Tranh luận nóng

Ukraine muốn dùng lính mũ nồi xanh LHQ chiếm Donbass?

Thứ Tư, 11/10/2017 07:28

(Quan hệ quốc tế) - Bộ Ngoại giao Nga vừa ra tuyên bố rằng, chính quyền Kiev muốn biến lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc thành lực lượng chiếm đóng Donbass.

Điều này xuất phát từ những mâu thuẫn về chức năng, nhiệm vụ và địa điểm đứng chân của lực lượng gìn giữ hòa bình; cùng với đó là vị thế của hai bên trong các cuộc đàm phán.

Quan điểm của Nga:

Theo Nga, lực lượng gìn giữ hòa bình đơn thuần chỉ có chức năng an ninh; làm nhiệm vụ bảo đảm an toàn cho các giám sát viên của OSCE, chứ bản thân lực lượng này không có chức năng giám sát ngừng bắn và không được phép can thiệp vào cuộc xung đột ở Ukraine.

Việc ông Putin đề xuất lực lượng Liên Hiệp Quốc vào Ukraine nhưng chỉ để làm nhiệm vụ “bảo đảm an ninh cho OSCE” thực chất là không thay đổi bản chất cách tiếp cận giải pháp mang lại hòa bình ở Donbass, đó là giữ nguyên vai trò của OSCE là giám sát việc ngừng bắn của cả hai bên.

Do đó, các thành viên trong lực lượng này phải đóng quân trên làn ranh phân giới giữa hai chiến tuyến, chứ không được đứng chân bên bất kỳ phía nào của chiến tuyến, với mục đích chính là ngăn không cho xung đột bùng phát trở lại, đảm bảo điều kiện hòa bình cho Thỏa thuận Minsk đạt được sau các cuộc đàm phán trong khuôn khổ định dạng “Bộ tứ Normady”.

Ngoài ra, Moscow cũng muốn tạo lập cho DPR và LPR một vị thế bình đẳng với chính quyền Kiev, giúp họ có khả năng tự đàm phán, tự quyết định vận mệnh của mình trong các cuộc đàm phán cấp quốc tế, mà thực chất là dần “hợp thức hóa” tư cách quốc gia (dù là tự xưng) của họ, xóa bỏ quan niệm về một “khu vực đòi li khai” trong mắt cộng đồng quốc tế.

Quan điểm của Mỹ

Ngược lại, Mỹ và Ukraine muốn lực lượng mũ nồi xanh Liên Hiệp Quốc được triển khai ở trong vùng Donbass, đảm nhận chức năng chính là “giám sát toàn bộ tình hình miền Đông Ukraine, đảm bảo hòa bình và an ninh trên khắp vùng lãnh thổ ‘bị chiếm đóng’, cho đến tận biên giới với Nga”.

Như vậy, về bản chất, lực lượng Liên Hiệp Quốc sẽ đảm nhận nhiệm vụ giám sát lực lượng ly khai của các nước Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng (DPR) và Lugansk (LPR) ở Donbass, ngăn chặn họ tự do hành động, còn nghiễm nhiên là thả lỏng Quân đội Ukraine.

 

Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc khó có cơ hội hiện diện ở Donbass

Còn Mỹ và Ukraine muốn lực lượng mũ nồi xanh “nắm quyền giám sát xung đột”, tức là nhân cơ hội này can thiệp sâu vào miền Đông Ukraine, thay đổi cơ chế và thể chế giám sát xung đột, thực chất là thay đổi cách tiếp cận theo hướng có lợi cho họ.

Như vậy là lực lượng này sẽ thay thế hoặc ít nhất cũng có quyền hạn tương đương với OSCE trong việc giám sát ngừng bắn, thậm chí có quyền can thiệp nếu tình hình Donbass không “đi đúng lộ trình của Liên Hiệp Quốc” (nếu cử lực lượng đến Donbass, Liên Hiệp Quốc sẽ xây dựng một chương trình hành động cụ thể).

Về vấn đề xác lập địa vị của các nước Cộng hòa tự xưng miền Đông Ukraine, Washington và Kiev tuyên bố rằng, Donbass vẫn là lãnh thổ “bị chiếm đóng” và quyết tâm “khôi phục toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine”; đồng thời chính quyền Kiev cũng từ chối đàm phán trực tiếp với Donbass theo kiểu “bằng vai phải lứa”.

Mâu thuẫn không thể dung hòa

Nga và lực lượng ly khai sẽ không bao giờ chấp thuận một phái đoàn giám sát bị Mỹ chi phối được phép can thiệp sâu vào nội tình Donbass, trong khi, lực lượng Ukraine lại được hoàn toàn hành động. Còn ngược lại, Washington và Kiev muốn lợi dụng Liên Hiệp Quốc để khống chế lực lượng ly khai; đồng thời cũng không cho phép Moscow tham gia phái đoàn của Liên Hiệp Quốc để ngăn chặn khả năng phiêu lưu quân sự của họ.

Với những mâu thuẫn mang tính cơ bản trong quan điểm của các bên về nội chiến miền Đông Ukraine, sẽ rất khó để xây dựng được một giải pháp hữu hiệu cho cuộc chiến này, do đó, sáng kiến triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình của ông Putin sẽ khó có cơ hội trở thành hiện thực.

Khả năng này chỉ thực sự hiện hữu nếu một trong 2 bên chấp nhận thế yếu và đồng ý với các yêu cầu của đối thủ. Nga và ly khai Donbass hay Mỹ và Ukraine sẽ chấp nhận xuống thang? Không có ai cả! Do đó, cuộc chiến ở miền Đông Ukraine vẫn sẽ tiếp tục bị “đóng băng”.

  • Thiên Nam