Tranh luận nóng

Thấy gì từ việc EU trừng phạt tình báo Nga?

Thứ Sáu, 31/07/2020 19:01

(Quan hệ quốc tế) - Washington và các đồng minh tìm cách trừng phạt Moscow, chỉ là buộc nước Nga phải trả giá cho những chiến công của tình báo Nga mà thôi...

Reuters đưa tin, ngày 30/7, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt lệnh trừng phạt lên một bộ phận của cơ quan tình báo Nga. Đó là bộ phận công nghệ đặc biệt của Cơ quan Tình báo Quân đội Nga (GRU).

EU cáo buộc bộ phận công nghệ đặc biệt của Cơ quan Tình báo Quân đội Nga đã thực hiện hai vụ tấn công mạng vào tháng 6/2017, khiến một số công ty ở châu Âu phải chịu tổn thất tài chính lớn.

Bộ phận công nghệ đặc biệt của GRU cũng bị Liên minh Châu Âu cáo buộc đã thực hiện hai vụ tấn công mạng nhằm vào các công trình dân sự ở Ukraine, cụ thể là lưới điện Ukraine trong năm 2015 và năm 2016.

Bốn cá nhân làm việc cho GRU cũng bị EU áp trừng phạt vì cáo buộc tham gia một cuộc tấn công mạng nhằm vào hệ thống dữ liệu của Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học ở Hà Lan, tháng 4/2018. Đây là lần đầu tiên EU trừng phạt tội phạm công nghệ cao.

Chưa biết sự thật như thế nào, bởi những cơ sở mà Mỹ-phương Tây dựa vào để áp trừng phạt Nga - và cả các thực thể khác - thường là niềm tin nội tâm, song qua đây lại có những sự thật được minh chứng, không thể chối cãi được.

Thay gi tu viec EU trung phat tinh bao Nga?
Quan hệ Nga-EU có thể bị ảnh hưởng bởi việc EC trừng phạt GRU

Thứ nhất, Mỹ và các đồng minh phương Tây đã thực sự thất thế trước Nga trong cuộc chiến tình báo, dù có nhiều lợi thế trước Nga trong cuộc chiến thầm lặng này.

Khi Liên Xô tan rã, KGB bị giải thể và thời hoàng kim của tình báo Nga cũng lụi tàn. Chính quyền Nga dưới thời Tổng thống Boris Yeltsin dường như quên mất tầm quan trọng của hoạt động tình báo đối với sự an nguy của đất nước.

Bởi không những giải thể KGB mà Cơ quan Tình báo Nga còn bị chia năm xe bảy. Thậm chí có lúc chính quyền Tổng thống Yeltsin còn đặt Cơ quan tình báo Nga trực thuộc Bộ Ngoại giao Nga.

Đã biết bao người tiếc nuối khi rất nhiều điệp viên tài ba của tình báo Liên Xô trước kia không được chính quyền Nga đầu tiên thời hậu Xô Viết trọng dụng trong một thời gian dài.

Cũng từ đó tình báo Mỹ-phương Tây, đặc biệt là Cơ quan Trung ương Tình báo Mỹ (CIA) và Cơ quan tình báo Hoàng gia Anh (MI5) mất đi đối thủ đáng gờm nhất của họ và có thể họ đã chủ quan.

Khi cựu điệp viên KGB Vladimir Putin được bổ nhiệm chức vụ Thư ký Hội đồng An ninh Nga, dư luận đã mường tượng ra hoạt động tình báo sẽ được nhà nước Nga khôi phục vị thế và vai trò trong việc bảo vệ giá trị, lợi ích và sức mạnh Nga.

Và nhà chính trị trẻ tuổi bắt đầu thể hiện tư duy của một điệp viên kỳ cựu khi quyết định cho thực hiện việc đổ bộ vào sân bay Kosovo trong bối cảnh cuộc chiến tranh Nam Tư chuẩn bị kết thúc. Từ đó, tình báo Nga bắt đầu trở lại và lợi hơn xưa.

Trong cuộc chiến tình báo, không thể so sánh tương quan lực lượng để nhận diện ưu thế thuộc về bên nào. Tuy nhiên, nếu xét về kết quả đạt được và hiệu ứng tác động với đối phương thì có thể nhận diện được ưu thế của các bên trong cuộc chiến.

Chỉ với việc tình báo Nga bị cáo buộc can thiệp vào cả đời sống chính trị lẫn tình hình nội trị Mỹ và các nước phương Tây, nhưng không có chứng cứ, cho thấy tình báo Nga đang tỏ ra chiếm ưu thế so với phương Tây trong cuộc chiến thầm lặng này.

Thay gi tu viec EU trung phat tinh bao Nga?
Sau khi Tổng thống Putin nắm quyền, CIA và các đồng nghiệp phương Tây đã có đối thủ xứng tầm

Thứ hai, Mỹ-phương Tây đã thất thế trước Nga trong cuộc chiến trên không gian mạng và thua kém Nga trong việc ứng dụng công nghệ cao vào hoạt động tình báo.

Cách đây gần 4 năm, ngày 1/11/2016, Giám đốc Cơ quan Tình báo Hoàng gia Anh (MI5) Andrew Parker từng lên tiếng cảnh báo về mối đe dọa đối Mỹ-phương Tây ngày càng tăng từ hoạt động của tình báo Nga ở hải ngoại.

Ông Parker cho biết Moscow đang thực hiện chính sách đối ngoại ngày càng hung hăng trong đó có hoạt động tấn công mạng và gián điệp, đặt ra mối đe dọa với Anh-Mỹ và phần còn lại của Châu Âu.

Giám đốc MI5 nhận định, thực ra hoạt động của tình báo Nga ở hải ngoại đã là một mối đe dọa tiềm ẩn với thế giới phương Tây trong nhiều thập kỷ, nhưng bây giờ mối đe doạ ấy còn nguy hiểm hơn trong thời Chiến tranh Lạnh rất nhiều.

Nguyên nhân được Giám đốc Cơ quan Tình báo Hoàng gia Anh lý giải là do Kremlin ngày càng tạo ra nhiểu phương pháp chuẩn xác để phục vụ chương trình chống Mỹ-phương Tây, trong đó có việc khai thác tiện ích của không gian mạng.

Trong chiến lược an ninh mạng 5 năm của nước Anh được Bộ trưởng Tài chính Anh khi đó là Philip Hammond công bố cũng đã cảnh báo về mối đe dọa từ Nga trong cuộc chiến trên không gian mạng.

Đỉnh điểm của mối đe dọa từ Nga trong cuộc chiến trên không gian mạng với Mỹ và phương Tây chính là việc tình báo Nga bị cáo buộc sử dụng tin tặc tấn công vào các hệ thống dữ liệu trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016.

Bỏ qua tính chất chính trị, xét thuần túy về nghiệp vụ, rõ ràng cáo buộc của tình báo Mỹ-phương Tây đã thừa nhận sự thua kém trước tình báo Nga trong cuộc chiến trên không gian mạng, dù Mỹ-phương Tây có nhiều lợi thế hơn Nga trong lĩnh vực này.

Thứ ba, không thể phủ nhận rằng, Tổng thống Putin, với tư cách một cựu điệp viên KGB kỳ cựu, đã có ảnh hưởng mang tính quyết định đối hoạt động tình báo Nga.

Có thể nhận định việc Tổng thống Putin từng là điệp viên KGB kỳ cựu là một lợi thế tuyệt đối của tình báo Nga mà hiện nay không bất kỳ cơ quan tình báo quốc gia nào trên thế giới có được.

Thay gi tu viec EU trung phat tinh bao Nga?
Với tư cách là điệp viên KGB kỳ cựu, Tổng thống Putin đã giúp cho tình báo Nga chiếm ưu thế trước tình báo Mỹ-phương Tây

Bởi lẽ, dù có sự hỗ trợ của các phương tiện kỹ thuật hiện đại thì nhãn quan của điệp viên và việc tổ chức mạng lưới tình báo, nhất là mạng lưới ở hải ngoại, vẫn luôn đóng vai trò quan trọng nhất trong hoạt động tình báo.

Dù không trực tiếp tổ chức và điều hành hoạt động của các cơ quan tình báo, nhưng nguyên thủ quốc gia luôn được xem là người quản lý cao nhất của cơ quan tình báo ở bất cứ quốc gia nào.

Khi người đứng đầu chính quyền không chỉ biết nghe báo cáo, mà còn có khả năng phân  tích dữ liệu của báo cáo thì điều đó luôn được xem là yếu tố quan trọng giúp cho hoạt động tình báo của một quốc gia hoạt động có hiệu quả.

Với những gì Nga đạt được trong cuộc chiến tình báo với Mỹ-phương Tây kể từ khi ông Putin nắm chức vụ Thư ký Hội đồng An ninh Nga rồi bước vào Điện Kremlin, cho thấy tình báo Nga được hưởng lợi rất nhiều từ cựu điệp viên KGB này.

Từ việc thiết lập mạng lưới hoạt động đến xử lý tình huống khẩn cấp, từ cài cắm cơ sở đến bảo vệ điệp viên nhị trùng sau khi bị lộ và gia đình của họ, cho thấy dấu ấn từ cựu điệp viên KGB Vladirmir Putin đối với tình báo Nga luôn đậm nét.

Trước sự thua kém của tình báo Mỹ-phương Tây, Washington và các đồng minh đã tìm cách trừng phạt Moscow, buộc nước Nga phải trả giá cho những chiến công của tình báo Nga, nhất là ở hải ngoại. Trừng phạt mới nhất của EU cũng là như vậy.

Tóm lại, việc EU áp đặt lệnh trừng phạt đối với bộ phận công nghệ đặc biệt của Cơ quan Tình báo Quân đội Nga, song không thể đưa chứng cứ rõ ràng, thì chỉ chứng minh cho sự thua kém của tình báo Mỹ-phương Tây trước tình báo Nga mà thôi.

Ngọc Việt