Tranh luận nóng

Trung Quốc: Trump đang cố chuyển lửa ra nước ngoài

Thứ Hai, 01/06/2020 07:09

(Quan hệ quốc tế) - Theo học giả Trung Quốc, khi trong nước gặp khó khăn, ông Trump đang đánh lạc hướng sự chú ý của dư luận Mỹ ra nước ngoài, vào Trung Quốc.

Ông Trump không còn coi trọng thỏa thuận thương mại Trung-Mỹ

Đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, thỏa thuận thương mại giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa giờ đã là chuyện “không còn quan trọng đến thế”. Đó là tuyên bố của Trợ lý Tổng thống Mỹ về các vấn đề kinh tế là ông Larry Kudlow.

Theo lời ông này, thỏa thuận thương mại đạt được hồi tháng 1 hiện tại không thay đổi, tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ sẽ xét xem Bắc Kinh thực hiện nghĩa vụ của họ ra sao.

Trước đó, chính quyền Tổng thống Hoa Kỳ đương nhiệm không giấu rằng thỏa thuận thương mại cùng với Trung Quốc đóng vai trò chính trị quan trọng đối với ông Trump trong năm nay, bởi tháng 11 tới sẽ có cuộc bầu chọn vị Tổng thống kế tiếp của nước Mỹ.

Thực tế là mọi nỗ lực mà ê-kip của ông Trump thi hành trong năm ngoái đã diễn ra theo mô hình “ép Trung Quốc đàm phán theo những điều kiện giao kèo có lợi nhất cho Hoa Kỳ”.

Như kết quả hồi tháng 1 đạt thỏa thuận “giai đoạn thứ nhất”, Bắc Kinh cam kết tăng nhập khẩu hàng hóa của Mỹ trong hai năm thêm 200 tỷ USD so với năm 2017, còn về phần mình, Washington cần hủy bỏ hàng loạt lệ phí thuế quan áp đặt đối với hàng hóa Trung Quốc.

Theo các điều khoản của giao kèo, cuộc đàm phán về “giai đoạn II” cần diễn ra tùy thuộc vào cách thức thực hiện “giai đoạn I” của thỏa thuận.

Không ít chuyên gia Mỹ đã bày tỏ lo ngại rằng, trong bối quan đại dịch coronavirus, Trung Quốc sẽ không thể thực hiện nghĩa vụ về mua sản phẩm Mỹ, mặc dù trong thoả thuận thương mại có ghi điều khoản về điều kiện bất khả kháng (force majeure).

Vừa qua, một số chuyên gia Trung Quốc đã nhắc nhở rằng trong bối cảnh cuộc suy thoái kinh tế phát sinh bởi những tình huống bất khả kháng thì việc áp dụng điều khoản này là có cơ sở.

Trung Quốc nỗ lực thực hiện thỏa thuận thương mại giai đoạn I

Bất kể đang gặp nhiều khó khăn, Trung Quốc vẫn đang cố gắng thực hiện thỏa thuận một cách nghiêm túc.

Trung Quoc: Trump dang co chuyen lua ra nuoc ngoai
Trung Quốc tuyên bố thực hiện nghiêm túc thỏa thuận thương mại giai đoạn I

Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, doanh số bán ngô và thịt lợn của Mỹ sang Trung Quốc tăng gấp 8 lần, bông tăng gấp ba lần so với mức năm 2017. Việc cung cấp mặt hàng đậu nành cho Trung Quốc đã tăng 1/3.

Nhìn chung, theo dữ liệu của S&P Global Market Intelligence, xuất khẩu của Hoa Kỳ sang Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là 21,2 tỷ USD trong quý I, thấp hơn một chút so với kế hoạch ban đầu. Bức tranh về số liệu thống kê khiếm khuyết cơ bản là về phần năng lượng, đặc biệt là khí hoá lỏng LNG.

Để đáp ứng tất cả những điều kiện nghiêm ngặt về khối lượng giá, có tính đến hiện thực giá dầu tuột dốc, Trung Quốc phải mua từ Mỹ khoảng 3 triệu thùng dầu mỗi ngày, tức là toàn bộ khối lượng xuất khẩu dầu hàng ngày của Hoa Kỳ.

Đương nhiên, số lượng như vậy là không thể ngay cả trong điều kiện bình thường, chứ không nói gì đến tình huống hoạt động sản xuất ở Trung Quốc đã rơi xuống mức tối thiểu trong hầu như toàn bộ quý I, do đại dịch coronavirus.

Bất kể quan hệ giữa hai nước Trung-Mỹ tiếp tục xấu đi, Bắc Kinh vẫn tiếp tục thực hiện nghĩa vụ cam kết. Thậm chí trong báo cáo thường niên của Thủ tướng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Lý Cường đã có đoạn dành riêng nói rằng, Trung Quốc sẽ huy động nỗ lực tối đa để nhất quán thực hiện thỏa thuận “giai đoạn I” với Mỹ. Thủ tướng Trung Quốc còn kêu gọi cả doanh nghiệp tư nhân và các tổ chức tài chính cùng định hướng vào những mục tiêu này.

Trong bối cảnh năm nay một số chỉ tiêu kinh tế quan trọng nhất, trong đó có mức tăng trưởng GDP, hoàn toàn không thấy nêu trong báo cáo và bản thân báo cáo khá ngắn gọn, thì việc đề cập chi tiết về thỏa thuận thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ có thể là tín hiệu rõ ràng, nhắn nhủ rằng chính quyền Bắc Kinh rất coi trọng việc thực hiện nghĩa vụ cam kết với Washington.

Nhưng bây giờ, cố vấn kinh tế của ông Trump tuyên bố rằng giao kèo này không đóng vai trò to lớn gì đối với Tổng thống Mỹ, bởi dường như ông Trump rất bực Trung Quốc vì coronavirus và những vấn đề khác. Thế mà tất cả đều nhớ rằng thoả thuận này từng có tầm quan trọng đến thế nào đối với Trump. Một số nhà phân tích Mỹ khi ấy thậm chí còn bày tỏ lo ngại rằng Trump sẽ chấp nhận giao kèo gây bất lợi cho Hoa Kỳ chỉ để chính thức ký được văn bản.

Trung Quoc: Trump dang co chuyen lua ra nuoc ngoai
Kinh tế Mỹ đang gặp nhiều khó khăn do tình trạng phong tỏa đất nước

Kinh tế Mỹ khó khăn, chỉ số uy tín của Trump xuống thấp

Tại sao lúc này mọi thứ thay đổi? Trong cuộc phỏng vấn của Sputnik, chuyên gia Trung Quốc Wang Yiwei, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu quốc tế thuộc Đại học Nhân dân (Bắc Kinh, Trung Quốc) đã nói rằng, Trump chỉ theo đuổi một mục tiêu là tái đắc cử nhiệm kỳ Tổng thống mới. Do đó, trong chính sách của ông ta bộc lộ sự thiếu nhất quán như vậy.

Theo chuyên gia Trung Quốc, ông Trump rất dễ thay đổi và không thể lường trước, bởi ông ta là một doanh nhân truyền thống kiêm chính trị gia.

Sự thay đổi lập trường của ông Trump hiện tại gắn liền với những vấn đề kinh tế nội bộ; bên cạnh đó, cuộc chiến thương mại với Trung Quốc không những không đạt tới các mục tiêu mà Trump đề ra là đưa chuỗi sản xuất về Hoa Kỳ và giảm bất cân bằng thương mại.

Tất cả những vấn đề đó chỉ khoét sâu  thêm những vấn đề đang hiện hữu và kết quả là kinh tế Mỹ đang suy thoái, còn Trung Quốc vẫn như trước cố gắng thực hiện cam kết thỏa thuận “giai đoạn I” và sẵn sàng thực hiện những bước đi thực tế để tăng mua hàng hóa tương ứng của Hoa Kỳ, ngay cả khi tình hình đất nước đang có khó khăn do đại dịch.

Nhưng hiện nay, thâm hụt thương mại với Trung Quốc vẫn gia tăng và xếp hạng uy tín của ông Trump thì đang suy giảm. Do đó, bây giờ ông Trump đối mặt với nhiệm vụ cấp bách là phải khẩn trương đổ lỗi cho ai đó để cứu vãn chỉ số uy tín của mình và tạo ra những chủ đề mới cho sự tranh biện.

Ông Trump đang đánh lạc hướng dư luận

Nhìn chung có thể nói rằng, tình hình trong nền kinh tế Mỹ và những thay đổi trên thế giới đang khiến Washington rất lo lắng và tìm mọi cách để đánh lạc hướng dư luận.

Tại thời điểm này, Hoa Kỳ là quốc gia bị thiệt hại nhiều nhất vì dịch bệnh COVID-19, đứng thứ nhất thế giới tính theo tổng số ca nhiễm coronavirus (hơn 1,8 triệu người) và tử vong (hơn 105 nghìn người).

Trung Quoc: Trump dang co chuyen lua ra nuoc ngoai
Mỹ là quốc gia đứng đầu thế giới và số lượng thiệt mạng vì coronavirus

Theo dự báo của ông Jerome Powell đứng đầu Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED), tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ  năm nay có thể lên mốc đỉnh 25%. Trong quý II, kinh tế Hoa Kỳ có thể sụp đổ đến 20-30%. Hiện vẫn còn khó dự đoán kết quả của cả năm, nhưng phần lớn các chuyên gia đều đồng ý rằng sơ đồ tăng trưởng sẽ là tiêu cực.

Trong điều kiện như vậy, vị thế của ông Trump ngày càng trở nên chao đảo bấp bênh, bởi về cơ bản nhưng tuyên ngôn hùng biện tranh cử chính của ông ta xây dựng dựa trên việc giải quyết những vấn đề kinh tế nội bộ và đảm bảo chỗ làm việc cho cư dân Mỹ. Thật khó để làm nước Mỹ một lần nữa trở thành vĩ đại với mức GDP giảm  sút 1/3.

Để đánh lạc hướng cộng đồng xã hội Mỹ khỏi những vấn đề nội bộ, chính quyền Hoa Kỳ đang ráo riết sử dụng chủ đề “mối đe dọa từ bên ngoài” hay còn được gọi là “chuyển lửa ra nước ngoài”.

Chính vì thế các cơ quan tình báo Mỹ cùng với đại diện giới tinh hoa chính trị ở Washington ra sức tìm kiếm “cơ sở” chứng minh “sự rò rỉ coronavirus” hoặc là “nguồn gốc nhân tạo” của dịch bệnh COVID-19 là từ Trung Quốc. Nhưng tất cả những mưu toan thiếu bằng chứng này không tìm thấy sự ủng hộ ngay cả của các đồng minh truyền thống thân cận nhất của Hoa Kỳ, chứ đừng nói đến phần còn lại của thế giới.

Các nhà phân tích cho rằng, liệu có đáng để phí tổn năng lượng cho việc này, thay vì tập trung đoàn kết chống đại dịch, khôi phục kinh tế và đưa cuộc sống trở lại nếp bình thường? Những vấn đề hiện thực đời sống của mỗi gia đình riêng biệt đang khiến các cử tri Mỹ lo lắng nhiều hơn là “mối đe dọa địa chính trị” giả tưởng mù mờ.

Huy Bình