Tranh luận nóng

Covid-19 khiến kinh tế Mỹ bước vào đại suy thoái

Thứ Ba, 31/03/2020 07:12

(Tin tức 24h) - 3,3 triệu người Mỹ đã đệ đơn xin trợ cấp thất nghiệp và con số này sẽ còn tăng lên, đẩy kinh tế Hoa Kỳ bước vào đại suy thoái.

Trong tuần qua, hơn 3 triệu người Mỹ đã xin trợ cấp thất nghiệp. Đây là con số kỷ lục tuyệt đối. Các chuyên gia cảnh báo rằng, tỷ lệ thất nghiệp ở Hoa Kỳ có thể đạt 30%, điều này sẽ dẫn đến sự sụt giảm thảm khốc trong nền kinh tế - trong quý II GDP sẽ giảm 50%.

Kỷ lục thất nghiệp tuyệt đối

Vào giữa tháng 3, ngân hàng đầu tư lớn nhất là Bank of America đã cảnh báo rằng, tổng số người thất nghiệp ở nước này có thể lên mức kỷ lục. Trong suốt quý II, trung bình mỗi tháng sẽ có một triệu người Mỹ bị mất việc.

Đại dịch Covid-19 sẽ tấn công mạnh nhất vào các ngành giải trí, kinh doanh khách sạn và bán lẻ, đặc biệt là ngành tiêu thụ nhiều nhiên liệu là giao thông vận tải. Những người lao động có tay nghề thấp được trả mức lương theo giờ sẽ là đối tượng bị sa thải đầu tiên.

Chris Rupkey, chuyên gia kinh tế tài chính tại ngân hàng MUFG Union cho biết, đây là tác động của vòng xoáy đi xuống trong hoạt động kinh tế, một cú sốc bên ngoài buộc người tiêu dùng phải tiêu ít tiền hơn, các doanh nghiệp mất lợi nhuận và cắt giảm nhân sự.

Theo Bộ Lao động Hoa Kỳ, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp trong tuần lễ kết thúc ngày 21/3 là 3,3 triệu đơn, tức là gấp 11 lần so với một tuần trước đó (281 nghìn đơn) và là một kỷ lục tuyệt đối. Con số này vượt xa kỷ lục đã đạt được vào tháng 10 năm 1982 là 695 nghìn đơn.

Đây là điều hoàn toàn bất ngờ đối với các chuyên gia kinh tế. Ông James Knightley, nhà kinh tế trưởng của tập đoàn tài chính ING của Hà Lan, nhận xét rằng, mọi người đều hiểu rằng, con số người thất nghiệp ở Mỹ sẽ rất tệ, nhưng không ai dự đoán được tỷ lệ thất nghiệp lớn như vậy.

Theo dự báo của các quỹ đầu tư và chuyên gia kinh tế độc lập nhận được nhiều sự đồng thuận trước đó, sẽ có 1,7 triệu người mất việc, những người bi quan nhất mới giả định rằng, sẽ có hai triệu người. Và kết quả là số người thất nghiệp tăng trưởng 1064% so với tuần trước.

Theo ông Knightley, đây là một hậu quả rõ ràng của các biện pháp kiểm dịch và đình chỉ các hoạt động kinh doanh.

Các nhà phân tích thừa nhận rằng, trên thực tế, sự nhảy vọt của số người xin trợ cấp thất nghiệp đã chấm dứt một thập kỷ thịnh vượng trên thị trường lao động. Các doanh nghiệp ngừng hoạt đông, giao thông đường không trở nên vô ích, giao thông đường biển, đường bộ, đường sắt cũng đình chỉ; kết quả là gần một phần năm lực lượng lao động Mỹ bị mất việc.

Covid-19 khien kinh te My buoc vao dai suy thoai
Mỹ hiện trở thành nước có số người mắc bệnh Covid-19 nhiều nhất thế giới

Kinh tế Mỹ lâm vào tình trạng tồi tệ nhất

Theo ước tính của ING, tính đến nay thực ra hiện có tới 5 triệu người Mỹ thất nghiệp. Con số này vẫn dưới mức đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng năm 2008-2009, khi đó đã có 6,6 triệu người.

Tuy nhiên, các nhà phân tích không có nghi ngờ rằng, Mỹ đang tiến tới nhũng kỷ lục mới. Nhiều khả năng, ngay cả bây giờ, số lượng người thất nghiệp là lớn hơn, mà các trang web dịch vụ xã hội và đường dây điện thoại chỉ đơn giản không thể đối phó với dòng người tìm việc.

Trên thực tế, mọi người đều biết rằng, nền kinh tế Mỹ với chi tiêu tiêu dùng chiếm hơn hai phần ba, sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng.

Các chuyên gia của Bank of America cho rằng, GDP của Mỹ sẽ “sụp đổ” trong quý II, giảm bớt tới 12%; sự sụp đổ kỷ lục kể từ Thế chiến II. Morgan Stanley, một ngân hàng lớn khác của Mỹ đưa ra dự báo thậm chí còn bi quan hơn là GDP của Hoa Kỳ sẽ mất đi tới 30%.

Nhưng, có thể có một kịch bản còn tồi tệ hơn. Tất cả các dự báo đều dựa vào phán đoán chủ quan, vì nền kinh tế Mỹ chưa bao giờ gặp phải vấn đề lớn như vậy - kể cả sau vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9, cũng như trong thời gian cuộc suy thoái kinh tế nghiêm trọng năm 2008, khi tỷ lệ thất nghiệp đạt 10% và GDP giảm hơn 4%.

"Cả trong thời gian Đại suy thoái, cũng như trong những năm Thế chiến II, các nền kinh tế Hoa Kỳ, Châu Âu và Trung Quốc bị suy giảm nghiêm trọng như vậy" - nhà kinh tế học Nouriel Roubini, người được tặng Giải thưởng Nobel về khoa học kinh tế, nhận định.

Một phần nguyên nhân là do các cuộc khủng hoảng xảy ra trước đây đều có quy mô nhỏ hơn nhiều so với cuộc tấn công của đại dịch COVID-19. Coronavirus đã khiến tất cả các yếu tố của nhu cầu toàn cầu, bao gồm: Tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu, đều “rơi” tự do.

Theo dự báo của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin, tỷ lệ thất nghiệp tại nước này có thể tăng lên mức 20%, nếu chính quyền không áp dụng các biện pháp mạnh mẽ chống lại đại dịch. Các chuyên gia của ING cũng dự báo tỷ lệ thất nghiệp có thể còn cao hơn mức 20%.

Ông James Bullard, Chủ tịch chi nhánh St Louis của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, vẽ ra một bức tranh thậm chí còn đen tối hơn: Tỷ lệ thất nghiệp có thể lên đến 30% và GDP giảm 50% trong quý II. Để so sánh, ở đỉnh điểm của Đại suy thoái, có tới 25% người Mỹ đã mất việc làm.

"Nguy cơ của một đại suy thoái mới - đại suy thoái lớn nhất - đang gia tăng mỗi ngày” - nhà kinh tế học Nouriel Roubini nói và khẳng định rằng, dữ liệu gần đây nhất từ thị trường lao động đã xác nhận điều này.

Một nhà kinh tế học xuất sắc khác là ông Paul Krugman, cũng cảnh báo rằng, tỷ lệ thất nghiệp cao kỷ lục có thể phá hoại nền kinh tế Mỹ. “Hãy nhớ rằng trong giai đoạn khó khăn nhất của Đại suy thoái, chúng ta đã mất 800 nghìn việc làm. Nhưng điều đang xảy ra là trầm trọng hơn nhiều” - ông nói.

Nhật Nam