốc Terry McAuliffe đã phải đặt Virginia trong tình trạng khẩn cấp.

Khi đó, Tổng thống Trump đã kêu gọi người dân Mỹ đoàn kết, không phân biệt màu da, tôn giáo hay đảng phái chính trị. Ông Trump lên án vụ việc là "biểu hiện thái quá của thù hận mù quáng" và khẳng định nước Mỹ không có chỗ bạo lực và hận thù.

Tuy nhiên, qua bạo loạn tại Minneapolis và đang lan rộng cho thấy "nước Mỹ không có chỗ cho bạo lực và hận thù " chỉ là ước vọng của vị tổng thống doanh nhân, chứ không phải thực trạng của đời sống xã hội tại xứ cờ hoa.

Nuoc My lai rung dong: George Floyd va chuyen khong binh thuong
Biểu tình bên ngoài Nhà Trắng liên quan cái chết của George Floyd

Đáng nói là trong cả cuộc bạo loạn tại Virginia gần hai năm trước lẫn cuộc bạo loạn đang xảy ra tại Minnesota và nhiều nơi trên khắp nước Mỹ, cả quy phạm đạo đức, quy phạm xã hội và quy phạm pháp luật đều bị vi phạm nghiêm trọng.

Thực tế này là một sự thách thức với nền dân chủ Mỹ - phần tinh tuý nhất của giá trị Mỹ, nên Tổng thống Trump "thấu hiểu nỗi đau" sau cái chết của George Floyd không thể làm giảm được cơn sóng thần đang cuổn cuộn trào dâng trên toàn nước Mỹ.

Nạn phân biệt chủng tộc không thể là bình thường ở Mỹ

Cách đây hơn 150 năm, ngày 22/9/1862, Tổng thống Abraham Lincoln đã đưa ra Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ và đến ngày 18/12/1865, Hiến pháp của nước Mỹ được tu chính lần thứ 13, qua đó xóa sạch chế độ nô lệ trên toàn nước Mỹ.

Cách đây hơn 50 năm, ngày 4/4/1968, Mục sư Martin Luther King, nhà hoạt động nhân quyền người Mỹ gốc Phi, đã ngã xuống vì sự nỗ lực chấm dứt nạn kỳ thị chủng tộc qua đấu tranh bất bạo động.

Nhờ xoá bỏ chế độ nô lệ mà ông A.Lincoln trở thành một trong những tổng thống vĩ đại nhất nước Mỹ, nhờ nỗ lực xoá bỏ sự kỳ thị chủng tộc mà ông L.King trở thành một trong những người có ảnh hưởng nhất lịch sử nước Mỹ và trên toàn thế giới.

Nhưng cả Tổng thống A.Lincoln và Mục sư L.King đều phải đánh đổi tính mạng cho một nước Mỹ hoà bình, không phân biệt đẳng cấp và sự bình đẳng giữa các màu da trong cộng đồng người dân Mỹ.

Sự bình đẳng giữa các màu da trong cộng đồng người Mỹ còn như được khẳng định rõ ràng hơn nữa trong lịch sử hiện đại, khi ứng cử viên Barak Obama đã được cử tri bầu chọn đề trở thành vị tổng thống da màu đầu tiên của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.

Vậy nhưng ngày 29/5, chính cựu Tổng thống Obama - người vẫn được xem là biểu tượng sống về bình đẳng giữa các màu da ở Mỹ - đã phải nhỏ lệ trước nạn phân biệt chủng tại xứ cờ hoa.

Cựu chủ nhân Nhà Trắng đã chia sẻ "nỗi thống khổ" của hàng triệu người Mỹ về cái chết của ông C Floyd và phải lên tiếng cảnh báo rằng nạn phân biệt chủng tộc không thể được xem là "điều bình thường" ở Mỹ trong thế kỷ 21.

Nuoc My lai rung dong: George Floyd va chuyen khong binh thuong
Biểu tượng sống về sự bình đẳng giữa các màu da, Barak Obama, đau khổ vì nạn phân biệt chủng tộc vẫn là điều bình thường ở Mỹ

Như vậy, với những gì diễn ra đã chứng tỏ những sự kiện chính trị gắn liền với những bước tiến, đẩy lùi kỳ thị chủng tộc chỉ là biểu hiện về bề nổi của nước Mỹ, của xã hội Mỹ, còn trong lòng nước Mỹ sự ngăn cách, chia rẽ vẫn luôn tồn tại.

Từ cái chết của ông George Floyd, rõ ràng chính sách của nhà nước Mỹ đối với các thành phần thiểu số trong cộng đồng dân cư Mỹ phải được điều chỉnh và nền chính trị Mỹ phải thay đổi mạnh mẽ thì mới theo kịp với sự phát triển của xã hội Mỹ.

Có thể thấy, sự lệch pha giữa đời sống chính trị Mỹ với đời sống xã hội Mỹ vẫn chưa được thu hẹp, khi nạn phân biệt chủng tộc vẫn còn được xem là điều bình thường, dù nó đi ngược xu thế phát triển của tiến bộ xã hội, phủ nhận giá trị nền dân chủ Mỹ.

Ngọc Việt