Tranh luận nóng

Mỹ đã thúc đẩy Iran tạo ra vũ khí hạt nhân?

Thứ Bảy, 13/06/2020 07:15

(Tin tức 24h) - Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế nghi ngờ Iran đã có bom nguyên tử

My da thuc day Iran tao ra vu khi hat nhan?
Ảnh: AP / TASS

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vừa gửi một báo cáo bí mật tới một số chính phủ trong đó có một số thông tin để các chính phủ này xem xét: Vào ngày 20 tháng 5, tổng trữ lượng uranium làm giàu thấp ở Iran lên tới 1.571,6 kg, so với 1.020,9 kg trong tháng Hai.

Điều này cho thấy rằng Washington đã nhận được câu trả lời của Tehran và nó có thể làm thay đổi cán cân quyền lực không chỉ ở Trung Đông, mà còn trên toàn thế giới.

Như chúng ta đã biết, năm 2015, Iran đã đồng ý với cái gọi là thỏa thuận hạt nhân - từ bỏ các chương trình hạt nhân sử dụng kép để đổi lấy việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt.

Đó là Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) được ký kết bởi Iran, Hoa Kỳ, Đức, Pháp, Anh, Trung Quốc và Nga. Theo tài liệu này, Tehran được phép tích trữ lượng uranium được làm giàu đến 3,67% và không quá 202,8 kg (447 pound).

Trong điều khoản 26 của JCPOA có nêu ra các điều kiện, theo đó Iran có thể dỡ bỏ các hạn chế, là "các lệnh trừng phạt lặp lại hoặc mới liên quan đến lĩnh vực hạt nhân".

Vào tháng 10 năm 2017, Tổng thống Trump đã thông báo cho Quốc hội Mỹ rằng JCPOA không nằm trong lợi ích của Hoa Kỳ, và Nhà Trắng lại được Israel và Ả Rập Saudi hỗ trợ trong vấn đề này.

Cụ thể, Tel Aviv cho biết họ có những thông tin đáng tin cậy rằng Iran tiếp tục nỗ lực tạo ra bom nguyên tử. Bằng chứng, tất nhiên, không được cung cấp để không mang tiếng tiết lộ “nguồn tin”.

Thực sự là, một số báo cáo của Israel đã được các chuyên gia của IAEA xác nhận: Tehran làm giàu uranium tới 4,5%, có cao hơn một chút so với quy định. Tuy nhiên, sự khác biệt này không nghiêm trọng và không thể dẫn đến vi phạm JCPOA, nghĩa là không thể tạo ra một quả bom nguyên tử.

Mặt khác, Iran báo cáo rằng họ tăng mức độ làm giàu chỉ để đáp trả việc Hoa Kỳ từ chối ký kết bản Kế hoạch hành động nói trên, từ đó gây áp lực lên sáu nước còn lại. Nói một cách dễ hiểu, nếu Washington quay trở lại thỏa thuận, thì Teheran cũng sẵn sàng.

Nước Mỹ, đại diện là Tổng thống Trump, tiếp tục yêu cầu những hạn chế nghiêm ngặt hơn nữa. Trong khi đó, các phương tiện truyền thông châu Âu lại đứng về phía Iran: "Iran đã dần dần vi phạm các hạn chế để gây áp lực lên các nước còn lại và tăng cường những tác nhân kích thích để bù đắp cho các lệnh trừng phạt của Mỹ đang làm tê liệt nền kinh tế của họ."

Nhưng điều đáng ngạc nhiên là: thay vì có những hành động quyết liệt theo kịch bản năm 1981 (Israel ném bom vào các cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran), thì lần này Washington và Tel Aviv chỉ dõi theo các máy ly tâm của Iran đang quay làm tăng lượng uranium được làm giàu thấp.

Trong khi đó, kể từ năm 2016, Tehran có tất cả công nghệ để chế tạo bom nguyên tử. Một đánh giá như vậy đã được đưa ra vào thời điểm đó bởi Trung tướng Ronald Burgess, cựu giám đốc của Tổng cục Tình báo Quốc phòng Mỹ.

Ông Burges đảm bảo rằng các chuyên gia hạt nhân của Iran hiện đã có đầy đủ những năng lực cần thiết. Tất cả mọi thứ dựa trên hiệu suất của máy ly tâm và cuối cùng là về nguồn nguyên liệu phân hạch.

Nhưng theo ông Burgess thì tại thời điểm ký kết JCPOA, “các máy ly tâm tại trạm hạt nhân Natanz của Iran không sử dụng để sản xuất uranium có độ giàu cao hơn, dùng cho việc sản xuất vũ khí.”

Bây giờ, IAEA tuyên bố rằng sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, "Iran đã tích lũy đủ uranium để sản xuất vũ khí nguyên tử". Tehran khẳng định rằng họ không có mục tiêu như vậy và chương trình hạt nhân của Iran chỉ dành cho sản xuất năng lượng.

Rất có thể, trên thực tế, Iran đã bị đẩy vào chân tường vì bị cản trở xuất khẩu dầu bằng mọi cách. Và họ bị đe dọa bởi cuộc chiến tranh và những đợt ném bom tàn khốc.

Theo Hãng thông tấn Associated Press, “theo số liệu của Hiệp hội kiểm soát vũ khí có trụ sở tại Washington, Iran sẽ cần khoảng 1.050 kg uranium làm giàu thấp (độ tinh khiết dưới 5%) để sau khi làm giàu ở cấp độ chế tạo vũ khí hoặc độ tinh khiết hơn 90% để tạo ra bom nguyên tử”.

Đối với điều này, Tehran chỉ cần thời gian một năm và nếu tính mốc thời gian từ năm 2015 thì điều này là hoàn toàn hợp lý.

Nghĩa là, để trả lời cho câu hỏi liệu Iran hiện đã có bom nguyên tử hay chưa sẽ nằm trong bình diện quyết định chính trị của Tehran. Nếu quyết định này được thông qua, thì câu lạc bộ hạt nhân sẽ có thêm một thành viên mới, do hành động cố chấp của Hoa Kỳ.

Tại sao phải phá vỡ JCPOA nếu như Hoa Kỳ không theo đuổi mục tiêu của chiến dịch quyền lực. Hay là tại Nhà Trắng, người ta cho rằng Iran sẽ đồng ý với những điều khoản mới của ông Trump?

Điều nực cười là, ở Mỹ, người ta đột nhiên bắt đầu tin chắc rằng Teheran dù có các công nghệ cần thiết và các chất phân hạch nhưng Iran có thể sẽ không chế tạo bom hạt nhân.

Cụ thể, hãng tin Associated Press cho rằng mục tiêu của Iran là gây áp lực lên các bên ký kết JCPOA. Bởi tất cả các vi phạm do các chuyên gia IAEA ghi nhận và báo cáo lại được biết đến là do Iran mở cửa cho thanh tra quốc tế.

Theo lập luận của AP, thực tế là vào năm 2013, trữ lượng uranium đã làm giàu ở Iran đã lên tới hơn 7.000 kg với tỷ lệ tinh khiết cao hơn, nhưng Iran đã không chế tạo bom. Nhưng theo Cơ quan Tình báo Lầu Năm Góc, vào thời điểm đó, Tehran còn chưa có năng lực công nghệ.

Cần lưu ý rằng Iran đã từ chối, không cho các chuyên gia của IAEA tiến hành kiểm tra tại hai cơ sở, phía Iran giải thích rằng là do lệnh cấm để khử trùng virus Corona.

Rất có thể, chúng ta đang nói về một nhà máy làm giàu ở Fordo, được xây dựng ở trong một hang đá sâu và một cơ sở lưu trữ hạt nhân tại nhà máy Natanz. Việc tiếp cận vào các cơ sở khác vẫn còn để mở cho các chuyên gia quốc tế.

Ngoài ra, Tehran còn tuyên bố là họ sẽ “không tham gia vào bất kỳ cuộc thảo luận thực tế nào với IAEA để trả lời câu hỏi của họ về những vật liệu hạt nhân chưa được khai báo và hoạt động của các nhà khoa học Iran trong năm vừa rồi”.

Tất cả điều này chỉ ra với xác suất rất cao là Iran đã trở thành chủ sở hữu của bom nguyên tử. Bây giờ câu hỏi chỉ sẽ là quả bom đó nhỏ gọn như thế nào và liệu nó có được gắn trên các tên lửa đạn đạo tầm trung mà Iran đang sẵn có hay không.

Dường như trước cuộc bầu cử tổng thống ở Hoa Kỳ, đặc biệt là trong bối cảnh bất ổn đang hoành hành ở đó thì các hành động bạo lực của Mỹ chống lại Iran là khó có thể xảy ra.

Tổng thống Trump, trên thực tế, đã tạo điều kiện cho chế độ của Iran có được vũ khí hủy diệt hàng loạt. Còn đối với Israel, mọi thứ ở đây rất phức tạp. Nhà nước Do Thái có thể tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran bất cứ lúc nào, điều này sẽ gây ra một cuộc chiến tranh rất lớn.

Trong mọi trường hợp, bom nguyên tử Iran sẽ mang đến những rủi ro đáng kể cho cả nước Nga, vì nó sẽ kéo Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ vào cuộc chạy đua hạt nhân.

  • Tất Thịnh (Theo “Svobodnai pressa”)