Tranh luận nóng

Brexit không thỏa thuận: Ai đau hơn?

Thứ Sáu, 30/10/2020 20:40

(Tin tức 24h) - Kinh tế Đức có thể sẽ chịu thiệt hơn Anh nếu 'cuộc ly hôn' khỏi Liên minh châu Âu là không thỏa thuận.

Đã hơn 4 năm kể từ khi Anh bỏ phiếu rời Liên minh châu Âu và gần một năm kể từ khi Thủ tướng Anh Boris Johnson thắng cử với lời cam kết “hoàn tất Brexit”. Nhưng đến nay thì cuộc ly hôn này vẫn chưa hoàn tất.

Khi các nhà đàm phán của hai bên đang cố gắng trong những tuần cuối cùng của cuộc đàm phán về một thỏa thuận thương mại khó nắm bắt, Anh và EU vẫn chưa biết liệu họ sẽ bắt đầu năm 2021 với một mối quan hệ như thế nào. 

Brexit khong thoa thuan: Ai dau hon?
Hans-Olaf Henkel, nhà cựu lãnh đạo của Liên đoàn Công nghiệp Đức cảnh báo Đức có thể chịu thiệt hơn Anh nếu Brexit không thỏa thuận.

Ông Hans-Olaf Henkel, nhà cựu lãnh đạo của Liên đoàn Công nghiệp Đức cho biết trong một cuộc phỏng vấn với tờ Daily Express của Anh. Ông Henkel cảnh báo Brussels không nên suy đoán rằng Brexit chỉ là một “vấn đề của Anh”.

Theo đó, ông Henkel nhấn mạnh về hậu quả “thảm khốc” đối với Đức khi kết thúc đàm phán Brexit mà không đạt được thỏa thuận.

Sau khi công ty bảo hiểm tín dụng lớn nhất thế giới Euler Hermes công bố báo cáo cho thấy có 45% khả năng không đạt được thỏa thuận Brexit, ông Henkel bày tỏ lo ngại rằng Đức sẽ chịu thiệt hại lớn nhất so với bất kỳ quốc gia EU nào khác.

Theo công ty này, việc hủy bỏ thỏa thuận sẽ gây nguy hiểm cho xuất khẩu với tổng trị giá 33 tỉ euro, một phần tư trong số đó là từ Đức. Theo ông Henkel, đây sẽ là một đòn giáng mạnh vào ngành công nghiệp ô tô Đức và các lĩnh vực quan trọng khác của nền kinh tế.

Ngoài ra, ông Henkel lưu ý rằng Đức là nước xuất khẩu lớn thứ ba trong số tất cả các nước trên thế giới, trong khi Anh là đối tác lớn thứ ba của Đức sau Mỹ và Trung Quốc.

Về vấn đề này, nhà cựu lãnh đạo của Liên đoàn Công nghiệp Đức cho biết không nên đánh giá thấp rủi ro, đồng thời cảnh báo Brussels chống lại những giả định cho rằng Brexit chỉ là “vấn đề của Anh”.

“Rõ ràng rằng Brexit là một kế hoạch thất bại đối với cả EU và Vương quốc Anh. Tuy nhiên, cảm giác ở Liên minh châu Âu cho thấy đây trước hết là vấn đề của Anh”, Daily Express dẫn lời nhà cựu lãnh đạo của Liên đoàn Công nghiệp Đức.

Cũng theo ông Henkel, ngay cả khi Vương quốc Anh vẫn là thị trường châu Âu duy nhất, thì không thể tránh khỏi những hậu quả tiêu cực về kinh tế không chỉ đối với London mà cả Berlin. “Đức sẽ chịu nhiều thiệt hại hơn bất kỳ quốc gia EU nào khác, ngoại trừ Vương quốc Anh”, ông Henkel nói.

Đồng thời, ông Henkel cho rằng, đến ngày 31/12, Brexit sẽ có tác động tiêu cực. Ít nhất kể từ khi Vương quốc Anh bước vào giai đoạn chuyển giao kéo dài đến cuối năm, doanh số bán xe ô tô do Đức sản xuất tại nước này đã giảm mạnh. “Đức không chỉ xuất khẩu ô tô sang Anh mà còn cả máy công cụ Trumpf, đồ gia dụng Miele và công cụ cơ giới Stihl”, ông Henkel nói thêm.

Theo cựu lãnh đạo của Liên đoàn Công nghiệp Đức, trước vấn đề này, Thủ tướng Đức Angela Merkel buộc phải can thiệp và thúc đẩy trưởng đoàn đàm phán của EU, Michel Barnier, về thương mại với Anh từ chối tối hậu thư phải rời bàn đàm phán đến ngày 31/10.

“Bản thân Brexit là một vấn đề kinh tế và chính trị, nhưng nếu không có một thỏa thuận sẽ là một thảm họa. Cuộc khủng hoảng Covid-19 đã là một thảm họa nghiêm trọng đối với cả nền kinh tế Anh và châu Âu. Vì vậy, tôi tự tin rằng cuối cùng thì sẽ có một thỏa thuận nào đó” - ông Henkel kết luận.

Anh đã đón sẵn kịch bản Brexit không thỏa thuận?

Anh đã rời EU từ tháng 1/2020, gần 4 năm sau cuộc trưng cầu ý dân lịch sử đặt dấu chấm hết cho gần 50 năm hội nhập EU của vương quốc này. Hai bên đang nỗ lực đạt một thỏa thuận trước khi kết thúc giai đoạn chuyển tiếp hậu Brexit vào ngày 31/12 tới.

Brexit khong thoa thuan: Ai dau hon?
Brexit không thỏa thuận, sẽ ảnh hưởng đến cả vấn đề an ninh ở Anh

Dù có hoặc không có thỏa thuận hậu Brexit, Anh sẽ rời khỏi liên minh thuế quan và thị trường chung về hàng hóa và dịch vụ của EU, đồng thời sẽ không còn quyền tiếp cận đối tác thương mại lớn nhất của mình. Hai bên hy vọng sẽ đạt được một thỏa thuận thương mại tự do, không có thuế quan và hạn ngạch.

Ngay cả khi có một thỏa thuận, Chính phủ Anh cho biết các doanh nghiệp phải chuẩn bị cho các thủ tục giấy tờ mới như khai báo hải quan và "sự gián đoạn ngắn hạn" đối với thương mại xuyên biên giới. Nước này đang xây dựng các bãi đậu xe rộng lớn và kho làm thủ tục hải quan gần các cảng, và cho biết một "tình huống xấu nhất hợp lý" có thể thấy tồn đọng 7.000 xe tải đang chờ vào EU.

Một sự ra đi không có thỏa thuận sẽ gây khó khăn hơn nhiều, dẫn đến việc áp thuế ngay lập tức đối với nhiều mặt hàng ở các mức do Tổ chức Thương mại thế giới đặt ra - bao gồm thuế 10% đối với ô tô và hơn 30% đối với các sản phẩm sữa.

Toàn bộ các lĩnh vực của nền kinh tế Anh có thể bị hủy hoại, giá cả sẽ tăng và có thể xảy ra tình trạng thiếu hụt tạm thời một số hàng hóa.

Chuyên gia thương mại David Henig của Trung tâm Kinh tế chính trị quốc tế châu Âu cho biết, một thỏa thuận hậu Brexit bây giờ đã có hy vọng hơn nhưng dường như không ai tính đến chuyện đó.

Cả hai bên đều nói rằng họ muốn có một thỏa thuận, nhưng quan điểm của họ về điều đó cơ bản là trái ngược nhau. Khối liên minh cáo buộc Anh muốn duy trì quyền tiếp cận các thị trường “béo bở” của EU mà không đồng ý tuân theo các quy tắc của khối. Vì vậy, EU đòi hỏi những đảm bảo pháp lý nghiêm ngặt về việc quản lý bất kỳ thỏa thuận thương mại nào.

Anh nói rằng khối này đang đưa ra những yêu cầu phi lý và không coi Anh là một quốc gia độc lập, có chủ quyền.

Hai bên đã đạt được thỏa thuận trong nhiều lĩnh vực, nhưng có khoảng cách lớn trong hai lĩnh vực chính.

Một là chủ đề khai thác cá, dù có quy mô kinh tế nhỏ nhưng mang tính biểu tượng rất lớn. Các quốc gia EU như Pháp, Tây Ban Nha và Hà Lan muốn duy trì quyền tiếp cận các tàu đánh cá của họ vào vùng biển của Anh, trong khi Vương quốc Anh quyết tâm khẳng định quyền lực của mình như một "quốc gia ven biển độc lập".

Hai là về đảm bảo cạnh tranh công bằng và giải quyết tranh chấp - những gì được gọi là điều khoản "sân chơi bình đẳng". EU lo ngại Anh sẽ cắt giảm các tiêu chuẩn xã hội và môi trường và viện trợ của nhà nước vào các ngành công nghiệp của Vương quốc Anh, trở thành một đối thủ kinh tế có quy định thấp ngay trước cửa khối liên minh. Vương quốc Anh khẳng định họ sẽ không hạ thấp tiêu chuẩn. Tuy nhiên, nhà đàm phán của Vương quốc Anh David Frost cho biết rằng, Anh sẽ không “chấp nhận các điều khoản sân chơi bình đẳng khiến Anh phải tuân theo cách thức mà EU thực hiện”.

Thủ tướng Anh đề cập đến một sự ra đi không có thỏa thuận là rời đi theo "các điều khoản giống như của Australia" - vì Australia không có thỏa thuận thương mại toàn diện với EU - và khẳng định Anh sẽ "thịnh vượng mạnh mẽ" ngay cả khi điều đó xảy ra. Nhưng hầu hết các nhà kinh tế nói rằng việc rời đi như vậy sẽ giáng một đòn mạnh vào một nền kinh tế vốn đang quay cuồng với đại dịch Covid-19.

Adam Marshall, Tổng giám đốc Phòng Thương mại Anh, cho biết các doanh nghiệp Anh đang phải đối mặt với “mối đe dọa gấp ba lần đại dịch đang trỗi dậy, thắt chặt các hạn chế và kết thúc một cách hỗn loạn cho giai đoạn chuyển tiếp” rất cần sự rõ ràng mà một thỏa thuận sẽ mang lại.

Cũng như tác động kinh tế, sự ra đi không có thỏa thuận sẽ gây nguy hiểm cho mọi thứ, từ việc lực lượng cảnh sát Vương quốc Anh tiếp cận cơ sở dữ liệu tội phạm của Liên minh châu Âu cho đến hợp tác khoa học giữa Vương quốc Anh và EU. Không có thỏa thuận nào thì sự không chắc chắn tiếp tục và điều đó sẽ tác động lớn hơn nhiều.

Quế Chi (Tổng hợp)