Tranh luận nóng

Tẩy chay hàng Trung Quốc: Ấn Độ chơi dao đứt tay?

Thứ Ba, 14/07/2020 18:41

(Quan hệ quốc tế) - Sau vụ đụng độ biên giới, Ấn Độ đang muốn loại bỏ toàn bộ hàng hóa, đầu tư của Trung Quốc.

Theo South China Morning Post, Chính phủ Ấn Độ đang tiến hành hàng loạt biện pháp nhắm vào các công ty Trung Quốc.

Tay chay hang Trung Quoc: An Do choi dao dut tay?
Làn sóng tẩy chay sản phẩm Trung Quốc tiếp tục lan rộng tại Ấn Độ. Ảnh: Business Insider.

59 ứng dụng khác nhau của Trung Quốc đã bị cấm tại Ấn Độ, bao gồm cả WeChat và Tiktok. Chính phủ Ấn Độ cho biết hành động này nhằm "bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia". 

Trong khi đó, Liên minh Thương nhân Ấn Độ đang đại diện cho 70 triệu thương nhân và 40.000 hiệp hội thương mại tại quốc gia này để lãnh đạo chiến dịch tẩy chay hàng hóa Trung Quốc.

Ngành công nghiệp Ấn Độ cũng quyết liệt hành động. Mới đây, JSW Group, một trong những nhà sản xuất thép hàng đầu Ấn Độ, tuần trước tuyên bố sẽ cắt giảm nhập khẩu từ Trung Quốc từ mức 400 triệu USD năm ngoái xuống 0 USD trong hai năm tới.

Theo một khảo sát của LocalCircles, có đến 87% người dân Ấn Độ cho biết sẵn sàng tẩy chay hàng Trung Quốc hoặc ngưng dùng các sản phẩm của công ty Trung Quốc như Xiaomi, Huawei, TikTok, WeChat,... trong ít nhất một năm.

Động thái này diễn ra sau nhiều tuần căng thẳng leo thang tại biên giới tranh chấp giữa hai nước. Trước đó, 20 binh sĩ Ấn Độ đã tử vong trong cuộc đụng độ hôm 15/6 với phía Trung Quốc ở khu vực dãy Hymalaya.

Điều đáng nói, trả đũa kinh tế với Trung Quốc ở đâu và mức độ như thế nào là bài toán rất khó với Ấn Độ trong hiện tại và tương lai. Thực tế, nền kinh tế và các doanh nghiệp Ấn Độ cũng sẽ phải chịu thiệt hại nặng nề với việc tẩy chay hàng hóa, dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc trong ngắn hạn.

Trước hết là sự phụ thuộc nặng nề của Ấn Độ vào hàng hóa, đặc biệt là các nguyên liệu, thiết bị đầu vào từ Trung Quốc.

4 nhóm mặt hàng Ấn Độ phụ thuộc nhiều nhất vào nguồn cung của Trung Quốc gồm: nguyên liệu dược phẩm và chất trung gian (chiếm 68% tổng lượng nhập khẩu mặt hàng này của Ấn Độ), linh kiện điện tử và chất bán dẫn (43%), hàng dệt may và nguyên liệu (27%) và linh kiện sản xuất ô tô (27%).

Như vậy, để có thể thay thế hàng hóa của Trung Quốc bằng các nguồn cung khác, Ấn Độ sẽ phải mất từ 3 đến 5 năm. Đây là nhiệm vụ không dễ dàng trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang khiến các chuỗi cung ứng toàn cầu bị đình trệ và rối loạn.

Ngoài ra việc từ chối doanh nghiệp và vốn đầu tư của Trung Quốc là thách thức rất lớn khi mà sự hiện diện và thâm nhập của Trung Quốc vào nền kinh tế Ấn Độ là rất sâu và rõ ràng.

Ví dụ, trong giai đoạn 2015 – 2019, Ấn Độ nhận khoảng 1,8 tỷ USD đầu tư trực tiếp của Trung Quốc; tập trung vào 5 ngành công nghiệp: ô tô, thiết bị điện, in ấn, dịch vụ và điện tử. Còn tính trên đầu tư vào các doanh nghiệp khởi nghiệp Ấn Độ, Trung Quốc cũng đang đi đầu.

Còn theo hãng tư vấn chính sách Ấn Độ Gateway House ước tính các nhà đầu tư Trung Quốc đã rót khoảng 4 tỷ USD vào các công ty khởi nghiệp công nghệ Ấn Độ kể từ năm 2015 đến nay.

Việc phân biệt đối xử, siết chặt quản lý với doanh nghiệp Trung Quốc cũng chính là ảnh hưởng tới công ăn việc làm của rất nhiều người lao động Ấn Độ.

Theo dữ liệu từ hãng nghiên cứu Counterpoint, các công ty công nghệ Trung Quốc đã đầu tư hàng tỷ USD vào thị trường Ấn Độ. 80% doanh nghiệp sản xuất điện thoại thông minh ở Ấn Độ thuộc sở hữu của các nhà đầu tư Trung Quốc.

Thực chất, ngay cả doanh nghiệp Trung Quốc cũng không muốn kết cục này. Các công ty Trung Quốc đang cố gắng thuyết phục khách hàng Ấn Độ rằng sản phẩm của mình được sản xuất tại chính Ấn Độ

Xiaomi là một trong những công ty công nghệ lớn nhất của Trung Quốc. Tại buổi ra mắt sản phẩm vào tháng 6, đại diện Xiaomi nhấn mạnh rằng 99% điện thoại và hầu hết TV thông minh của công ty được sản xuất tại Ấn Độ.

Ấn Độ sẽ không liều lĩnh?

Du Youkhang, chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Fudan, Thượng Hải, nhận định rằng tác động đến quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia sẽ không kéo dài vì Trung Quốc là nguồn cung hàng hóa quan trọng cho Ấn Độ.

Tay chay hang Trung Quoc: An Do choi dao dut tay?
Mối liên kết giữa Ấn Độ và Trung Quốc sẽ khiến mục tiêu tẩy chay hàng Trung Quốc được hoàn thành.

"Họ (Ấn Độ) luôn có thể tìm thấy những lựa chọn thay thế, nhưng điều này sẽ khiến tốn thêm tiền bạc. Trước đây đã có những lời kêu gọi từ Ấn Độ về việc tẩy chay các sản phẩm của Trung Quốc, nhưng chúng chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn" - ông Du phân tích.

Thực tế trong những  năm gần đây, chính phủ Ấn Độ đã nỗ lực để giảm bớt sự phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc, vốn là thị trường nhập khẩu lớn nhất của quốc gia này.

Theo dữ liệu từ chính phủ Ấn Độ, thâm hụt thương mại (chênh lệch giữa nhập khẩu và xuất khẩu) với Trung Quốc giảm từ 53,5 tỷ USD vào năm 2018 xuống còn 48,7 USD vào năm 2019.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ hai của Ấn Độ sau Mỹ. Trong khi đó, Ấn Độ chiếm khoảng 3% tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc.

Ông Du nhận định: "Rất khó để xác định ai thắng ai thua trong mối quan hệ kinh tế căng thẳng như vậy. Ấn Độ là một thị trường rộng lớn và Trung Quốc cũng tạo ra những cơ hội tốt nhất cho các doanh nghiệp Ấn Độ".

Amitendu Palit, nghiên cứu viên cao cấp tại Đại học Quốc gia Singapore, nhận định các chính sách chính phủ Ấn Độ thực thi gần đây sẽ gây ra tác động lâu dài.

Quan hệ Trung Quốc - Ấn Độ luôn thiếu hụt niềm tin. Hiện tại, niềm tin đang bị thiết hụt ở mức kỷ lục. Mối quan hệ kinh tế vẫn sẽ duy trì, mặc dù có thể gặp khó khăn khi mở rộng sang các lĩnh vực khác, như đầu tư, du lịch, giáo dục..

"Quyết định của Ấn Độ cấm các ứng dụng khiến những công ty phần mềm Trung Quốc gặp vấn đề trong việc tiếp cận thị trường kỹ thuật số đang phát triển nhanh chóng. Đồng thời, các doanh nghiệp Ấn Độ cũng sẽ phải chịu cảnh thiếu nền tảng và cơ hội lợi nhuận" - vị này nhận định.

Theo chuyên gia, điều quan trọng đối với cả hai nước Trung- Ấn là sự phát triển một cơ chế song phương để đảm bảo rằng có thể hợp tác dựa trên sự tin tưởng.

Kim Hoa