Tranh luận nóng

Phong tỏa Venezuela: Ông Trump cân nhắc đối đầu Nga-Trung

Thứ Bảy, 03/08/2019 07:40

(Quan hệ quốc tế) - Ông Trump cho biết ông phải cân nhắc đặc biệt việc cách lý phong tỏa hoàn toàn Venezuela.

Ngày 1/8, trong một buổi phỏng vấn trên truyền hình, các phóng viên đã hỏi Tổng thống Trump về việc cân nhắc đến một biện pháp nào đó nhằm đối phó với sự can dự lớn của Trung Quốc và Iran vào Venezuela hay không?

Đáp lại, ông Trump trả lời: "Đúng vậy, tôi đang nghĩ đến việc này".

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông đang cân nhắc việc cách ly hoặc phong tỏa Venezuela trong bối cảnh Washington đang gia tăng sức ép nhằm thay đổi chế độ ở quốc gia Nam Mỹ này.

Hiện tại, Mỹ đang tiến hành song song hai gọng kìm nhằm vào chính quyền của Tổng thống Nicolas Maduro: tiến hành trừng phạt, bao vậy kinh tế Venezuela và hỗ trợ phe đối lập thực hiện đảo chính.

Tuy nhiên, hai biện pháp này chưa mang lại nhiều hiệu quả. Về vấn đề đảo chính bằng tạo dựng khủng hoảng chính trị, đại diện phe đối lập là Juan Guaido không đủ sức ảnh hưởng để kêu gọi người dân và quân đội đứng về phía mình. Vì thế, các cuộc biểu tình đều mang quy mô nhỏ lẻ, không hiệu quả.

Phong toa Venezuela: Ong Trump can nhac doi dau Nga-Trung
Ông Donald Trump đang cân nhắc việc phong tỏa quân sự Venezuela

Phe đối lập đã phải tiến đến việc đàm phán hòa giải chính trị với chính quyền của Tổng thống Maduro. Đây là một bước lùi với kế hoạch thay đổi chế độ bằng cách mạng màu của Washington.

Về vấn đề trừng phạt kinh tế: Mỹ gây sức ép lên Venezuela, cấm vận triệt để khả năng xuất khẩu dầu mỏ - nguồn thu chính của nước này. Tuy nhiên, Nga vẫn đang trợ giúp hiệu quả cho chính quyền Caracas trong việc bán dầu.

Những đối tác quan trọng của Caracas trong dầu mỏ như Ấn Độ, Trung Quốc đều đang tiến hành mua bán đều đặn và không có dấu hiệu cắt giảm nguồn nhập khẩu.

Chưa dừng ở đó, tình hình càng khó khăn hơn với Mỹ khi bàn tay của Trung Quốc ngày càng in dấu ấn trong việc ủng hộ chính quyền của Tổng thống Maduro. Song song với việc duy trì các hợp đồng mua dầu, Bắc Kinh còn thúc đẩy hàng loạt các dự án hợp tác khai thác dầu và chế biến các sản phẩm từ dầu với Venezuela với trị giá hàng tỷ USD.

Đồng thời, Bắc Kinh và Caracas vừa ký hàng loạt biện pháp thúc đẩy kinh tế hai nước. Đáng chú ý trong đó là các hợp đồng về ô tô. Nhiều tập đoàn Trung Quốc đã mang máy móc, dây chuyền công nghệ hiện đại đầu tư vào cơ sở ở Venezuela, sử dụng nhân công giá rẻ ở quốc này để sản xuất ô tô, mở đường xuất khẩu sang thị trường Nam Mỹ rộng lớn và đông dân.

Vì thế, hai gọng kìm mà Mỹ đang sử dụng để bóp nghẹt chính quyền Maduro đã không mang lại hiệu quả như ý muốn. Trong tình trạng này, phong tỏa Venezuela là một hành động mới, mạnh tay hơn rất nhiều.

Trong giai đoạn đặc biệt căng thẳng của cuộc cách mạng màu do Juan Guaido thực hiện hồi tháng 2, tháng 3 năm 2019, Mỹ đã nhiều lần nhắc đến việc trực tiếp can thiệp quân sự. Tuy nhiên, họ chưa sử dụng biện pháp này vì không nhận được sự ủng hộ của đồng minh và cũng như các lý lẽ Mỹ đưa ra là không đủ sức thuyết phục Liên Hợp Quốc.

Phong tỏa Venezuela đồng nghĩa với việc Mỹ sử dụng sức mạnh không quân hải quân của mình đóng cửa toàn bộ đường vào hải phận, không phận của Venezuela. Đồng thời gia tăng ảnh hưởng để các nước xung quanh Venezuela đóng cửa đường biên.

Phong toa Venezuela: Ong Trump can nhac doi dau Nga-Trung
Tổng thống Maduro trong buổi tập trận quy mô triệu quân hồi tháng 2/2019

Biện pháp này đã từng được Mỹ sử dụng với Cuba trong cuộc khủng hoảng tên lửa từ năm 1962 trong thời kỳ Chiến tranh lạnh. Tuy nhiên, hành động này của Mỹ là mạo hiểm bởi quyết định phong tỏa Venezuela đồng nghĩa với việc đối đầu trực diện với một nguy cơ chiến tranh lan rộng.

Trước hết, Venezuela là một nước có tiềm lực quân sự không hề nhỏ. Họ có đội quân chính quy khoảng 130.000 người, 2.000 tướng lĩnh. Tổng huy động dân quân dự bị toàn quốc lên tới khoảng 2 triệu người. Thời gian qua, Venezuela đã thực hiện 2 cuộc tập trận đặc biệt lớn với quy mô 1 triệu quân vào tháng 2 và tháng 7/2019.

Như vậy, khi phong tỏa Venezuela, rất có thể Mỹ sẽ đối đầu với một cuộc kháng chiến một mất một còn của quốc gia Mỹ Latinh này. Nguy cơ lúc này hoàn toàn giống với việc Mỹ trực tiếp can thiệp quân sự vào Venezuela.

Thứ hai, phong tỏa Venezuela là gián tiếp tuyên chiến với Nga và Trung Quốc. Quân đội hai nước sẽ không tham chiến, nhưng tại Venezuela đều đang có sự hiện diện của các chuyên gia, cố vấn quân sự của Nga và Trung. Lực lượng đảm bảo sẽ hỗ trợ chính quyền Maduro trong một tình huống có xung đột vũ trang với Mỹ.

Ngoài ra, Nga và Trung Quốc đều là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, họ có tiếng nói quốc tế nhằm ngăn chặn các hành động phong tỏa của Mỹ.

Thứ ba, liên minh của Mỹ bao vậy Venezuela chưa thành hình. Sau giai đoạn căng thẳng của cuộc cách mạng màu khiến các nước xung quanh Venezuela đóng cửa biên giới. Cho đến thời điểm hiện tại, tất cả các nước này như Colombia, Brazil, Argentina đều đã mở cửa đường biên và tuyên bố không can thiệp quân sự, không hỗ trợ thế lực thứ ba can thiệp quân sự.

Vì những lý do này, việc phong tỏa Venezuela sẽ vẫn là một "phương án nằm trên mặt bàn" để ông Trump tiếp tục phải cân nhắc đặc biệt kỹ lưỡng.

Minh Hoàng