Tranh luận nóng

Nga- Mỹ điện đàm, nhắc nhở luật quốc tế vụ Soleimani

Thứ Bảy, 04/01/2020 10:39

(Tin tức 24h) - Ngoại trưởng Nga điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ, tuyên bố tấn công làm thiệt mạng Thiếu tướng Iran là vi phạm luật quốc tế.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov hôm 3/1 đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, nhấn mạnh rằng việc tấn công tên lửa làm thiệt mạng Chỉ huy Lực lượng Quds của Lực lượng Cách mạng Iran - Thiếu tướng Qasem Soleimani đã vi phạm các quy tắc của luật pháp quốc tế.

Nga- My dien dam, nhac nho luat quoc te vu Soleimani
Ngoại trưởng Nga - Mỹ điện đàm nhắc luật quốc tế sau vụ tấn công Thiếu tướng Iran.

Ngoại trưởng Nga nhấn mạnh, hành động có mục đích của một quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc trong việc sát hại quan chức của một quốc gia thành viên khác của Liên Hợp Quốc trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền thứ ba, mà không có động thái thông báo trước, là "vi phạm trắng trợn các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và đáng bị lên án".

Ngoại trưởng Lavrov cũng kêu gọi Washington từ bỏ các chiến thuật gây áp lực mạnh mẽ bất hợp pháp để giải quyết các vấn đề mà không qua đàm phán.

Thông cáo từ Bộ Ngoại giao Nga cho hay: "Bộ trưởng đã chỉ ra rằng bước đi này của Mỹ có nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với hòa bình và an ninh trong khu vực và nó không hỗ trợ các nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề khó khăn tích lũy ở Trung Đông. Ngược lại, nó dẫn đến một làn sóng leo thang mới. Moscow kêu gọi Washington từ bỏ các chiến thuật mạnh mẽ bất hợp pháp để đạt được mục tiêu trên trường quốc tế, thay vào đó, giải quyết bất kỳ vấn đề nào trên bàn đàm phán".

Lầu Năm Góc trước đó đã xác nhận rằng một cuộc tấn công tên lửa gần sân bay Baghdad đã làm thiệt mạng người đứng đầu Lực lượng Quds Qasem Soleimani. Hoạt động được thực hiện theo chỉ đạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Sau tuyên bố của Mỹ, Trung Quốc đã lập tức lên tiếng phản đối việc sử dụng vũ lực trong các mối quan hệ quốc tế.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng hối thúc các bên liên quan, đặc biệt là Mỹ kiềm chế để tránh leo thang căng thẳng.

Hãng thông tấn Nhà nước Syria cũng trích tuyên bố của Bộ Ngoại giao Syria lên án hành động của Mỹ, khiến Tướng lĩnh Iran thiệt mạng. Tuyên bố cũng khẳng định, vụ tấn công sẽ gây leo thang nghiêm trọng tại Iraq, tái khẳng định trách nhiệm của Mỹ đối với bất ổn tại quốc gia này.

Theo Lầu Năm Góc, cuộc tấn công tên lửa là hành động phòng thủ của Mỹ, vì nó nhằm bảo vệ quân đội Mỹ ở Iraq và các quốc gia khác. Washington đổ lỗi cho Soleimani vì đã phê duyệt một cuộc biểu tình bên ngoài Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad hồi đầu tuần này.

Kịch bản Mỹ cuốn gói khỏi Iraq

Giới quan sát cho rằng, Tổng thống Donald Trump không thông báo cho Quốc hội Mỹ về cuộc tấn công nhằm vào Thiếu tướng Soleimani đã cho thấy ông chủ Nhà Trắng sẵn sàng dùng vũ lực “một cách kịch tính và không thể lường trước”.

Hành động của Mỹ có thể thúc đẩy Iran cùng lực lượng ủy nhiệm và đồng minh, nắm trong tay kho vũ khí khổng lồ, có thể tấn công lính Mỹ đồn trú ở Syria, Iraq và vùng Vịnh.

Cái chết của ông Soleimani là một đòn nặng giáng vào Tehran, khiến Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, Tổng thống Iran và Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran đồng loạt thề sẽ trả thù Mỹ.

Tuy nhiên, Tehran sẽ thận trọng khi tấn công trả đũa vốn có thể châm ngòi cuộc xung đột quy mô lớn, lan rộng khắp khu vực.

Ibrahim Bayram, nhà phân tích của Nhật báo An-Nahar (Li Băng) nói với AP: "Tôi nghĩ rằng người Iran rất kỹ tính và biết rõ sẽ phải trả đũa Mỹ như thế nào".

Trong một kịch bản tồi tệ hơn, Iraq hoàn toàn có thể có phản ứng mạnh mẽ hơn với Mỹ bởi vụ tấn công bằng tên lửa từ máy bay không người lái MQ-9 Reaper cũng giết chết ông Abu Mahdi al-Muhandis, một chỉ huy - phó chủ tịch ủy ban của lực lượng dân quân Iraq PMF được Iran hậu thuẫn cũng như các quân nhân Iraq khác và cả dân thường. Đây được xem là hành động tấn công vào chủ quyền của Iraq.

Quốc hội Iraq tổ chức cuộc họp khẩn cấp ngày 4/1 trong khi lực lượng dân quân hùng hậu PMF sẽ tổ chức tang lễ ở Baghdad với hàng ngàn người dự kiến tham dự.

Nga- My dien dam, nhac nho luat quoc te vu Soleimani
Diễn biến vụ Mỹ tiêu diệt thiếu tướng Qasem Soleimani. Đồ họa: Daily Mail

Động thái của Mỹ góp phần giúp các lực lượng, phe phái chính trị được Iran hậu thuẫn có cớ tăng cường lực lượng, lấn áp phong trào biểu tình chống ảnh hưởng chính trị của Tehran đang gây sức ép lên chính phủ Iraq trong nhiều tháng qua.

Các đồng minh của Iran ở Iraq giờ đây có thể mạnh dạn đứng lên mang danh nghĩa bảo vệ chủ quyền đất nước và chống xâm lược.

Chính phủ Iraq, vốn phải duy trì liên minh “không yên ả” với cả Washington lẫn Tehran có thể cũng dẫn tới việc buộc phải trục xuất 5.200 lính Mỹ đang đồn trú ở nước này. Quân đội Mỹ được triển khai ở Iraq nhằm giúp ngăn chặn sự trỗi dậy của tổ chức cực đoan Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Theo chuyên gia Renad Mansour, chuyên gia thuộc tổ chức nghiên cứu Chatham House (Anh) cho rằng, nhiều khả năng, Iraq sẽ chọn cách hạn chế hoặc trục xuất lực lượng quân sự Mỹ trên đất Iraq. Đây có thể là phương án trước mắt để trấn an tình hình.

Giới chuyên gia cũng đặt ra khả năng, Iran có thể dùng lực lượng ủy nhiệm ở Li Băng, Yemen hoặc Dải Gaza để tấn công trả đũa Mỹ cùng đồng minh trong khu vực.

Hải Lâm