Tranh luận nóng

Đồng minh và Tehran đáp trả Mỹ vì trừng phạt Iran

Thứ Hai, 21/09/2020 11:25

(Tin tức 24h) - Ngay cả các đồng minh Mỹ cũng không thể chấp nhận việc Mỹ áp đặt trừng phạt lên Iran.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani mới đây đã bác bỏ các nỗ lực trừng phạt Iran của Mỹ, bày tỏ tin tưởng rằng việc đơn phương áp đặt lại các lệnh trừng phạt của LHQ nhằm vào Iran sẽ thất bại.

Dong minh va Tehran dap tra My vi trung phat Iran
Tổng thống Iran Hassan Rouhani. Ảnh: AP

“Mỹ đang tiến đến một thất bại nhất định trong động thái trừng phạt của mình ... Nước Mỹ đã phải đối mặt với thất bại và phản ứng tiêu cực từ cộng đồng quốc tế. Chúng tôi sẽ không bao giờ nhượng bộ trước sức ép của Mỹ và Iran sẽ đưa ra phản ứng mạnh mẽ trước sự bắt nạt này" - lãnh đạo Iran nhấn mạnh.

Ông Hassan Rouhani cũng đồng thời nhắc tới việc các đồng minh Mỹ ở châu Âu không hài lòng với ý định của Washington.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 19/9 tuyên bố rằng các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Iran sẽ tiếp tục được Mỹ thực thi.

"Nếu các thành viên của LHQ không hoàn thành trách nhiệm thực thi các biện pháp trừng phạt này thì nước Mỹ sẵn sàng sử dụng các công cụ của riêng mình để trừng phạt những sai sót đó" - ông Pompeo tuyên bố. Mỹ đã đơn phương thông báo các biện pháp trừng phạt của LHQ đối với Iran "có hiệu lực trở lại" từ 20h ngày 19/9 (giờ Mỹ, tức 7h sáng ngày 20/9, giờ Việt Nam).

Có thể hiểu đơn giản về tuyên bố trên là "những nước thành viên LHQ nào không thực thi lệnh trừng phạt sẽ phải gánh chịu hậu quả trả đũa từ Mỹ".

Ông cũng nêu cảnh báo nhắm đến Trung Quốc và Nga: "Chúng tôi sẽ ngăn chặn Iran có được xe tăng của Trung Quốc và các hệ thống phòng không của Nga. Chúng tôi trông chờ mỗi quốc gia tuân thủ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ".

Nhưng ngay cả các đồng minh thân cận nhất của Washington ở châu Âu cũng tuyên bố rằng họ sẽ không từ bỏ các cam kết của mình trong Kế hoạch Hành động Toàn diện chung năm 2015 (JCPOA). Thỏa thuận này hủy bỏ các lệnh trừng phạt của LHQ để đổi lấy việc kiểm soát chặt chẽ hơn chương trình hạt nhân của Tehran. Thỏa thuận đã được ký kết bởi Trung Quốc, Pháp, Đức, Iran, Anh và Mỹ, nhưng Washington đã đơn phương rút khỏi thỏa thuận vào năm 2018.

Ngoại trưởng Pháp, Đức và Anh cho biết trong một tuyên bố rằng, Mỹ không còn là một bên ký kết JCPOA và do đó không có thẩm quyền pháp lý để kích hoạt snapback (quy trình đảo ngược) các lệnh trừng phạt. Các Ngoại trưởng nhấn mạnh rằng họ “đã làm việc không mệt mỏi để duy trì thỏa thuận hạt nhân và vẫn cam kết thực hiện điều đó”.

Trong một lá thư chung của Pháp, Anh và Đức gửi lên Ban chủ tịch HĐBA LHQ đã viết: "Mọi quyết định hoặc biện pháp trong ý định tái lập các biện pháp trừng phạt sẽ không có hiệu lực pháp lý nào."

Dong minh va Tehran dap tra My vi trung phat Iran
Mỹ rút khỏi thỏa thuận Iran nhưng vẫn đòi kích hoạt cơ chế "snapback"

Giải thích về quyết định này, chính quyền của ông Trump cho rằng nguyên nhân chính là do Iran không tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận hạt nhân, còn gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) mà Tehran cùng Nhóm P5+1 ký năm 2015.

Tuy nhiên, vấn đề là đến nay đa số thành viên HĐBA LHQ không công nhận Mỹ có quyền kích hoạt cơ chế snapback, sau khi chính quyền của ông Donald Trump đơn phương rút khỏi JCPOA từ năm 2018.

Về phía Nga, ngay sau thông báo của ông Pompeo, ông Dmitry Polyanskiy - Phó Đại sứ Nga tại LHQ - đã viết trên Twitter: "Từ tháng 8, tất cả chúng ta đã nói rõ ràng rằng các tuyên bố của Mỹ về kích hoạt cơ chế snapback là bất hợp pháp. Washington có bị điếc không vậy?".

Hải Lâm