Tranh luận nóng

Phương Tây mệt mỏi với 'hành trình tự do' cho Belarus

Thứ Năm, 13/08/2020 07:19

(Quan hệ quốc tế) - Gió tây vẫn còn rất độc, chính nó làm cho các tác giả thúc đẩy 'hành trình tự do' cho Belarus mệt mỏi, nên việc trừng phạt Belarus chỉ nhằm che giấu...

Phương Tây quyết thúc đẩy cuộc tái sắp xếp chính trị tại Belarus

Ngày 12/8, cựu Đại sứ Anh tại Belarus giai đoạn 2007-2009 và hiện là Nghiên cứu viên cao cấp về Nga và Âu-Á tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, Nigel Gould Davies, đã có bài bình luận trên The Moscow Times về tình hình Belarus hậu bầu cử.

Theo nhà ngoại giao Anh, cuộc bầu cử tổng thống Belarus ngày 9/8 vừa qua thực ra là cuộc bỏ phiếu bãi nhiệm Tổng thống Alexander Lukashenko khỏi chức vụ, nhưng nó đã không diễn ra như ý nguyện của người dân nước cộng hòa này.

Nguyên nhân là bởi cuộc bầu cử diễn ra không tự do và không công bằng, khi đông đảo cử tri bỏ phiếu cho ứng viên Svetlana Tikhanovskaya, nhưng kết quả chính thức lại là : 80% cho Lukashenko và 10% cho Tikhanovskaya. Điều không thể tin được.

"Vì vậy, trên khắp đất nước Belarus, phụ nữ và đàn ông, người già và người trẻ, đã biểu tình... Phong trào hòa bình này sẽ là phong trào thống nhất đất nước Belarus và đưa Belarus hòa nhập với thế giới".

 Phuong Tay met moi voi 'hanh trinh tu do' cho Belarus
Biểu tình tại Belarus

Cựu Đại sứ Nigel Gould Davies cho rằng, những chuyển động chính trị đang diễn ra tại Belarus sau cuộc bầu cử tổng thống ngày 9/8/2020 là đoạn kết của một cuộc tái sắp xếp chính trị tuyệt vời ở Châu Âu diễn ra từ ba thập kỷ trước.

"Nó bắt đầu với chiến thắng bầu cử long trời lở đất của phong trào Công đoàn Đoàn kết ở Ba Lan. Trong những tháng sau đó, quyền lực của nhân dân đã lật đổ các chế độ tại hầu hết các nước thuộc khối cộng sản ở Châu Âu.

Hiệu ứng đó đã mang bình minh mới cho lục địa này: Nước Đức được thống nhất, Trung Âu trở thành dân chủ và sự thịnh vượng kéo theo đó là sự chuyển đổi đau đớn không thể tránh khỏi.

Năm 2004, các cuộc đại biểu tình lớn ở Ukraine đã ngăn chặn không cho Thủ tướng Viktor Yanukovych nắm quyền trong một cuộc bầu cử giả tạo. Rồi 10 năm sau, ông ta phải chạy trốn khỏi quyền lực với vị thế là một tổng thống tham nhũng.

Liên Xô trước đây đã thất bại, còn sự hung hăng của Nga hiện nay muốn gây hại cho Ukraine nhưng lại giúp củng cố bản sắc cho nước này. Ukraine đã đạt được nhiều tiến bộ cải cách trong 5 năm qua".

Cựu đại sứ Anh khẳng định : "Chỉ Belarus là không có tự do. Vì sau khi Lukashenko giành chiến thắng trong cuộc bầu cử công bằng duy nhất tại Belarus năm 1994, ông đã xây dựng lại một chế độ hà khắc.

"Thập kỷ trước, với công việc ngoại giao ở Belarus, tôi nhận thấy đây là xã hội Châu Âu đang chờ đợi và Belarus xứng đáng có tự do. Nay thế hệ hậu Xô Viết đầu tiên đã trưởng thành, thúc đẩy mạnh mẽ cuộc tái sắp xếp chính trị", ông Davies cảnh báo.

Phương Tây thực sự mệt mỏi với 'hành trình tự do' cho Belarus

Cựu Đại sứ Anh tại Belarus, giai đoạn 2007-2009, Nigel Gould Davies, cho rằng   Belarus là chặng cuối trong hành trình hướng tới một châu Âu hoàn toàn tự do, dân chủ và thịnh vượng.

Nhưng ý nghĩa của của chặng cuối trong hành trình này sâu sắc hơn những chặng đã qua, bởi với những gì đã và đang xảy ra, "Belarus đã cho thấy một quốc gia mệt mỏi như thế nào dưới sự cai trị của chế độ hà khắc".

 Phuong Tay met moi voi 'hanh trinh tu do' cho Belarus
Cựu Đại sứ Anh tại Belarus Nigel Gould Davies

Nhà ngoại giao Anh kêu gọi : "Trong những ngày định mệnh sắp tới, Châu Âu phải nhớ lại quá khứ của chính mình để ủng hộ một tương lai tốt đẹp hơn cho Belarus. Vì nếu chậm trễ, mọi việc sẽ dẫn đến ngõ cụt".

Lời kêu gọi của cựu Đại sứ Anh tại Belarus đưa ra trong bối cảnh "EU đang theo dõi chặt chẽ tình hình Belarus và đang chuẩn bị một phản ứng, mà rất có thể là lệnh trừng phạt đối với Mink", theo The Moscow Times.

Tuyên bố của Ngoại trưởng 27 thành viên Liên minh Châu Âu nhận định :"Cuộc bầu cử ở Belarus là không tự do cũng không công bằng.  và không thể chấp nhận được".

Đại diện cấp cao về Chính sách An ninh và Đối ngoại của EU Josep Borrell cho biết liên minh kinh tế này sẽ nghiên cứu hành động của các nhà chức trách Belarus trong tình huống này và tiến hành đánh giá lại quan hệ của EU với Belarus.

Giới phân tích cho rằng, với những gì đã và đang diễn ra tại Belarus và phản ứng của EU trước và sau cuộc bầu cử tổng thống Belarus, thì thực sự phương Tây mới mệt mỏi, chứ không phải Belarus mệt mỏi, như nhận định của ông Gould Davies.

Điều đó thể hiện rõ qua những chuyển động lệch pha tại nhiều quốc gia, mà qua đó cho thấy hành trình hướng tới một châu Âu tự do, dân chủ và thịnh vượng không diễn ra và thực chất như khát vọng của các tác giả xây dựng và thúc đẩy hành trình này.

Chính ông Nigel Gould Davies đã phải thừa nhận "trong những năm gần đây, một số quốc gia đã bắt đầu từ bỏ những gì họ đã giành được vào năm 1989", mà trong đó có Ba Lan - quê hương của Công đoàn Đoàn kết.

Ba Lan được xem là nơi giao thoa giữa nền dân chủ mang tính truyền thống với nền dân chủ mang tính đồng hóa, vì vậy Ba Lan trở thành tuyến đầu trong việc khẳng định giá trị dân chủ phương Tây đối trọng với tàn dư của giá trị cũ còn sót lại.

Tuy nhiên, thực tế đã cho thấy giá trị của nền dân chủ truyên thống không hoàn toàn tương thích với sự phát triển của xã hội tại Ba Lan, những nguyên tắc dân chủ chuẩn mực truyền thống không tương thích với thực tiễn phát triển của đất nước Ba Lan.

Chủ quyền quốc gia và lợi ích của người dân bị đồng hóa bởi những giá trị mới nhưng chất lượng cuộc sống không đổi thay tương ứng với mức độ thẩm thấu của nó, từ đó làm nảy sinh mâu thuẫn quốc gia - liên minh và ngày càng trở nên sâu sắc, cực đoan.

"Ở nước láng giềng Ba Lan, nơi mọi chuyện tồi tệ bắt đầu, Andrzej Duda, với quan điểm ngày càng độc đoán, lại được bầu làm tổng thống vào tháng trước", cựu Đại sứ Anh tại Belarus không giấu nổi thất vọng về hành trình tự do bị gấp khúc ở Ba Lan.

 Phuong Tay met moi voi 'hanh trinh tu do' cho Belarus
Ba Lan đang khiến hành trình tự do cho Châu Âu bị gấp khúc

Bên cạnh đó là tại Hungary, như nhận định của ông Nigel Gould Davies, "Thủ tướng Viktor Orban dường như có ý định phá bỏ nền dân chủ, việc tán dương Lukashenko gần đây của ông ta giờ đây giống như một sai lầm đáng xấu hổ".

Còn tại Ukraine thì giá trị và ý nghĩa của cuộc "Cách mạng Nhân phẩm" EuroMaidan thể hiện rõ qua việc chủ quyền quốc gia và lợi ích dân tộc đều bị mất mát, máu người dân Ukraine đổ xuống chỉ phục vụ cho mưu đồ của "những người bạn phương xa".

Theo giới phân tích, những chuyển động lệch pha và những hệ lụy xuất hiện ngày càng nhiều trong hành trình tự do, dân chủ và thịnh vượng cho Châu Âu sẽ khiến cho một cuộc tái sắp xếp chính trị tại Belarus chưa thể diễn ra theo ý đồ phương Tây.

"Gió tây" vẫn còn rất độc và chính nó đã khiến các tác giả "thúc đầy hành trình tự do cho Belarus" mệt mỏi, nên việc trừng phạt hay kêu gọi trừng phạt chính quyền Minsk và cá nhân Tổng thống Lukashenko chỉ là nhằm che giấu sự mệt mỏi ấy mà thôi.

Ngọc Việt