Tranh luận nóng

Cảnh cáo thép của Mỹ với Trung Quốc tại Đối thoại Shangri-la

Thứ Bảy, 03/06/2017 11:19

(Tin tức 24h) - Mỹ không chấp nhận việc Trung Quốc quân sự hóa các đảo trên Biển Đông, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tuyên bố tại Đối thoại Shangri-la 16.

Cảnh cáo đanh thép

Ngày 3/6, phát biểu tại Đối thoại Shangri-la lần thứ 16 đang diễn ra ở Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis đã chỉ trích những hành động của Trung Quốc tại khu vực Biển Đông.

"Phạm vi và tầm ảnh hưởng của các hành động xây dựng trên Biển Đông của Trung Quốc khác với những quốc gia khác ở một số mặt chính. Những điểm này bao gồm bản chất của các hoạt động quân sự hóa, sự thiếu tôn trọng luật pháp quốc tế và hành vi coi thường lợi ích của các quốc gia khác”.

Ông Mattis tuyên bố Mỹ phản đối việc "quân sự hóa các đảo nhân tạo, áp đặt những tuyên bố chủ quyền hàng hải quá đáng và không được luật pháp quốc tế ủng hộ".

Bộ trưởng Mattis một lần nữa khẳng định: "Chúng tôi sẽ tiếp tục bay, giong buồm và hoạt động ở bất cứ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép và thể hiện giải pháp thông qua hoạt động hiện diện ở Biển Đông và những nơi khác. Hoạt động của chúng tôi trong khu vực thể hiện ý chí bảo vệ lợi ích của chúng tôi và tự do theo luật pháp quốc tế".

Canh cao thep cua My voi Trung Quoc tai Doi thoai Shangri-la
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis phát biểu tại Đối thoại Shangri-la. Ảnh: Reuters

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng cho rằng, nỗ lực của Trung Quốc nhằm kiềm chế CHDCND Triều Tiên là đáng khích lệ.

Có thể thấy tuyên bố của ông Mattis thể hiện chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang muốn cân bằng giữa việc thúc ép Trung Quốc kiềm chế các chương trình tên lửa và hạt nhân của Triều Tiên với việc đối phó với hành động của Bắc Kinh ở Biển Đông.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các đồng minh lâu năm và kiên định nhằm tăng cường tối đa an ninh khu vực. Chúng tôi sẽ đảm bảo rằng chúng tôi có phương tiện quân sự để duy trì hòa bình. Nhưng chúng tôi sẽ không dùng các đồng minh và đối tác, hoặc khả năng đảm bảo an ninh để làm con bài mặc cả", ông nhấn mạnh.

Phát biểu của người đứng đầu Lầu Năm Góc đã phần nào cho thấy chính sách của chính quyền Tổng thống Trump đối với châu Á.

Chính quyền của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama thực hiện chính sách "tái cân bằng" sang châu Á.

Trong khi đó, ông Donald Trump khi tranh cử tổng thống Mỹ đã thể hiện quan điểm sẽ đảo ngược chính sách "xoay trục" của người tiền nhiệm.

Trung Quốc không thoải mái

Do Viện Nghiên cứu chiến lược (IISS) của Anh khởi xướng và tổ chức từ năm 2002, Đối thoại Shangri-la là nơi gặp mặt của các bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo quân đội và nhiều đại diện khác của châu Á, châu Âu và Mỹ.

Tham dự Đối thoại Shangri-la năm nay cùng với các bộ trưởng và quan chức quốc phòng của hơn 50 nước, Trung Quốc đã cử một trưởng đoàn đại diện cấp bậc thấp khác thường.

Năm 2011, Trung Quốc chọn tướng Lương Quang Liệt, Bộ trưởng Quốc phòng nước này tại thời điểm đó làm trưởng phái đoàn quân sự tới tham dự Đối thoại Shangri-la.

Sự xuất hiện của Bộ trưởng Lương Quang Liệt được hy vọng là sự khởi đầu cho một xu hướng mới về việc Trung Quốc cử các quan chức hàng đầu tới tham dự hội nghị này.

Tuy nhiên, hy vọng trên đã nhanh chóng bị dập tắt. Năm kế tiếp 2012, Bắc Kinh không hề chọn bất cứ nào quan chức thuộc Bộ Quốc phòng. Thay vào đó, phái đoàn Bắc Kinh dự đối thoại quốc phòng ở Shangri-la do Trung tướng Ren Haiqan, công tác tại Học viện Khoa học Quân sự thuộc Quân Giải phóng Nhân Dân Trung Quốc (PLA), dẫn đầu.

Đại diện của phía Bắc Kinh một lần nữa lại là một nhân vật làm việc tại Học viện Khoa học Quân sự, nhưng chưa xác định chính xác là ai, có thể là Trung tướng He Lei, Phó Giám đốc Học viện.

Sự trái ngược rõ ràng giữa cấp bậc của đại diện Trung Quốc với các quốc gia châu Á khác đã cần một vài lời giải thích. Vậy đâu lý do Trung Quốc cử đại diện không có vị trí quan trọng trong chính phủ dẫn đầu phái đoàn tới Shangri-la?

Nhà phân tích Shannon Tiezzi của tạp chí The Diplomat đã viết: Từ năm 2013 – 2016, phái đoàn Trung Quốc đều do một quan chức cấp phó trong hệ thống cấp bậc của PLA dẫn đầu.

Năm 2013 là Trung tướng Qi Jianguo, Phó tổng tham mưu trưởng Bộ Tham mưu của PLA. Năm tiếp theo lại là một nhân vật cấp phó khác thuộc Ban tham mưu của PLA, Trung tướng Wang Guanzhong.

Năm 2015 và 2016, Bắc Kinh cử Đô đốc Sun Jianguo, Phó Tổng Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu liên hợp Quân ủy Trung ương.

Điều này có nghĩa rằng, dù so với tiêu chuẩn của chính Bắc Kinh, thì đại diện nước này dự Shangri-la năm nay vẫn mang cấp bậc thấp hơn.

Bước sụt giảm thanh thế từ năm 2011 tới năm 2012 có một động cơ rõ ràng: Shangri-la 2011 đã khiến ông Lương Quang Liệt không thoải mái. Các quan chức Trung Quốc, như đã thành thông lệ, đa phần đều có bài phát biểu dập khuôn, bài diễn văn xoa dịu, tránh né những vấn đề gây tranh cãi – sau đó rời sân khấu luôn mà không trả lời câu hỏi của khán giả.

Đó là điều không thể tại Shangri-la nên ông Lương Quang Liệt đã phải đối mặt với nhiều tình huống gay gắt như việc đại diện các nước chỉ trích quy tắc ứng xử của Bắc Kinh tại Biển Đông. Dường như Bắc Kinh đã không hài lòng về trải nghiệm này nên quyết định giảm thấp cấp quan chức tham gia năm sau.

Sự xuất hiện một lần rồi thôi của Bộ trưởng Lương Quang Liệt tại Shangri-la một lần nữa đã chỉ ra vấn đề ẩn sâu hơn mà Trung Quốc gặp tại hội nghị thường niên này. Bắc Kinh không thích bàn luận về các tranh chấp trên biển của nước này tại bất cứ sự kiện đa phương nào, thay vào đó là khăng khăng đòi đàm phán song phương.  

An Nhiên