Tranh luận nóng

Quyền chọn Thẩm phán Tòa án tối cao, ông Trump lợi thế?

Thứ Tư, 23/09/2020 09:29

(Tin tức 24h) - Thẩm phán Tòa án tối cao được bổ nhiệm trọn đời có thể thay đổi tính cân bằng của nước Mỹ theo đường lối bảo thủ của Đảng Cộng hòa.

Vị Thẩm phán Tòa án tối cao Mỹ Ruth Bader Ginsburg đã qua đời hôm 18/9 vì căn bệnh ung thư. Chức vụ tối cao này đưa ra các quyết định ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực trong đời sống của người Mỹ như phá thai, chăm sóc sức khỏe, quyền sở hữu súng...

Quyen chon Tham phan Toa an toi cao, ong Trump loi the?
Cố Thẩm phán Tòa án tối cao Ruth Bader Ginsburg. Ảnh: Reuters

Tòa án tối cao có 9 thẩm phán được bổ nhiệm trọn đời, chỉ bị thay thế khi qua đời hoặc chủ động nghỉ hưu.

Do đó, trên cương vị là đương kim Tổng thống Mỹ, việc ông Trump tuyên bố sẽ sớm bổ nhiệm người thay thế bà Bader Ginsburg được cho là sẽ ảnh hưởng đến kết quả cuộc bỏ phiếu tại Mỹ ở thời điểm 2 tháng nữa.

Ông Trump đang cân nhắc danh sách 5 ứng cử viên nữ cho vị trí Thẩm phán Tòa án tối cao kế nhiệm bà Ruth Bader Ginsburg và sẽ sớm công bố lựa chọn của mình trước ngày 26/9 bất chấp sự phản đối của đảng Dân chủ. Một cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện cũng được lên kế hoạch trước cuộc bầu cử Tổng thống vào tháng 11 tới.

"Tôi muốn hoàn thành vấn đề này trước cuộc bầu cử. Điều này sẽ tốt hơn cho đất nước và chúng ta sẽ chọn ra được một ứng cử viên xuất sắc, hội đủ các điều kiện. Nhìn vào các cuộc thăm dò, tôi tin rằng đảng Cộng hòa sẽ giành chiến thắng, bởi chúng ta đang làm rất tốt mọi chuyện. Chúng tôi chưa bao giờ có tinh thần mạnh mẽ như lúc nào, thậm chí còn lớn hơn so với bốn năm trước” - ông Trump tuyên bố.

Tất nhiên, đây là thời cơ "nhiều năm có một" để ông Trump có thể bổ nhiệm một Thẩm phán Tòa án Tối cao theo đường lối bảo thủ.

Năm 2000, cuộc chiến pháp lý về kết quả bầu cử được đưa ra tòa phân xử và trong tình huống này, ông Trump rõ ràng là không thể bỏ qua cơ hội để sớm đưa một ứng viên mà ông cho là "hoàn hảo", "thông minh và tài năng" cho cương vị này ở trước thềm cuộc bầu cử Mỹ.

Lãnh đạo đảng Cộng hòa - phe đa số tại Thượng viện Mỹ, ông Mitch McConnell cho biết cơ quan lập pháp này sẽ bỏ phiếu đối với đề cử của ông Trump. 

Tất nhiên, phía Đảng Dân chủ không thể ngồi yên. Trong phát biểu tại Philadelphia mới đây, ứng viên Tổng thống Đảng Dân chủ Joe Biden cáo buộc ông Trump lạm dụng quyền lực trong việc bổ nhiệm người đứng đầu Tòa án Tối cao thay thế bà Ruth Bader Ginsburg.

Ông gọi đây là "một hành động thể hiện quyền lực chính trị" của ông Donald Trump.

"Các  quyết định của Tòa án Tối cao sẽ có tác động tới mọi lĩnh vực của đời sống và tương lai của chúng ta. Một cuộc khủng hoảng hiến pháp có thể đẩy chúng ta xuống vực và chìm sâu hơn vào bóng tối. Nếu chúng ta lựa chọn con đường này, thì chắc chắn thiết hại sẽ là rất lớn” - ông Biden nói.

Trước khi bà Ginsburg qua đời, tòa án gồm 9 thẩm phán có 5 người bảo thủ và 4 người tự do. Vì vậy, ngay cả khi ghế của bà vẫn bị bỏ trống, đảng Dân chủ sẽ cần hai phiếu từ phe bảo thủ để tránh thua hoặc tình thế hòa 4-4 trong bất kỳ kịch bản hậu bầu cử nào.

Ông Biden hối thúc Thượng viện Mỹ không tiến hành bỏ phiếu đối với đề cử của ông Trump cho chức vụ này cho đến sau cuộc bầu cử Tổng thống, dự kiến diễn ra ngày 3/11. Theo ông Biden nếu ông Trump giành chiến thắng, Thượng viện Mỹ nên thúc đẩy sự lựa chọn của ông Trump và cân nhắc một cách công bằng ứng cử viên. Tuy nhiên, trong trường hợp ông Biden giành chiến thắng, đề cử của ông Trump phải được thu hồi.

Nghị sĩ của đảng Cộng hòa Lisa Murkowski, đại biểu của bang Alaska và Susan Collins, đại biểu của bang Maine cũng ủng hộ với ứng viên Tổng thống của Đảng Dân chủ, cho rằng quyền lựa chọn nên giao cho người đắc cử vào tháng 11.

Theo kết quả một cuộc khảo sát do Reuters/Ipsos thực hiện và công bố ngày 20/9, có 62% người được hỏi có ý kiến nên chờ Tổng thống đắc cử lựa chọn ứng cử viên thay thế bà Ginsburg, trong khi có 23% có ý kiến trái chiều và 15% còn lại không có ý kiến.

Ứng viên tiềm năng của chức Thẩm phán Tòa án Tối cao Mỹ

Trong số 5 ứng viên mà Nhà Trắng đưa ra, bà Amy Coney Barrett được đánh giá là ứng viên tiềm năng nhất và cũng là lựa chọn an toàn nhất trong tình huống này.

Từng đảm nhiệm vị trí thư ký của cố Thẩm phán Tòa án Tối cao Antonin Scalia, bà Amy Coney Barrett trước đó cũng được Tổng thống Donald Trump nhắm tới một ghế trong Tòa phúc thẩm khu vực liên bang số 7.

Quyen chon Tham phan Toa an toi cao, ong Trump loi the?
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gặp thẩm phán Amy Coney Barrett (phải) hôm 21/9. Ảnh: Reuters,

Năm 2018, bà Amy Coney Barrett nằm trong danh sách tiềm năng mà Tổng thống Donald Trump đề cử thay thế vị trí khi thẩm phán Anthony Kennedy nghỉ hưu. Tuy nhiên, vị trí này sau đó được dành cho thẩm phán Brett Kavanaugh.

Được ngợi ca là có những lập luận pháp lý sắc bén nhưng nữ giáo sư đại học này ít có kinh nghiệm chủ tọa trong phòng xử án khi chỉ bắt đầu đảm nhiệm vị trí này từ năm 2017 sau khi được ông Donald Trump bổ nhiệm làm thẩm phán tòa phúc thẩm liên bang.

Tại tòa phúc thẩm liên bang ở Chicago, bà Amy Coney Barrett đã thông qua các quan điểm ủng hộ quyền sử dụng súng, phản đối người di cư và phụ nữ tìm cách phá thai cũng như đi ngược lại chống lại "Obamacare" - đạo luật cải cách y tế do cựu tổng thống Barack Obama ban hành.

Trong khi đó, tờ báo Mỹ The Hill lại nhấn định rằng, ứng viên mà Đảng Dân chủ hướng tới có thể là bà Michelle Obama, cựu Đệ nhất phu nhân Mỹ. 

Ứng viên của ông Joe Biden không đơn giản chỉ là một phụ nữ có trình độ. Để làm nên lịch sử và kế thừa những di sản của bà Ruth Bader Ginsburg, nhân vật được đề cử cần được biết đến là một hiện thân cho phong trào dân quyền.

Quyen chon Tham phan Toa an toi cao, ong Trump loi the?
Bà Michelle Obama từng có màn chỉ trích ông Trump, "chỉ đơn giản là không thể làm được Tổng thống"

Đặt trong bối cảnh Mỹ đang hỗn loạn bởi các cuộc biểu tình phản đối phân biệt chủng tộc, bà Obama chiếm lợi thế đặc biệt bởi bản thân là một người Mỹ gốc Phi. Điều này khiến bà trở nên gần gũi và dễ chiếm được cảm tình hơn đối với cộng đồng người da màu sinh sống tại Mỹ. Bà Obama cũng được đánh giá là một người phụ nữ có tầm nhìn rộng lớn, trí tuệ nhạy bén và luôn luôn nỗ lực, cống hiến cho mục tiêu công bằng, bình đẳng, phù hợp để kế nhiệm bà Ginsberg.

Là Đệ nhất phu nhân da màu duy nhất của Mỹ, bà được chào đón và đã ghi dấu ấn đặc biệt trong thời gian sinh sống tại Nhà Trắng. Bà đại diện cho sức mạnh của phái nữ và những người yếu thế. Hơn thế, bà Michelle Obama còn là biểu tượng cho một người phụ nữ da đen đấu tranh và đạt được vị trí, sự tự tin trong cộng đồng người da trắng.

Được biết, vợ cựu Tổng thống Obama là người khởi xướng chương trình “Let’s Move” để ngăn chặn căn bệnh béo phì ở trẻ em, “Joining Forces” nhằm tập hợp sự ủng hộ cho các gia đình quân nhân và “Reach Higher”, một sáng kiến khuyến khích những người trẻ tuổi theo đuổi việc học nghề và đại học.

Dẫu vậy, bà Michelle Obama không nằm trong đề cử của Nhà Trắng ở thời điểm này.

Hải Lâm