Tranh luận nóng

Trung Quốc ngày càng 'ngán' Đối thoại Shangri-La

Thứ Sáu, 01/06/2018 07:10

(Quan hệ quốc tế) - Giới phân tích Trung Quốc cho rằng cần định hình Đối thoại Shangri-La thành một diễn đàn “trao đổi học thuật” hơn là tranh luận chính sách.

Có tật giật mình

Đối thoại IISS Shangri-La diễn ra từ ngày 1-3/6 đã trở thành một trong những hội nghị an ninh thường niên quan trọng bậc nhất của châu Á. Đối thoại năm nay có sự tham dự của bộ trưởng quốc phòng và quan chức từ hơn 50 nước, trong đó có Trung Quốc, Mỹ, Australia, Nhật Bản, Ấn Độ, Pháp, Việt Nam và Philippines.

Trong nhiều năm qua, một trong những chủ đề được quan tâm hàng đầu tại diễn đàn này là vấn đề Biển Đông. Dường như "có tật giật mình", Trung Quốc đang tìm cách định hình Đối thoại Shangri-la trở thành một diễn đàn “trao đổi học thuật” hơn là tranh luận chính sách.

Trung Quoc ngay cang 'ngan' Doi thoai Shangri-La
Tướng He Lei dẫn đầu đoán Trung Quốc tham dự Đối thoại Shangri-La 2018

Năm nay, vấn đề Biển Đông tiếp tục nóng lên ngay trước thềm hội nghị khi Trung Quốc liên tiếp có các hành động quân sự hóa phi pháp, trong khi Mỹ cũng đưa ra những tuyên bố cứng rắn.

Đối thoại năm nay diễn ra trong bối cảnh Mỹ và các đồng minh gia tăng chỉ trích các hành động của Bắc Kinh ở Biển Đông, và nhất là việc triển khai vũ khí và máy bay hiện đại, bao gồm các máy bay ném bom chiến lược H-6K có khả năng mang vũ khí hạt nhân.

Ngày 27/5, hai tàu chiến Mỹ tiến gần các đảo do Trung Quốc chiếm đóng trái phép tại quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, và tuần trước, quân đội Mỹ đã rút lời mời Trung Quốc tham gia tập trận RIMPAC ở Hawaii “như một phản ứng ban đầu trước việc Trung Quốc tiếp tục quân sự hóa Biển Đông”.

Ngày 28/5, Ngoại trưởng Philippines Alan Cayetano cho biết Tổng thống Rodrigo Duterte đã vạch ra “ranh giới đỏ” cho các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông, trong đó có việc không tham gia khai thác dầu khí ở các khu vực tranh chấp và không xây dựng ở bãi đá Scarborough.

Trên đường đến Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis cho biết Mỹ sẽ tiếp tục duy trì “nhịp độ ổn định” các hoạt động hải quân quanh vùng biển tranh chấp. Theo ông, dường như “chỉ có một quốc gia” cảm thấy khó chịu trước các hoạt động thường lệ của tàu chiến Mỹ.

Trung Quoc ngay cang 'ngan' Doi thoai Shangri-La
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis

Ông Mattis nói: “Chúng tôi đang nỗ lực hết sức để hợp tác với các nước Thái Bình Dương, đó là cách mà chúng tôi làm việc trên thế giới. Nhưng chúng tôi cũng sẽ đối đầu với những gì chúng tôi cho là không phù hợp với luật pháp quốc tế, không phù hợp với phán quyết của tòa quốc về vấn đề đó.”

Ông Mattis dự kiến có bài phát biểu trong ngày 2/6, có tiêu đề “Sự lãnh đạo của Mỹ và những thách thức an ninh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, đề cập đến sự cạnh tranh hàng hải ngày càng tăng giữa Trung Quốc và các cường quốc như Mỹ và Ấn Độ.

Trước sức ép dư luận đối với các hành động phi pháp của Trung Quốc trên Biển Đông, báo chí Trung Quốc dẫn ý kiến giới phân tích nước này cho rằng Đối thoại Shangri-La nên "thiên về trao đổi lý thuyết quân sự hơn".

Đây cũng là lý do mà giới phân tích Trung Quốc giải thích cho việc vì sao nước này cử các đại diện học thuật, qua đó "không muốn làm cho việc trao đổi có vẻ đối đầu quá mức”.

Sợ bị lên án?

Tham dự Đối thoại Shangri-La năm nay, phái đoàn Trung Quốc do ông He Lei, Trung Tướng và là Phó chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Quân sự của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Hoa (PLA), dẫn đầu. Động thái này được cho là để định hình hội nghị là cuộc "trao đổi học thuật" thay vì tranh luận chính sách.

Năm 2011, Trung Quốc từng cử Bộ trưởng Quốc phòng khi đó là Tướng Lương Quang Liệt đến tham dự Đối thoại Shangri-La. Ông Lương Quang Liệt đã phải đối mặt với sức ép rất lớn từ các phái đoàn khác tham dự sự kiện, thậm chí những chỉ trích công khai đối với các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông.