Tranh luận nóng

Tổng thống Trump sẽ lập sáng kiến táo bạo cho START

Thứ Sáu, 06/03/2020 15:42

(Tin tức 24h) - Ông Trump tiếp tục nuôi tham vọng đưa Nga và Trung Quốc vào Hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 5/3 đã đề xuất một sáng kiến ba bên cùng Nga và Trung Quốc về một hiệp ước vũ khí, tránh một cuộc chạy đua vũ trang tốn kém nếu thế giới không bị kiểm soát bởi một thỏa thuận hạt nhân nào.

Tong thong Trump se lap sang kien tao bao cho START
Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ thiết kế thỏa thuận hạt nhân táo bạo.

Phát biểu tại một buổi lễ kỷ niệm 50 năm Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), Tổng thống Mỹ cho biết: "Tôi sẽ đề xuất một sáng kiến ​​kiểm soát vũ khí ba bên mới, táo bạo với Nga và Trung Quốc để giúp tránh và chạy đua vũ trang đắt tiền và thay vào đó là hợp tác để xây dựng một tương lai tốt hơn, an toàn hơn và thịnh vượng hơn cho tất cả mọi người".

Trong tuyên bố, ông Trump cáo buộc Trung Quốc tìm cách tăng gấp đôi kho dự trữ hạt nhân trong thập kỷ tới và chỉ trích Nga vì đã phát triển "các hệ thống phân phối mới đắt đỏ và gây bất ổn".

Trước đó, Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ về An ninh và Không phổ biến Quốc tế Christopher Ford cho biết Mỹ đã bắt đầu thảo luận về tương lai kiểm soát vũ khí hạt nhân với Nga và gửi lời mời tới Trung Quốc tham gia đối thoại, nhưng vẫn chưa nhận được câu trả lời từ Bắc Kinh.

Trung Quốc đã nhiều lần khẳng định tương quan sức mạnh hạt nhân của Trung Quốc không cùng cấp độ với Nga và Mỹ, do đó Trung Quốc sẽ không tham gia vào đàm phán cắt giảm vũ khí hạt nhân giữa hai nước Nga – Mỹ.

Phản ứng của Nga sau đó cho thấy Moscow mong muốn cùng với Trung Quốc và Mỹ ngồi vào đàm phán cho một thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Nga không thể ép một quốc gia nào đó ngồi vào Hiệp ước mà họ không muốn. Moscow cho rằng Washington mong muốn điều đó nên việc đàm phán là ở họ. Đáng chú ý là Washington đã tự mình phá bỏ các Hiệp ước hạt nhân trước tiên và họ cần tự mình thiết lập các thỏa thuận mới.

Khó có thể phủ nhận việc lôi kéo Trung Quốc ngồi vào bàn thỏa thuận là vấn đề lớn nhất hướng tới thế giới kiểm soát được vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, ông Donald Trump lại không coi đó là vấn đề lớn nhất. Tổng thống Mỹ cho rằng, điều quan trọng là nội dung của bản hiệp ước trong tương lai.

Hồi đầu tháng 2/2020, Tổng thống Mỹ tiếp tục phát đi tín hiệu cho thấy, cả Nga và Trung Quốc đều muốn đàm phán với Mỹ về kiểm soát vũ khí hạt nhân trên thế giới. Điều này dường như trái ngược với các tuyên bố từ các quan chức về ngoại giao của Bắc Kinh.

Ông Trump vẫn cho rằng, nước Mỹ cần đẩy mạnh năng lực hạt nhân của mình, từ đó buộc Nga và Trung Quốc tiến tới một thỏa thuận hạt nhân với Mỹ để đảm bảo cho họ một tương lai tốt hơn.

"Hiện nay, cả Nga lẫn Trung Quốc đều muốn đàm phán với chúng ta, để ngăn chặn khoản chi phí khổng lồ hàng tỷ hàng tỷ USD đầu tư vào vũ khí hạt nhân. Song con đường duy nhất, khi chúng ta không có thỏa thuận này, điều duy nhất mà tôi có thể làm đó là xây dựng lực lượng hạt nhân mạnh nhất thế giới" - Tổng thống Mỹ nói. 

Liên quan vấn đề vũ khí, ngày 10/2, Nhà Trắng thông báo, trong dự thảo ngân sách được công bố cùng ngày, chính quyền Tổng thống Trump đã đề nghị đầu tư ít nhất 3,2 tỷ USD vào quỹ dành cho các chương trình phát triển vũ khí siêu thanh cho Lục - Hải - Không quân Mỹ trong tài khóa tiếp theo, tăng 459 triệu USD so với năm 2020.

Trước đây, Mỹ tuyên bố, các thỏa thuận với Nga cần bao gồm không chỉ các loại vũ khí thuộc START-3, mà cả các loại vũ khí và phương tiện khác vẫn đang được phát triển ở Nga, bao gồm các thiết bị hạt nhân công suất thấp sử dụng phương tiện mang phóng mới. Lầu Năm góc cho rằng Nga có tới 2.000 vũ khí hạt nhân phi chiến lược.

Năm 2019, chính quyền ông Trump đã loại bỏ Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung, một thỏa thuận kiểm soát vũ khí quan trọng được ký năm 1987 và chủ yếu nhằm giảm nguy cơ chiến tranh hạt nhân ở châu Âu.

Hải Lâm